-

Öz

The most important indication of reading culture in a society is that reading activity takes place among routines of daily life. If reading skill; which is gained through educational process, becomes the routines of daily life, it can be called as a reading habit. The possibility of a child of gaining a reading habit is directly proportional with the richness of reading environments. Along with many variables, it plays an essential role in gaining reading habit that children meet reading images around themselves and share their experiences of their parents or others. The illustrations related to texts in Turkish course books reflect various ways of daily life. It is possible to be prepared these illustrations -which has an importance in understanding texts –with characteristics that support reading culture. However, the striking point in Turkish course books is that the number of reading images in different reading environment is very small. The aim of this study is to explore to what extent the illustrations used in course books support reading culture and to discuss the qualifications of Turkish course books in order to enhance reading habits of students.

Anahtar Kelimeler

• Turkish course books, illustrations, reading culture, reading habit, daily life.

Okuma Kültürüne Katkıları Bakımından Türkçe Ders Kitaplarının Resimlemeleri (İllüstrasyonları)

Öz

Bir toplumda okuma kültürünün en önemli göstergesi, okumanın gündelik yaşamın pratikleri arasında yer almasıdır. Eğitim-öğretim sürecinde edinilen okuma becerisinin gündelik yaşamın pratikleri arasına girmesi, kişinin okuma alışkanlığına işaret eder. Çocukların okuma alışkanlığı kazanma ihtimalleri çevrelerinde oluşan okuma kültürünün zenginliği ile doğru orantılıdır. Birçok başka değişkenle birlikte, çocukların çevrelerinde okuma görüntüleri ile karşılaşmaları, aileleri ya da çevredeki diğer kişilerin okuma yaşantılarını paylaşmaları okuma alışkanlığı kazanmalarında önemli rol oynar. Türkçe ders kitaplarındaki resimlemeler (illüstrasyon), metinlere bağlı olarak, gündelik yaşamın birçok farklı yönünü yansıtmaktadır. Metnin anlaşılması bakımından önem taşıyan görsellerin okuma kültürünü destekleyecek nitelikte hazırlanması mümkündür. Ancak, Türkçe ders kitaplarının resimlemelerinde dikkat çeken nokta, farklı yaşam alanlarına ait okuma görüntülerinin sayısının son derece düşük olmasıdır. Bu çalışmanın amacı Türkçe ders kitaplarında yer alan görsellerin okuma kültürünü ne oranda desteklediğini ortaya koymak, öğrencilerde okuma alışkanlığını geliştirmek için Türkçe ders kitaplarının niteliklerini tartışmaktır.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe ders kitabı, illüstrasyon, okuma kültürü, okuma alışkanlığı, gündelik yaşam.

Kaynakça

1. Esgin, A. (2012). Gündelik yaşamın sosyolojik anlamları. Sosyologca, 4 (TemmuzAralık), 97-106.
2. Doiron, R.  Asselin, M. (2011). Promoting a culture for reading in a diverse world. International Federation of Library Associations and Institutions, 37(2), 109–117.
3. Hayes, D. A.  Reeadence, J. E. (1983). Transfer of learning from illustrationdependent text. The Journal of Educational Research, 76(4), 245-248. Manguel, A. (2004). Okumanın tarihi. İstanbul: YKY
4. Millî Eğitim Bakanlığı. (2005). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu (1-5. Sınıflar). Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü.
5. Millî Eğitim Bakanlığı. (2006). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu (6, 7, 8. Sınıflar). Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü.
6. Millî Eğitim Bakanlığı. (2012a). İlköğretim Türkçe ders kitabı 6. (Editör: Kemalettin Deniz). Ankara: MEB Yayınları.
7. Millî Eğitim Bakanlığı. (2012b). İlköğretim Türkçe ders kitabı 7. (Editör: Kemalettin Deniz) Ankara: MEB Yayınları.
8. Millî Eğitim Bakanlığı. (2012c). İlköğretim Türkçe ders kitabı 8. (Editör: Murat Özbay) Ankara: MEB Yayınları.

9. Smith, K.U. (1960). The scientifiic principles of textbook design and illustration. Audio Visual Communication Review, 8(1), 27-49.
10. Ungan, S. (2008). Okuma alışkanlığımızın kültürel altyapısı. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1):218-228.