Bilim İçerikli Çizgi Filmlerle Desteklenen Fen Etkinlikleri Aracılığıyla Okul Öncesi Çocukların Bilimsel Süreç Becerilerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, okul öncesi çocukların çizgi film destekli fen etkinlikleri sırasında sergiledikleri bilimsel süreç becerilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Karma yöntem yaklaşımıyla tasarlanan araştırmada, doğal bir okul öncesi sınıf ortamında elde edilen nicel ve nitel veriler birlikte değerlendirilmiştir. Katılımcılar, Türkiye’de bir devlet anaokuluna devam eden 60–72 aylık 22 çocuk ve sınıf öğretmeninden oluşmuştur. Sekiz haftalık uygulama süreci iki aşamada yürütülmüştür. İlk dört haftada çizgi film içermeyen fen etkinlikleri, sonraki dört haftada ise çizgi film destekli fen etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen Bilimsel Süreç Becerileri Kontrol Listesi aracılığıyla, nitel veriler ise öğretmenle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Kontrol listesindeki her davranış maddesi ikili (0–1) olarak puanlanmış ve farklı ölçüm dönemlerinde çocukların bilimsel süreç becerilerine ilişkin gözlemlenen davranışlarının görülme durumundaki değişimler Exact McNemar Testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, uygulama süreci boyunca çocukların toplam kontrol listesi puanlarında artış olduğunu göstermiştir. Çizgi filmsiz aşamada da puan artışları gözlenmiş olmakla birlikte, çizgi film destekli aşamada daha belirgin farklılıklar ortaya çıkmıştır. Öğretmen görüşleri, çizgi film destekli fen etkinliklerinin çocukların etkinliklere ilgisi ve katılımı ile ilişkili olarak değerlendirildiğini göstermiştir. Çalışma, çizgi film destekli fen etkinliklerinin okul öncesi sınıf ortamında nasıl deneyimlendiğine ilişkin keşifsel bulgular sunmaktadır. Bulgular, multimedya destekli materyallerin erken çocukluk fen etkinliklerinde kullanımına yönelik bağlamsal bir örnek sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Fen etkinlikleri
• Okul öncesi eğitim
• çizgi film destekli öğrenme
• bilimsel süreç becerileri

Examining the Scientific Process Skills of Preschool Children Through Science Activities Supported by Science-Based Cartoons

Öz

This study aims to examine the scientific process skills demonstrated by preschool children during cartoon-supported science activities. Designed using a mixed-methods approach, the study analyzed both quantitative and qualitative data collected in a natural preschool classroom setting. The participants consisted of 22 children aged 60–72 months attending a public preschool in Türkiye and their classroom teacher. The eight-week implementation process was carried out in two phases. Science activities without cartoons were conducted during the first four weeks, while science activities supported by cartoons were conducted during the following four weeks. Quantitative data were collected using the Scientific Process Skills Checklist developed by the researchers, while qualitative data were collected through semi-structured interviews with the teacher. Each behavior item on the checklist was scored on a binary scale (0–1), and changes in the frequency of observed behaviors related to the children’s scientific process skills across different measurement periods were analyzed using McNemar’s exact test. The findings indicated an increase in the children’s total checklist scores throughout the intervention process. Although score increases were observed even in the phase without cartoons, more pronounced differences emerged in the cartoon-supported phase. The teacher’s comments indicated that cartoon-supported science activities were evaluated in relation to children’s interest in and participation in the activities. The study presents exploratory findings on how cartoon-supported science activities are experienced in a preschool classroom setting. The findings provide a contextual example of the use of multimedia-supported materials in early childhood science activities.

Anahtar Kelimeler

• Science activities
• Scientific process skills
• Preschool education
• Cartoon-supported learning

Kaynakça

1. Aktaş Arnas, Y. (2002). Okul öncesi dönem fen eğitiminin hedefleri. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Dergisi,6 (7), 1–6.
2. Aktaş Arnas, Y., Aslan, D. & Günay Bilaloğlu, R. (2014). Okul öncesi dönem fen eğitimi (4. baskı). Vize Basın Yayın.
3. Alisinanoğlu, F., Özbey, S. & Kahveci, G. (2015). Okul öncesi fen eğitimi (3. baskı). Pegem Akademi.
4. Altun, E. & Yıldız-Demirtaş, V. (2013). 6 yaşındaki çocuklar için hazırlanan fen ve bilim insanı öğretim programının etkinliği. Mehmet Akif Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13 (27), 67–97.
5. American Association for the Advancement of Science (AAAS). (2001). Designs for science literacy. Oxford University Press.
6. Amrullah, A.R., Suryanti, S., & Suprapto, N. (2022). Development of Kinemaster animation video as a medium to improve science literacy in primary schools. PENDIPA Journal of Science Education, 6 (1), 151–161. https://doi.org/10.33369/pendipa.6.1.151-161
7. Asghar, S., & Chohan, N. (2019). How animated cartoons change students' linguistic behavior. International Bulletin of Linguistics and Literature, 1 (3), 30–47.
8. Ayvacı, H.Ş. (2010). Okul öncesi dönem fen eğitiminin önemi ve fen etkinliklerinin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30 (2), 641–658.

9. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Towards a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84 (2), 191.
10. Bayır, E., & Günşen, G. (2017). Okul öncesi dönem kısıtlayıcı en çok izledikleri çizgi filmlerin açıklanan açılardan analizi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 746–761. https://doi.org/10.24315/trkefd.303686
11. Bredekamp, S. (2015). Teaching children to research and solve problems: Mathematics, science and technology. In HZ İnan and T. İnan (Eds.), Effective practices in early childhood education (pp. 412–445). Nobel Academic Publishing.
12. Brunton, P., & Thornton, L. (2010). Science in early years: Laying a solid foundation from birth to five years old. Sage.
13. Büyüktaşkapu, S. (2010). 6 yıllık değişim süreçleri süreç süreçlerine yönelik gelişmelerci odaklıa dayalı bir bilim öğretim programı [Yayınlanmamış doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi.
14. Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (1963). Experimental and quasi-experimental designs for research. Boston.
15. Charlesworth, R. , & Lind, K. K. (2010). Mathematics and Science for Young Children. Belmont: Wadsworth /
16. Cengage Learning. Chaurasiya, N. (2018). Changing times: The need for pedagogical reforms to develop life skills. In Dynamic learning spaces in education (pp. 179–193). Springer.
17. Clark, R.C. & Mayer, R.E. (2016). E-learning and instructional science: Proven guidelines for consumers and designers of multimedia learning (4th edition). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781119239086
18. Creswell, J.W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th edition). Pearson.
19. Creswell, J.W. and Plano Clark, V.L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd edition). Sage.
20. Dalacosta, K., Kamariotaki-Paparrigopoulou, M., Palyvos, J.A., & Spyrellis, N. (2009). Multimedia application with animated cartoons for teaching science in primary education. Computers & Education, 52(4), 741–748. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2008.11.018
21. Demir, S., & Şahin, F. (2015). The ability of prospective science teachers to create open surgical experiments. Academic Social Sciences Research Journal, 33 (1), 433–442. https://doi.org/10.9761/JASSS2809
22. Erdoğan, N.I. Bayraktaroğlu, E. & Dülger, D.N.A. (2021). International digital or non-digital game preferences and their emergence. Pamukkale University Faculty of Education Journal, (53), 150-174.
23. Elkeey, S.S. (2017). Developing scientific process skills of preschool children by observing the life cycle of silkworms. New Horizons in Education Online Journal, 7(1), 53–63.
24. Fragkiadaki, G., Fleer, M., & Rai, P. (2023). Formation of scientific concepts in infancy, toddlerhood, and early childhood: Developing scientific motivation over time. Research in Science Education, 53(2), 275-294.
25. Fleer, M. (2021). Conceptual play worlds: The role of imagination in play and learning. Early ages, 41(4), 353-364.
26. French, L.A. & Woodring, S.D. (2013). Science education in early childhood. In Research Handbook on the Education of Young Children (pp. 193–210). Routledge.
27. Genç Kumtepe, E. (2011). Okul öncesi fen eğitimi. A. Özdaş (Ed.), Okul öncesi eğitimde fen (s. 132–158). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
28. Germann, P.J. Aram, R., & Burke, G. (1996). Determining patterns and relationships among seventh-grade students’ responses to their scientific process skills in designing experiments. Journal of Research in Science Teaching, 33(1), 79–99. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-2736(199601)33:1
29. Ghilzai, S.A., Alam, R., Ahmad, Z. Shaukat, A., & Noor, S.S. (2017). The effect of cartoon programs on children's language and behavior. Views on Language, Society and Culture, 104–126.
30. Gimbert, B., & Cristol, D. (2004). Teaching curriculum with technology. Journal of Early Childhood Education, 31, 207–216.
31. Grand- Clement, S. (2017). Digital learning: Education and skills in the digital age. RAND Europe.
