Öğretmen Adaylarının Güdülenmişlik Düzeyi

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 3, 326 - 340, 31.12.2025

Selçuk Şimsek , Ali Rıza Erdem

Öz

Öğretmen adaylarının güdülenmesi, öğrenme süreçlerini daha etkili kılmak için önemli bir faktördür. Öğretmen adaylarının içsel güdülenmesinin desteklenmesi, daha derinlemesine öğrenmesini ve kendisini geliştirmesini sağlamaktadır. Bu çalışmada, ülkemizin farklı üniversitelerindeki eğitim fakültelerinin çeşitli bölümlerinde eğitim gören öğretmen adaylarının güdülenmişlik düzeyi çeşitli değişkenler açısından araştırılmıştır. Çalışmada Türkiye’deki 7 bölgesindeki devlet üniversitelerinin eğitim fakültelerinde hizmet öncesi eğitim alan 756 öğretmen adayı oranlı küme örnekleme yöntemiyle örnekleme alınmıştır. Veriler Tulunay Ateş ve İhtiyaroğlu (2019) tarafından geliştirilen “Yetişkin Güdülenme Ölçeği” uygulanarak elde edilmiştir. Bu araştırmada içsel güdülenme için iç tutarlılık katsayısı 0.91, dışsal güdülenme için 0.78, ölçeğin geneli için iç tutarlılık katsayısı 0.92’dir. Araştırma bulgusuna göre Türkiye’deki devlet üniversitelerinde hizmet öncesi eğitim gören öğretmen adayları güdülenme ve içsel güdülenme, dışsal güdülenme alt boyutlarının “yüksek” düzeyde olduğu görüşündedir. Türkiye’deki devlet üniversitelerinde hizmet öncesi eğitim gören öğretmen adaylarının güdülenmesi üniversite ve anabilim dalına göre anlamlı bir farklılık göstermekte iken cinsiyet, bölüm ve sınıfa göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen adayı , devlet üniversitesi , eğitim fakültesi , güdülenme

Motivation Levels of Pre-Service Teachers

Öz

Motivation plays a critical role in enhancing the effectiveness of learning processes, particularly in teacher education. Supporting the intrinsic motivation of prospective teachers promotes deeper engagement in learning and contributes to their professional development. This study aims to examine the motivation levels of pre-service teachers studying in various departments of education faculties across different public universities in Türkiye, in relation to several demographic and institutional variables. A total of 756 pre-service teachers enrolled in pre-service education programs at education faculties located in Türkiye’s seven geographical regions were selected using proportional cluster sampling. Data were collected through the “Adult Motivation Scale” developed by Tulunay Ateş and İhtiyaroğlu (2019). The internal consistency coefficients for the scale were calculated as 0.91 for intrinsic motivation, 0.78 for extrinsic motivation, and 0.92 for the overall scale, indicating high reliability. The findings revealed that the pre-service teachers demonstrated a high level of overall motivation, as well as high levels in both intrinsic and extrinsic motivation sub-dimensions. Additionally, motivation levels showed statistically significant differences based on the university and academic department, while no significant differences were observed in relation to gender, academic program, or year of study.

