Okuma Başarısı ve İçsel Okuma Güdüsü Kazandırmada Yaratıcı Okumanın Etkisi

Öz

Bu çalışmada, yaratıcı okuma tekniklerinin öğrencilerin okuduğunu anlama başarısına ve içsel okuma güdüsüne etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini bir devlet okulunda öğrenim gören 40 öğrenci (20 deney grubu, 20 kontrol grubu) oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desenden yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, yaratıcı okuma tekniklerine göre yapılandırılan öğretim programının öğrencilerin okuduğunu anlama başarıları ve okuma içsel güdüleri üstünde güçlü bir etkisinin olduğunu göstermiştir. Araştırma sonunda yaratıcı okumanın, bireylerin okuduğunu anlama becerilerini ve güdülerini geliştiren önemli bir etken olduğu görülmüştür. Yaratıcı okuma; problem çözme, eleştirel düşünme, karar verme gibi üst düzey bilişsel süreçleri içine alan bir süreçtir. Dijital dünyada başarılı olmak için gereken yetenekler olarak sıralanan 21. yüzyıl becerilerinin de yaratıcılık, eleştirel düşünme, işbirliği ve iletişimden oluştuğu düşünüldüğünde yaratıcı okumanın bugün her zamankinden daha da önemli olduğu söylenebilir. Bu bağlamda okuma başarısı ve içsel okuma güdüsünün kazandırılması için Türkçe derslerinde yaratıcı okuma tekniklerine yer verilmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Güdü
• okuma başarısı
• yaratıcı okuma.

The Effect of Creative Reading on Gaining Reading Success and Inner Reading Motivation

Öz

In this study, it was aimed to determine the effect of creative reading techniques on students’ reading comprehension success and internal reading motivation. The sample of the study consists of 40 students studying at a public school (20 experimental group, 20 control group). In the research, one of the quantitative research methods, a semi-experimental design with a pretest-posttest control group was used. The findings obtained in the research have shown that the curriculum structured according to creative reading techniques has a strong effect on students’ reading comprehension achievements and reading intrinsic motives. At the end of the research, it was found that creative reading is an important factor that improves individuals’ reading comprehension skills and motives. Creative reading is a process that includes high-level cognitive processes such as problem solving, critical thinking, decision-making. Considering that the 21st century skills listed as the skills needed to succeed in the digital world also consist of creativity, critical thinking, collaboration and communication, it can be said that creative reading is even more important today than ever. In this context, it may be recommended to include creative reading techniques in Turkish lessons in order to gain reading success and inner reading motivation.

Anahtar Kelimeler

• Motivation
• reading success
• creative reading.

Kaynakça

1. Açıkel, K. S. & Gök, B. (2024). İlkokul 4. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin PIRLS değerlendirme çerçevesi ve yaratıcı okuma aşamalarına göre incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö15), 1-25. DOI: https://zenodo.org/record/13822656.
2. Adams, P. J. (1968). Creative reading, international reading association. Boston.
3. Akarken, H., Kasnık, E., Kılıç, H., & Varan, R. (2023). Yaratıcı okuma konulu lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. The Journal of Academic Social Science, 140(140), 340-347. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.69174.
4. Aytan, N. (2014). Türkçe dersinde yaratıcı okuma uygulamaları (Yayımlanmamış doktora tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
5. Baker, L., & Wigfield, A. (1999). Dimensions of children’s motivation for reading and their relations to reading activity and reading achievement. Reading Research Quarterly, 34(4), 452-477.
6. Çapoğlu, E., Alcıl, A., Ermiş, H., & Uludağ Kırçıl, R. (2021). Yaratıcı okumaya bir “odak”. Son Çağ Akademi.
7. Fraenkel, J.R., & Wallen, N.E. (1996). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill Pub.
8. Gibb, A. (2008). Entrepreneurship and enterprise education in schools and colleges: Insights from UK practice. International Journal of Entrepreneurship Education, 6, 101-144.

9. Guthrie, J. T., Klauda, S. L., & Ho, A. N. (2013). Modeling the relationships among reading instruction, motivation, engagement, and achievement for adolescents. Reading Research Quarterly, 48(1), 9-26. https://doi.org/10.1002/rrq.035.
10. Gürer, N. (2021). Yaratıcı okuma etkinliklerinin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, yaratıcı okuma, akıcı okuma ve eleştirel okuma becerilerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Pamukkale Üniversitesi.
11. İpşiroğlu, Z. (2014). Şimdiki Çocuklar Hala Harika. Can Sanat Yayınları.
12. Kasap, D. (2019). Yaratıcı okuma-yaratıcı yazma çalışmalarının yaratıcı okuma, okuduğunu anlama, yazma ve yaratıcı yazma erişisine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Pamukkale Üniversitesi.
13. Kayır, E. (2022). İlkokul öğrencilerinin yaratıcı okuma algısı okuma kaygısı ve okuma motivasyonu arasındaki ilişki (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırıkkale Üniversitesi.
14. Kurnaz, H. (2019). Okuma iç motivasyonu ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 234-250.
15. Marcos, R. I. S., Fernandez, V. L., Gonzalez, M. T. D., & Phillips-Silver, J. (2020). Promoting children’s creative thinking through reading and writing in a cooperative learning classroom. Thinking Skills and Creativity, 36, 100663. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2020.100663.
16. Monteiro, V. (2013). Promoting reading motivation by reading together. Reading Psychology, 34(4), 301-335. https://doi.org/10.1080/02702711.2011.635333.
17. Mourgues, C. V., Preiss, D. D., & Grigorenko, E. L. (2014). Reading skills, creativity, and ınsight: exploring the connections. The Spanish Journal of Psychology, 17, E58. doi:10.1017/sjp.2014.59.
18. Oruç, T., Aktaş, İ., & Kurt, M. (2024). The predictive effect of reading motivation and creative reading perception on reading comprehension. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 25(2), 752-775. DOI: 10.17679/inuefd.1436827.
19. Ökcü, M. ve Emir, S. (2024). Dördüncü sınıf olağan gelişim gösteren ve özel yetenekli öğrencilerin yaratıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 12(1), 111-136.
20. Pürsün, T., Arslantaş, S. ve Kurnaz, A. (2023). An investigation of the relationship between Fourth Grade students’ creative reading perceptions and their reading motivation. Revista Conrado, 19(91), 140-154.
21. Sardabi, N., & Ojagh, P. (2022). The impact of creative literacy activities on the reading motivation and reading comprehension of young learners: Evidence from CLIL and EFL settings. Journal of Foreign Language Teaching and Translation Studies, 7(4), 1-16. https://doi.org/10.22034/EFL.2022.349070.1178.
22. Sever, S. (2010). Çocuk ve Edebiyat. Tudem Yay.
23. Small, R. V., & Arnone, M. P. (2011). Creative reading: The antidote to readicide. Knowledge Quest Reversing Readicide, 39(4), 12-15.
24. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2014). Using multivariate statistics. Pearson Education Pub.
25. Türkel, A. ve Önlücömert, N. (2013). Öğretici metinlere yönelik yaratıcı okuma uygulaması ve sürece ilişkin öğrenci görüşleri. Turkish Studies, 8(12), 1345-1358.
26. Ülper, H., Çetinkaya, G., & Bayat, N. (2017). Okuduğunu anlama başarı testinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 175-187.
27. Vural, E. (2023). Yaratıcı okuma etkinliklerinin üst düzey okuduğunu anlama becerisine ve okuma motivasyonuna etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi.