Araştırma Makalesi

Sıfır değer ağırlıklı genelleştirilmiş Poisson regresyonu yardımıyla Van Gölü’nde Notonecta viridis Delcourt, 1909 (Hemiptera: Notonectidae)’in populasyon değişimi üzerinde fiziko-kimyasal çevresel koşulların etkilerinin araştırılması

Cilt: 35 Sayı: 2 30 Haziran 2011
PDF İndir
EN TR

Sıfır değer ağırlıklı genelleştirilmiş Poisson regresyonu yardımıyla Van Gölü’nde Notonecta viridis Delcourt, 1909 (Hemiptera: Notonectidae)’in populasyon değişimi üzerinde fiziko-kimyasal çevresel koşulların etkilerinin araştırılması

Öz

Ekolojik çalışmalarda türlerin populasyon yoğunluklarının belli periyotlarda abiotik ve biotik birçok faktöre bağlı olarak aşırı arttığı veya azaldığı sık rastlanan bir durumdur. Bu değişimin sonucu olarak populasyon takibi çalışmalarında örneklemelerde birey sayılarında sıklıkla çok fazla sayıda sıfır değeri ile aşırı artış ve azalış şeklinde dalgalanmalar görülebilir. Bu tür sayıma dayalı olarak elde edilen verilerin normal dağılım göstermemesi ve sıfır değerli gözlemlerin çok fazla sayıda olmasından dolayı dağılımın şeklinin sağa doğru çarpık olması, sıfır değer ağırlıklı regresyon yöntemlerinin uygulanmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada 2005–2006 yıllarında Van Gölü kıyı şeridinde yerleşim alanları, akarsu giriş noktaları ve doğal alanlar olmak üzere birbirinden farklı karakterde 20 farklı örnekleme istasyonundan Notonecta viridis’in populasyon yoğunlukları aylık örneklemelerle izlenmiştir. Sonuçlar ZIGP regresyon yöntemiyle değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda ortalama, aşırı yayılım ve sıfır değer ağırlıklı gözlemler dikkate alındığında Notonecta viridis populasyon yoğunlukları üstünde her üç regresyonda da farklı örnekleme aralıkları ve istasyonların etkisinin önemli olduğu, çevresel faktörlerden HCO3’nun sıfır değer ağırlıklı modelde negatif yönde, diğer yöntemlerde ise pozitif yönde etkili olduğu görülmüştür. Ortalama regesyonda Fe, aşırı yayılım regresyonunda ise bunlara ilaveten Cl ve Mg’nin populasyon yoğunluğunu olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Notonecta viridis’in bazı istasyonlarda aşırı yoğun bulunması ve bazı istasyonlarda hiç bulunmamasının suyun fiziko-kimyasal özellikleriyle yakından ilgili olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma Tübitak-Çaydag tarafından desteklenen 102Y089 nolu ve “Van Gölü Sahil Şeridinde Sucul ve Karasal Böcek Faunası ve Bitkisel Floranın Saptanması, Farklı Bölgelerde Göl Kirliliğinin İndikatör Türler Yardımıyla Belirlenmesi” isimli projenin bir kısmıdır. Notonectid türlerini teşhis eden Dr. Dmitry A. GAPON’a ve projeye maddi destek sağlayan Tübitak’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Agresti, A., 1997. Categorical Data Analysis. John and Wiley & Sons, Incorporation, New Jersey, Canada, 710 pp.
  2. Böhning, D., 1998. Zero-Inflated Poisson Models and C.A.MAN: A Tutorial Collection of Evidence Biometrical Journal, 40 (7): 833-843.
  3. Böhning, D., E. Dietz & P. Schlattmann, 1999. The Zero-Inflated Poisson Model and the Decayed, Missing and Filled Teeth Index in Dental Epidemiology. Journal of Royal Statistical Society, A 162:195–209.
  4. Cameron, A. C. & P. K. Trivedi, 1998. Regression Analysis of Count Data, (Cambridge University Press, New York) 411 pp.
  5. Cheung, Y. B., 2002. Zero-Inflated Models for Regression Analysis of count data, A study of growth and development. Statistics in Medicine, 21: 1461-1469.
  6. Consul, P. C.,1989. Generalized Poisson Distributions, Volume 99 of Statistics: Textbooks and Monographs. New York: Marcel Dekker Inc. Properties and Applications.
  7. Consul, P. C. & F. Famoye, 1992. Generalized Poisson regression model. Communications in Statistics, Theory and Methods, 21(1) 89–109.
  8. Cox, R., 1983. Some Remarks on Overdispersion Biometrika, 70: 269-274.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2011

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2010

Kabul Tarihi

28 Temmuz 2010

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2011 Cilt: 35 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yeşilova, A., Özgökçe, M. S., Atlıhan, R., Karaca, İ., Özgökçe, F., Yıldız, Ş., & Kaya, Y. (2011). Sıfır değer ağırlıklı genelleştirilmiş Poisson regresyonu yardımıyla Van Gölü’nde Notonecta viridis Delcourt, 1909 (Hemiptera: Notonectidae)’in populasyon değişimi üzerinde fiziko-kimyasal çevresel koşulların etkilerinin araştırılması. Turkish Journal of Entomology, 35(2), 325-338. https://izlik.org/JA55DU37GE