Mersin İlindeki (Türkiye) bazı sert çekirdekli meyvelerin çiçekleriyle ilişkili Thysanoptera türlerinin analizi: kompozisyon, dağılım, popülasyon dinamikleri ve zarar durumu

Öz

Mersin İlinin (Türkiye) iki farklı bölgesinde Thysanoptera türlerinin yayılışı, yoğunluğu ve zarar durumları 2020 ve 2021 yıllarında araştırılmıştır. Thysanoptera türlerinden Thrips major Uzel, 1895 ve Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895) (Thysanoptera: Thripidae) en yaygın olmak üzere toplam 18 tür tespit edilmiştir. Thripsler için en fazla habitat çeşitliliği nektarinde görülürken, tür kompozisyonu açısından erik bahçesi daha fazla zenginlik göstermiştir. Ergin thripsler öncelikle çiçeklerde saptanmıştır. Thips major larvaları ise çiçek taç yapraklarının dökülme döneminde ortaya çıkmıştır. Örneklemeler boyunca örneklenen bitki kısımlarında F. occidentalis veya Thrips tabaci Lindeman, 1889 (Thysanoptera: Thripidae) türlerinin larvalarına rastlanılmamıştır. Çiçeklerde ergin thripslerin gözle görülür zararları görülmemesine karşın, nektarin ve eriklerin özellikle genç meyvelerde gümüşi lekeler şeklinde tipik zarar belirtileri (yaralar) ortaya çıkmıştır. Nektarin veya erik meyvelerinde ortalama leke oranları %2-7 arasında değişmiştir. Bu çalışma sonucunda, T. major’un Mersin İlinde erik ve nektarin meyvelerinde zarar oluşumundan sorumlu ana thrips türü olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Zarar
• çeşitlilik
• Mersin
• sert çekirdekli meyveler
• Thrips major

An analysis of Thysanoptera associated with the flowers of some stone fruits in Mersin Province (Türkiye): composition, distribution, population dynamics and damage status

Öz

The distribution, abundance and damage status of Thysanoptera species were investigated in two different regions of Mersin Province, Türkiye between 2020 and 2021. A total of 18 Thysanoptera species were determined, with Thrips major Uzel, 1895 and Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895) (Thysanoptera: Thripidae) being the most common. While nectarine had the highest diversity of habitats for thrips, plum displayed greater richness in terms of species composition. Adult thrips primarily inhabited flowers while T. major larvae were present during petal fall periods. No larvae of F. occidentalis or Thrips tabaci Lindeman,1889 (Thysanoptera: Thripidae) were found on the plant parts sampled throughout the samplings. Although no visible signs of damage by adult thrips were observed on the flowers, typical damage in the form of silvery scars appeared on the young fruits of nectarines and plums. The average rate of scarred fruit of nectarines or plums varied between 2-7%. Finally, T. major was the main pest thrips species responsible for damaging fruits of the plums and nectarines in Mersin.