32. Günşen, G., Fazlıoğlu, Y., & Bayır, E. (2018). Yapılandırıcı yaklaşıma dayalı bilim öğretiminin 5 yıllık kısa süreli gelişim sürecinin etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(3), 599–616.
33. Hoban, G., & Nielsen, W. (2013). Learning science by creating 'slow animation': A case study of primary school teacher candidates. International Journal of Science Education, 35 (1), 119-146.
34. Huppert, J., Lomask, S.M., & Lazarowitz, R. (2002). Computer simulations in high school. International Journal of Science Education, 24 (8), 803–821. https://doi.org/10.1080/09500690110049150
35. Jirout, J., & Zimmerman, C. (2015). Development of scientific process skills in early childhood. In KC Trundle & M. Saçkes (Eds.), Research in early childhood science education (pp. 143–165). Springer.
36. Johnson, R.B., & Onwuegbuzie, A.J. (2004). Mixed methods research: A research paradigm whose time has come. Educational Researcher, 33(7), 14–26.
37. Koçak, Ö., & Göktaş, Y. (2020). Boyutların çizgi filmlere yönelik bakış açılarının incelenmesi. Erken Çocuk Çalışmaları Dergisi, 4(1), 52–73. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202041202
38. Lillard, A.S. (2022). Imitation at hand: How children perceive and process puppets. Cognitive Development, 63, 101202. https://doi.org/10.1016/j.cogdev.2022.101202
39. Mayer, R.E. (2005). Cognitive theory of multimedia learning. Cambridge Handbook of Multimedia Learning, 41 (1), 31-48.
40. Medina-Jerez, W., & Middleton, K. (2022). Examining the perceptions of Spanish-origin teacher candidates of scientists in the science methods course. International Journal of Educational Studies, 4(1), 70-87. https://doi.org/10.46328/ijonse.62
41. Merriam, S.B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass.
42. Ministry of National Education (MoNE). (2024). Okul öncesi eğitim programı. https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/guncellenenokuloncesiegitimprogrami.pdf
43. Mushani, M. (2021). Science process skills in science education of developed and developing countries: literature review. Unnes Science Education Journal, 10(1), 12-17.
44. Nagy, Á., & Kölcsey, A. (2017). Generation alpha: Marketing or science. Acta Educationis Generalis, 7(1), 107-115.
45. Neumann, M.M. (2020). Social robots and early language and literacy learning in young children. Journal of Early Childhood Education, 48(2), 157-170.
46. Patton, M.Q. (2015). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (4. baskı). Sage.
47. Presser, A.L., Kamdar, D., Vidiksis, R., Goldstein, M., Dominguez, X., & Orr, J. (2017). Growing plants and minds. Science & Children, 55 (2), 41–45.
48. Ramadlani, A.K., & Wibisono, M. (2017). Visual literacy and character education for Generation Alpha. Proceedings of the International Seminar on Language, Education and Culture.
49. Saçkes, M. (2011). Küçük çocukların bilimsel kavramları öğrenmesinde oyunun rolü. Erken Çocukluk Eğitimi Dergisi, 39, 113–120. https://doi.org/10.1007/s10643-011-0454-7
50. Soylu, H. (2004). Fen öğretiminde yeni yöntemler: Keşif yoluyla öğrenme. Nobel Yayın Dağıtımı.
51. Şahin, F., Güven, İ., & Yurdatapan, M. (2011). Proje sistemindeki eğitim uygulamalarının okul öncesindeki çocuklarda özellikleri süreç özelliklerinin oranları. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 33, 157–176.
52. Şimşek, H., & Yıldırım, A. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık
53. Van Laar, E., Van Deursen, A., Van Dijk, J., & De Haan, J. (2017). The relationship between 21st-century skills and digital skills. Computers in Human Behavior, 72, 577–588.
54. Veresov, N., Kewalramani, S., & Ma, J. (2024). Preparing the environment: Contexts and development in early childhood. Child Development in Contexts: Cultural-Historical Research and Educational Practice (pp. 13-42). Singapore: Springer Nature Singapore.
55. Worth, K., Winokur, J., Crissman, S., Heller-Winokur, M., & Davis, M. (2009). Science and literacy: A natural fit: A guide for professional development leaders.
56. Zakirman, Z., Rahayu, C. & Gusta, W. (2022). E-animation environment to enhance basic science learning. Journal Basic Education, 6(3), 3411–3419. https://doi.org/10.31004/basicedu.v6i3.2595