Yıl 2019, Cilt , Sayı 17, Sayfalar 1285 - 1293 2019-12-31

Türkiye’de Teşvik Uygulamalarının İstihdama Katkısı: Seçilmiş İller Üzerine Bir Panel Veri Analizi

Nihat Doğanalp [1]


Yatırım teşvikleri, devlet tarafından istihdam, yatırım ve üretimde artış sağlamak amacıyla kamu ve özel sektöre uygulanan destekler olarak nitelendirilmektedir. Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar yatırım teşvik sistemleri yatırım ortamının şekillendirilmesi açısından sanayileşme ve istihdam politikalarının en önemli araçlarından birisi olmuştur. Zamanla ekonomik hayatın dinamik yapısı ile toplumun ihtiyaçlarının çeşitlenmesi bu ihtiyaçların kamu tarafından karşılanması ihtiyacını doğurmuştur. Bu çerçevede devletlerin ekonomik hayattaki varlığı ve ekonomik hayata müdahalesi hemen hemen tüm ülkelerde maliye politikası araçları vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir. Bir maliye politikası aracı olarak teşvik politikaları da ekonomik kalkınma ve toplumsal refah açısından hükümetlerin sıklıkla başvurduğu araçlar olmuşlardır. 2012 yılında uygulamaya geçirilen yeni teşvik sisteminin en temel hedeflerinden birisi yeni istihdam olanakları oluşturmaktır. Bu çalışmanın temel amacı nüfus bakımından Türkiye’de ilk 7 sırada bulunan illerin teşvik belgeli yatırımlarının istihdam üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Bursa, Antalya ve Konya illerinde teşvik belgeli yatırım tutarlarının istihdam üzerindeki etkisi panel veri analizi yardımıyla incelenmiştir. Analiz sonuçlarına ilgili illerde yapılacak teşvik başvurusu sayısında 1 birimlik artış olması yaklaşık 25 yeni istihdam olanağının doğmasına, sabit yatırımlarda meydana gelecek 100 milyonluk bir artış da 26 kişiye yeni istihdam olanağı oluşturma anlamına gelmektedir.
Yatırım Teşvikleri, Teşvik Politikası
  • AKDEVE, Erdal ve Karagöl, E. Tanas (2013). “Geçmişten Günümüze Türkiye’de Teşvikler ve Ülke Uygulamaları”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (37), 341-342.
  • ALTUNKAYNAK, B., (2007). “Sektörel Panel Veri Analizi Yaklaşımıyla Türkiye’nin AB Ükelerine İmalat Sanayi Bakımından İhracatının Belirlenmesi”, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  • BALTAGI B.H.,( 1995). Econometric Analysis Of Panel Data, John Wiley and Sons, New York, 458.
  • BERBEROĞLUGİL, M. Melih (1994). Uygulanan Yatırım Teşvik Tedbirlerinin Etkinliği ve Uluslararası Kurumlar Açısından Değerlendirilmesi, Uzmanlık Tezi, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı, Ankara.
  • ÇİLOĞLU, İsmail (1997). “Teşvik Sisteminin Değerlendirilmesi”. Hazine Dergisi, 8(10).
  • DURMAN, Mustafa ve Hüseyin Önder (2006). Sanayileşme Sürecinde Teşvikler, Alfa Aktüel Yayınları.
  • HSIAO, C., (2003). Analysis of Panel Data, Cambridge, Newyork, 366.
  • James S (2009) Incentives and Investments: Evidence and Policy Implications. World Bank. http://documents. worldbank.org/curated/en/945061468326374478/pdf/58816. Jensen NM, Edmund M and Matthew W (2015) Competing for Global Capital or Local Voters? The Politics of Business Location Incentives. Public Choice 164(3): 331–356.
  • Thomas KP (2000) Competing for Capital: Europe and North America in a Global Era. Washington, DC: Georgetown University Press.
  • UĞUR, A., (2009),.“Hisse Senedi Getirilerinin Panel Veri Analizi ile Tahmini İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Bir İnceleme”, Doktora tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • UNCTAD (2000). Tax Incentives and Foreign Direct Investment A Global Survey, ASIT Advisory Studies No.16, UNCTAD/ITE/IPC/Misc.3, Geneva.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4934-179X
Yazar: Nihat Doğanalp (Sorumlu Yazar)
Kurum: Selçuk Üniversitesi Beyşehir Ali Akkanat İşletme Fakültesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

APA Doğanalp, N . (2019). Türkiye’de Teşvik Uygulamalarının İstihdama Katkısı: Seçilmiş İller Üzerine Bir Panel Veri Analizi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (17) , 1285-1293 . DOI: 10.31590/ejosat.659482