Araştırma Makalesi

Blattella germanica (L., 1767) (Blattodea: Ectobiidae)’da thiamethoxam toksisitesine karşı asetilkolinesteraz ve glutatyon S-transferaz enzim aktivitelerinin tepkileri

Cilt: 50 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Blattella germanica (L., 1767) (Blattodea: Ectobiidae)’da thiamethoxam toksisitesine karşı asetilkolinesteraz ve glutatyon S-transferaz enzim aktivitelerinin tepkileri

Öz

Hamam böcekleri birçok hastalık etkeninin vektörü olan önemli zararlılar olup, insektisitlerin bilinçsiz kullanımı bu türlerde geniş çaplı direnç gelişimine neden olmaktadır. Bu çalışma, 2023-2024 yılları arasında at Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi’nde yürütülmüş olup, thiamethoxam’ın Alman hamamböceği, Blattella germanica (L., 1767) (Blattodea: Ectobiidae) popülasyonları üzerindeki toksik etkilerini belirlemeyi ve asetilkolinesteraz (AChE) ile glutatyon S-transferaz (GST) enzimlerinin tepkilerini araştırmayı amaçlamıştır. Saha popülasyonları (Dokuma, Konyaaltı ve Ahatlı), duyarlı WHO suşuna kıyasla thiamethoxam’a karşı 1.88-3.24 kat arasında değişen düşük düzeyde direnç göstermiştir. WHO grubu, thiamethoxam maruziyeti öncesi ve sonrası AChE aktivitesi bakımından saha gruplarına göre en düşük değeri sergilemiştir (p<0.05). AChE aktivitesinde en belirgin azalma %25 ile WHO grubunda gözlenirken, Ahatlı grubunda bu azalma daha sınırlı olup %13 seviyesinde kalmıştır. Duyarlı WHO suşunda GST aktivitesi saha suşlarına göre daha düşük bulunmuş ve fark anlamlıdır. Thiamethoxam uygulanan Dokuma ve Konyaaltı gruplarında GST aktivitesinde en yüksek değişim (%44) gözlenmiştir. Bununla birlikte, thiamethoxam uygulaması sonrasında en yüksek GST aktivitesi Ahatlı grubunda tespit edilmiştir. Temel bileşen analizi (PCA) ve Hiyerarşik kümeleme analizi (HCA), WHO grubunun biyokimyasal olarak en farklı grup olduğunu doğrulamıştır. Enzimatik biyobelirteçlerin analiz edilmesi, thiamethoxam’ın toksikodinamik özelliklerine dair daha kapsamlı bir anlayışa katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)

Proje Numarası

122C241

Etik Beyan

Bu çalışma için etik onay gerekmemektedir.

Teşekkür

Finansal desteklerinden dolayı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’na (TÜBİTAK) (Proje No: 122C241) teşekkür ederiz. Ayrıca, araştırma sürecinde hamamböceklerinin temin edilmesi ve gerekli desteğin sağlanmasındaki katkılarından dolayı Prof. Dr. Hüseyin Çetin’e ve laboratuvar ekibine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abbasi, E., 2025. Cockroaches as urban pests: Challenges, public health implications, and management strategies. International Journal of Infectious Diseases One Health: 9 (2025): 100086 (1-8).
  2. Abdallah, I. S., H. M. Abou-Yousef, E. A. Fouad & E. H. Kandil, 2016. The role of detoxifying enzymes in the resistance of the cowpea aphid (Aphis craccivora Koch) to thiamethoxam. Journal of Plant Protection Research, 56 (1): 76-72.
  3. Abdel-Haleem, D. R., A. A. Gad & M. S. Farag, 2020. Larvicidal, biochemical and physiological effects of acetamiprid and thiamethoxam against Culex pipiens L. (Diptera: Culicidae). Egyptian Journal of Aquatic Biology and Fisheries, 24 (3): 271-283.
  4. Abdelmoteleb, M. N., A. Z. Mohamed, N. A. Genidy & D. R. Abdel-Haleem, 2023. Computational and toxicological evaluation of thiamethoxam as nicotinic acetylcholine receptor modulator against cowpea aphid, Aphis craccivora Koch. Egyptian Academic Journal of Biological Sciences. A, Entomology, 16 (4): 135-150.
  5. Araújo, M. F., E. M. S. Castanheira & S. F. Sousa, 2023. The Buzz on insecticides: A review of uses, molecular structures, targets, adverse effects, and alternatives. Molecules, 28 (8): 3641 (1-16).
  6. Balkan, T. & K. Kara, 2020. Neonicotinoid resistance in adults and nymphs of Bemisia tabaci (Genn, 1889) (Hemiptera: Aleyrodidae) populations in tomato fields from Tokat, Turkey. Turkish Journal of Entomology, 44 (3): 319-331.
  7. Benchaâbane, S., A. S. Ayad, W. Loucif-Ayad & N. Soltani, 2022. Multibiomarker responses after exposure to a sublethal concentration of thiamethoxam in the African honeybee (Apis mellifera intermissa). Comparative Biochemistry and Physiology Part C: Toxicology & Pharmacology, 257 (2022): 109334 (1-4).
  8. Bk, S. K., T. Moural & F. Zhu, 2022. Functional and structural diversity of insect glutathione S-transferases in xenobiotic adaptation. International Journal of Biological Sciences, 18 (15): 5713-5723.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Entomoloji , Pestisititler ve Toksikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2025

Kabul Tarihi

12 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 50 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Öz, E., & Temiz, M. A. (2026). Responses of acetylcholinesterase and glutathione S-transferases activities to thiamethoxam toxicity in Blattella germanica (L., 1767) (Blattodea: Ectobiidae). Turkish Journal of Entomology, 50(1), 59-72. https://doi.org/10.16970/entoted.1816308