Anahtar Kelimeler

pre-service teacher , public university , faculty of education , motivation

Kaynakça

• Akbay, E. S., & Gizir, A. C. (2010). Cinsiyete göre üniversite öğrencilerinde akademik erteleme davranışı akademik güdülenme, akademik özyeterlik ve akademik yükleme stillerinin rolü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 6(1), 60-78.
• Aslan, A. (2011). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe eğitimi bölümüne ve öğretmenliğine yönelik güdülenme düzeyleri. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(3), 1-12.
• Aydoğan, H., & Baş, M. (2016). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine güdülenmelerinin incelenmesi. Uluslararası Spor Egzersiz ve Antrenman Bilimi Dergisi, 2(3), 112-124.
• Çalışkan, T. (2008). Müzik öğretmeni adaylarının bireysel çalgı eğitimde güdülenme düzeyleri başarı düzeyleri ve başarı durumları arasındaki ılişki (Master's thesis), Marmara Universitesi.
• Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Springer Science & Business Media.
• Demir, M. K., & Arı, E. (2013). Öğretmen adaylarının akademik güdülenme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(3), 265-279.
• Erdem, A. R., & Gözel, E. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin güdülenme düzeyleri. The Journal of Academic Social Science, 2(2), 49-60.
• Gömleksiz, M., Doğan, F. N., & Sinan, A. T. (2024). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe eğitimi bölümüne/öğretmenliğine güdülenme düzeyleri ile ilgili görüşleri. Firat University Journal of Social Sciences, 34(3), 1273-1288.
• Hyseni Duraku, Z., Jahiu, G., & Geci, D. (2025). The interplay of individual and organizational factors with early childhood teachers’ level of work motivation, job satisfaction, and burnout. International Journal of Educational Reform, 34(1), 106-121.
• İflazoğlu, A., & Tümkaya, S. (2008). Öğretmen Adaylarının Güdülenme Düzeyleri ile Drama Dersindeki Akademik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi1. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23), 61-73.
• Jarrah, A. M., Wardat, Y., Fidalgo, P., & Ali, N. (2025). Gamifying mathematics education through Kahoot: Fostering motivation and achievement in the classroom. Research and Practice in Technology Enhanced Learning, 20(10), 1-27.
• Jiang, N., Li, H., Ju, S. Y., Kong, L. K., & Li, J. (2025). Pre-service teachers’ empathy and attitudes toward inclusive education—The chain mediating role of teaching motivation and inclusive education efficacy. PLoS One, 20(4), e0321066.
• Karasar, N. (2019). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. 34. Baskı, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kim, H., & Cho, Y. (2014). Pre-service teachers’ motivation, sense of teaching efficacy, and expectation of reality shock. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 42(1), 67-81.
• Klassen, R. M., Al-Dhafri, S., Hannok, W., & Betts, S. M. (2011). Investigating pre-service teacher motivation across cultures using the Teachers’ Ten Statements Test. Teaching and teacher education, 27(3), 579-588.
• Kula, S. S. (2025). A Correlational analysis of pre-service teachers’ lifelong learning tendency and teaching motivation. Journal of Education and Future, 27, 63-75.
• Kula, S. S. (2022). The predictive relationship between pre-service teachers’ self-efficacy belief, attitudes towards teaching profession and teaching motivation. International Journal of Contemporary Educational, 9(4), 705-718. https://doi.org/10.33200/ijcer.1068573
• Makhabbat, A., Çoklar, A. N., & Gündüz, Ş. (2018). Eğitim araştırmasına yönelik tutum ile akademik güdülenme ve akademik özyeterlik arasındaki ilişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 786-801.
• Milton, D., Appleton, P.R., Quested, E., Bryant, A, & Duda, J.L. (2025) Examining the mediating role of motivation in the relationships between teacher created motivational climates and quality of engagement in secondary school physical education. PLoS ONE 20(1): e0316729. https://doi. org/10.1371/journal.pone.0316729
• Okeke, T. E. (2025). Surveying the motivation of pre-service teachers and the performance of nigerian primary school pupils. International Journal of Changes in Education, 2(1), 39-45.
• Özgenel, M., & Deniz, A. (2020). Öğretmenlik mesleğine ilişkin tutum ile akademik güdülenme ve akademik öz yeterlik arasındaki ilişki: öğretmen adayları üzerine bir inceleme. Journal of University Research, 3(3), 131-146. https://doi.org/10.32329/uad.806826
• Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78.
• Saracaloglu, A. S., Dinçer, B., Eken, M., & Bayik, S. (2020). The relationships among prospective teachers' teacher efficacy with their levels of academic motivation, academic procrastination, and anxiety about the public personnel selection examination (PPSE). International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 10(1), 53-82.
• Sevmiş, D. (2022). Üniversite öğrencilerinin akademik güdülenme düzeyleri ile kariyer kararları arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış Yüksek lisan tezi) Gelişim Üniversitesi.
• Schunk, D. H., Pintrich, P. R., & Meece, J. L. (2008). Motivation and learning: Theory and research. Pearson Education.
• Tekin, A. K. (2016). Autonomous motivation of Omani early childhood pre-service teachers for teaching. Early Child Development and Care, 186(7), 1096-1109.
• Tulunay Ateş, Ö., & İhtiyaroğlu, N. (2019). Yetişkin güdülenme ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(2), 611-620. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2612.
• Thomas Dotta, L., Rodrigues, S., Joana, L., & Carvalho, M.J. (2025) The attractiveness of the teaching profession: a integrative literatüre review. In Frontiers in Education, 9, 1-9. (1380942). Frontiers Media SA.
• Tuan, H. L., Chin, C. C., & Shieh, S. H. (2005). The development of a questionnaire to measure students’ motivation towards science learning. International Journal of Science Education, 27(6), 639-654.
• Uras, M., & Kunt, M. (2006). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğinden beklentileri ve beklentilerinin karşılanmasını umma düzeyleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(19), 71-83.
• Terzi, M., Ünal, M., & Gürbüz, M. Ç. (2012). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiğe yönelik akademik güdülenme düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 2(1), 51-60.
• Vallerand, R. J., Pelletier, L. G., & Blais, M. R. (1992). The academic motivation scale: A measure of intrinsic, extrinsic, and amotivation in education. Educational and Psychological Measurement, 52(4), 1003-1017.
• Ye, W., Ding, Y., Han, X., & Ye, W. (2024). Pre-service teachers’ teaching motivation and perceptions of teacher morality in China. Educational Studies, 50(2), 243-260.
• Yetiş, E. (2025). The relationship between motivation to teach, school climate, and attitude toward teaching profession. International Journal of Contemporary Educational Research, 12(1), 123-133. https://doi.org/10.52380/ijcer.2025.12.1.800
• Yöney, R. Z., & Mirici, İ. H. (2025). Pre-service EFL teachers’ motivation to teach in Turkish universities. Pegem Journal of Education and Instruction, 15(1), 55-65.