TR
EN
Manisa (Türkiye) bağ alanlarında asma unlubiti Planococcus ficus (Signoret, 1875) (Hemiptera: Coccomorpha: Pseudococcidae)’un çiftleşmeyi engelleme metodu ile kontrolü
Öz
Asma unlubiti Planococcus ficus (Signoret, 1875) (Hemiptera: Coccomorpha: Pseudococcidae) Türkiye bağ alanlarında önemli zararlı bir türdür. Zararlıyla mücadelede genellikle pestisitler kullanılmaktadır. Ancak P. ficus’un gizli korunaklı alanlarda yaşamını sürdürmesi, kabuk altı dokuda bulunması, vücudunun mumsu tabaka ile kaplı olması ve insektisitlerin doğru zamanda uygulanmamasına bağlı olarak mücadelede istenilen sonuçlar alınamamaktadır. Bu sebeple alternatif mücadele metotları P. ficus’a karşı mücadelede daha etkili olabilmektedir. Çiftleşme engelleme (ÇE), P. ficus için ticari olarak mevcut ve çevre dostu bir kontrol yöntemidir. Bu çalışma Türkiye’deki bağ alanlarının yaklaşık %30’una sahip olan Ege Bölgesi’nde yürütülmüştür. Denemeler çiftleşmeyi engelleme parseli ve kontrol olmak üzere 3 yıl boyunca Manisa ili bağlarında yürütülmüştür. Çalışmada püskürtülebilir mikroenkapsül çiftleşmeyi engelleme feromonu (Check-Mate VMB- F) geniş alan deneme deseni kullanılarak, her yıl 12.4-74.4 g aktif içerik/ha olacak şekilde uygulanmıştır. Çiftleşmeyi engelleme parselinde, eşeysel çekici tuzaklarda kaydedilen birey sayısı ve salkımlardaki zarar oranı kontrole göre oldukça düşük kaydedilmiştir. 2019, 2020 ve 2021 yıllarında salkımlardaki zarar oranı çiftleşmeyi engelleme parselinde sırasıyla %12, 3, %3 ve %2,3 olarak kaydedilirken, kontrol parselinde sırasıyla %56, %37 ve %41 olmuştur. Planococcus ficus’a karşı yapılan 3 yıllık çalışmanın sonucu, çiftleşmeyi engelleme metodunun Ege Bölgesi bağ alanlarında P. ficus mücadelesinde güvenle kullanılabileceğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü
Proje Numarası
TAGEM/BSAD/A/20/A2/P1/2101
Etik Beyan
“Manisa (Türkiye) bağlarında asma unlubiti, Planococcus ficus Signoret (Hemiptera: Pseudococcidae)’nin kontrolünde çiftleşme bozulması yönteminin kullanımı” isimli bilimsel makalenin yayımlanmasının ardından ortaya çıkabilecek herhangi bir telif hakkı veya etik ihlalinden tamamen sorumlu olduğumu beyan ederim.
Bu beyana aykırı herhangi bir durumun kanıtlanması hâlinde, tüm yasal sorumluluğu kabul ettiğimi ve üstlendiğimi taahhüt ederim.
Teşekkür
Yazarlar, birinci yazarın doktora tezi olarak yürüttüğü bu çalışmaya sağladığı finansal destek için Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü'ne teşekkürlerini sunarlar. Denemeler için feromon sağlayan Suterra Inc.'e teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Abbott, W. S., 1925. A method of computing the effectiveness of an insecticide. Journal of Economic Entomology, 18 (2): 265-267.
- Bahder, B. W., R. A. Naidu, K. M. Daane, J. G. Millar & D. B. Walsh, 2013. Pheromone-based monitoring of Pseudococcus maritimus (Hemiptera: Pseudococcidae) populations in concord grape vineyards. Journal of Economic Entomology, 106 (1): 482-490.
- Carde, R. T. & A. K. Minks, 1995. Control of moth pests by mating disruption: successes and constraints. Annual Review of Entomology, 40 (1): 559-585.
- Cocco, A., A. Lentini & G. Serra, 2014. Mating disruption of Planococcus ficus (Hemiptera: Pseudococcidae) in vineyards using reservoir pheromone dispensers. Journal of Insect Science, 14 (1): 144 (1-14).
- Cocco, A., E. Muscas, A. Mura, A. Iodice, F. Savino & A. Lentini, 2018. Influence of mating disruption on the reproductive biology of the vine mealybug, Planococcus ficus (Hemiptera: Pseudococcidae), under field conditions. Pest Management Science,74 (12): 2806-2816.
- Daane, K. M., B. N. Hogg, H. Wilson & G. Y. Yokota, 2018. Native grass ground covers provide multiple ecosystem services in Californian vineyards. Journal of Applied Ecology, 55 (5): 2473-2483.
- Daane, K. M., G. Y. Yokota, V. M. Walton, B. N. Hogg, M. L. Cooper, W. J. Bentley & J. G. Millar, 2020. Development of a mating disruption program for a mealybug, Planococcus ficus, in vineyards. Insects, 11 (9): 635 (1-20).
- Daane, K. M., M. L. Cooper, N. H. Mercer, B. N. Hogg, G. Y. Yokota, D. R. Haviland, S. C. Welter, F. E. Cave, A. A. Sial & E. A. Boyd, 2021. Pheromone deployment strategies for mating disruption of a vineyard mealybug. Journal of Economic Entomology, 114 (6): 2439-2451.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
Bitki Koruma (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
7 Kasım 2025
Kabul Tarihi
22 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 50 Sayı: 1
APA
Keskin, N., & Turanlı, F. (2026). Mating disruption method to control vine mealybug, Planococcus ficus (Signoret, 1875) (Hemiptera: Coccomorpha: Pseudococcidae) in Manisa (Türkiye) vineyards. Turkish Journal of Entomology, 50(1), 89-100. https://doi.org/10.16970/entoted.1819532