Anahtar Kelimeler

• Damage
• diversity
• Mersin
• stone fruits
• Thrips major

Kaynakça

1. Atakan, E., 2008a. Adana ilinde bazı ılıman iklim meyvelerinde iki thrips (Thysanoptera) türünün populasyon değişimleri ve zararı üzerinde araştırmalar. Türkiye Entomoloji Dergisi, 32 (4): 255-271 (in Turkish with English abstract).
2. Atakan, E., 2008b. Thrips (Thysanoptera) species occurring on fruit orchards in Çukurova region of Türkiye. Acta Phytopathologica et Entomologica Hungarica, 43 (1): 235-242.
3. Atakan, E., M. A. Kamberoğlu & S. Uygur, 2013. Role of weed hosts and the western flower thrips, Frankliniella occidentalis, in epidemiology of Tomato spotted wilt virus in the Çukurova region of Türkiye. Phytoparasitica, 41 (5): 577-590.
4. Atakan, E., M. Ölçülü, S. Pehlivan & S. Satar, 2015. Türkiye’de yeni zararlı bir thrips türü: Thrips hawaiiensis (Morgan, 1913) (Thysanoptera: Thripidae). Türkiye Entomoloji Bülteni, 5 (2): 77-84 (in Turkish with English abstract).
5. Atakan, E. & S. Pehlivan, 2021. A new harmful thrips species in orange in Antalya Province: Scirtothrips dorsalis Hood (Thysanoptera: Thripidae). Mediterranean Agricultural Sciences 34 (3): 273-277.
6. Atakan, E., S. Pehlivan & T. D. Achiri, 2021. Pest status of the Hawaiian flower thrips, Thrips hawaiiensis (Morgan) (Thysanoptera: Thripidae) in lemons in the Mediterranean region of Türkiye. Phytoparasitica, 49 (3): 1-13.
7. Aykaç, M. K., 1983. Samsun’da Şeftali Ağaçlarında Zararlı Doğu Meyvegüvesi (Laspeyresia molesta Busck) (Lep: Olethreutidae)’nin Biyoekolojisi ve Savaş Metotları Üzerinde Araştırmalar. T.C. Tarım ve Köyişleri Zirai Mücadele ve Karantina Genel Müdürlüğü, Samsun Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Araştırma Eserleri Serisi, No: 27, 82 s (in Turkish with the English abstract).
8. Cravedi, P., F. Molinari & S. Gianluigi, 1983. Control of Taeniothrips meridionalis Priesn. (Thysanoptera: Terebrantia: Thripidae) damaging nectarines. Redia, 66: 37-46 (in Italian with the English abstract).

9. Cravedi, P. & F. Molinari, 1984. Tisanotteri dannosi alle nettarine. Informatore Fitopatatologico, 34 (10): 12-16 (in Italian with English abstract).
10. Ergüden, T. M., T. Demir & A. Zümreoğlu, 1999. Ege Bölgesi’nde Şeftali Bahçelerinde Entegre Mücadele Araştırma, Uygulama ve Eğitim Projesi (Unpublished) Sonuç Raporu. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü, İzmir (in Turkish)
11. Erkılıç, L. B., 1995. Doğu Akdeniz Bölgesi Şeftali Ağaçlarında Zararlı Dut Kabuklubiti, Pseudaulacaspic pentagona (Targ-Tozz) (Hom.: Diaspididae)’nin Yayılışı, Biyolojisi ve Doğal Düşmanları Üzerinde Araştırmalar. Ç. Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, (Unpublished) Doktora Tezi, 137 s (in Turkish with the English abstract).
12. Felland, C. M., D. A. J. Tallón, L. A. Hull & D. F. Polk, 1995. Distribution and management of thrips (Thysanoptera: Thripidae) on nectarine in the mid-Atlantic region. Journal of Economic Entomology, 88 (4): 1004-1011.
13. Gargani, E., 1996. Thrips damage to peach in Tuscany. Redia, 79 (2): 207-221 (in Italian with English abstract).
14. Grasselly, D., G. Perron, E. Navarro & E. Delnord, 1993. Thrips du pecher et du nectarinier Frankliniella occidentalis observe en verger dans le sud de la France. Infos-Ctifl, 90 (Avril): 25-30 (in French with English abstract).
15. Guarino, F. & A. Tocci, 1995. Frankliniella occidentalis on peach and nectarine in Calabria (Southern Italy). IOBC/WPRS Bulletin, 27 (5): 21-23.
16. Hazır, A., M. R. Ulusoy & E. Atakan, 2011. Studies on determination of Thysanoptera species associated with nectarines and their damage in Adana and Mersin provinces, Türkiye. Türkiye Entomoloji Dergisi, 35 (1): 133-144.
17. Hazır, A. & M. R. Ulusoy, 2012. Population fluctuation of Thrips species (Thysanoptera: Thripidae) in nectarine orchards and damage levels in East Mediterranean Region of Türkiye. Journal of Entomological Research Society, 14 (1): 41-52.
18. Köksal, İ. & N. T. Güneş, 2006. “Türkiye’de meyve yetiştiriciliği ve sorunları, 13-22”. Ulusal Tarım Kurultayı Bildirileri, 15-17 Kasım 2006, Adana, 290 s. (in Turkish).
19. Küden, A. B., A. Küden & N. Kaşka, 2006. “Subtropiklerde ılıman iklim meyve yetiştiriciliğinin önemi ve geleceği, 15-17”. Ulusal Tarım Kurultayı Bildirileri, 15-17 Kasım 2006, Adana, Türkiye, 290 s. (in Turkish).
20. Lacasa, A.M., C. Martinez, T. Torres & J. Aliaga, 1991. Datos preliminares sobre Frankliniella occidentalis como plago de la nectarina y el melocotonero en el sureste Español. Fruticultura Profesional, 36: 39-46 (in Spanish with the English abstract).
21. Masumoto, M. & S. Okajima, 2006. A revision of and key to world species of Mycterothrips Trybom (Thysanoptera, Thripidae). Zootaxa, 1261 (1): 1-90.
22. Maya, E. & S. Tezcan, 2018. Thrips (Thysanoptera) species within sweet cherry orchards in Honaz (Denizli) province of western Türkiye. Linzer Biologischen Beiträge, 50 (1): 675-679.
23. Nakahara, S., 1994. The Genus Thrips Linnaeus (Thysanoptera: Thripidae) of the New World. United States Department of Agriculture Technical Bulletin, No: 1822,: 183+vi pp.
24. Öztürk, N., 2003. Mersin İli Kayısı Bahçelerinde Şeftali Güvesi, Anarsia lineatella Zell (Lepidoptera: Gelechiidae)’nin Popülasyon Takibi ve Mücadelesi Üzerinde Araştırmalar. Ç.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, (Unpublished) Yüksek Lisans Tezi, 50 s (in Turkish with the English abstract).
25. Pearsall, I. A., 2000. Damage to nectarines by the western flower thrips (Thysanoptera: Thripidae) in the interior of British Columbia, Canada. Journal of Economic Entomology, 93 (4): 1207-1215.
26. Pearsall, I. A. & H. J. Myers, 2000. Population dynamics of western flower thrips (Thysanoptera: Thripidae) in nectarine orchards in British Columbia. Journal of Economic Entomology, 93 (2): 264-275.
27. Pearsall, I. A. & H. J. Myers, 2001. Spatial and temporal patterns of dispersal of western flower thrips (Thysanoptera; Thripidae) in nectarine orchards in British Columbia. Journal of Economic Entomology, 94 (4): 831-843.
28. Priesner, H., 1951. Zwei neue Thysanopteren aus der Türkei. Zeitschrift fur Pflanzenkrankheiten und Pflanzenschutz, 58 (7/8): 255-258 (in German).
29. Şahin, B. & S. Tezcan, 2014. Investigations on thrips (Thysanoptera) species occurring in flowers of cherry trees in Kemalpaşa (Izmir) province of western Türkiye. Linzer Biologischen Beiträge, 46 (1): 889-893.
30. Sengonca, C., P. Blaeser, O. Ozden & U. Kersting, 2006. Occurence of thrips (Thysanoptera) infestation on nectarines and its importance to fruit damage in North Cyprus. Journal of Plant Disease and Protection, 113 (3): 128-134.
31. Tunç, İ., 1989. Thrips infesting temperate fruit flowers. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 2 (2): 133-140.
32. Tunç, İ., 1996. Thysanoptera associated with fruit crops in Türkiye. Folia Entomology Hungary, (Suppl.): 155-160.
33. Uzun, A., S. Tezcan & O. Demirözer, 2015. Thrips (Thysanoptera) species occurring in cherry orchards in Isparta province of western Türkiye. Linzer Biologischen Beiträge, 47 (1): 963-968.
34. Vierbergen, G., H. Kucharczyk & W. D. J. Kirk, 2010. A key to second instar larvae of the Thripidae of the Western Palaeartic region (Thysanoptera). Tijdschrift voor Entomologie, 153 (1): 99-160.
35. Yakhontov, V. V., 1964. Order Thysanoptera (Physopoda) in Keys to the Insects of the European USSR, 1, (Ed. G. Ya). Bei-Bienko, 1119-1160.
36. Yonce, C. E., R. J. Beshear, J. A. Payne & D. L. Horton, 1990. Population distribution of flower thrips and the western flower thrips (Thysanoptera: Thripidae) in nectarines and their relative association with injury to fruit in the south- eastern United States. Journal of Entomological Sciences, 25 (3): 427-438.
37. zur Strassen, R., 2003. Die Terebranten Thysanopteren Europas und des Mittel Gebietes. Die Tierwelt Deutschlauds, Beggründet 1925 von Friedrich Dahl, 74. Teil. Goecke und Evers, Keltern, Deutschland, 277 pp (in German).