Araştırma Makalesi

Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar

Cilt: 8 Sayı: 2 2 Temmuz 2023
PDF İndir
EN TR

Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar

Öz

Belirli dönemlerde yaşanan iktisadi buhranlarla birlikte ortaya çıkan ekonomi politika belirsizlikleri, ani talep artışları veya azalışları neticesinde ortaya çıkan ekonomik durgunluktan çıkmak için Merkez Bankalarının uyguladıkları genişleyici para politikaları küresel ölçekte enflasyonu hızlandırmıştır. Dolayısıyla uluslararası emtia, gıda ve enerji fiyatlarında yukarı yönlü enflasyonist etkiler ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan bu durum neticesinde, dünya genelinde birçok ülke merkez bankasının enflasyonla mücadelede önlem oluşturacak politikalar uygulanmasına neden olurken, küresel ekonomi politika belirsizliği, enerji fiyatları ve para miktarındaki sıkı ilişkinin enflasyonla mücadelede nasıl dengede tutulacağı sorusunu da gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, Türkiye için Ocak 2006 ve Haziran 2022 dönemleri arasındaki aylık veriler kullanılarak küresel ekonomik politika belirsizliği, para arzı, uluslararası petrol fiyatları ve enflasyon arasındaki zaman ve frekans alanındaki dinamik etkileşimler Wavelet yöntemleri ile analiz edilmiştir. Küresel ekonomik politika belirsizliğinin uluslararası ham petrol fiyatlarına yön verdiği görülmüş ve böylece enflasyon üzerindeki momentum gücünün önemli tarih aralıklarındaki duyarlılığı kanıtlanmıştır. Ayrıca para arzının bazı önemli tarih ve olaylar dinamiklerinde enflasyon üzerindeki yönlendirici etkileri de saptanmıştır. Bu bulgular, Türkiye bağlamında politika yapıcılar ve yatırımcılar için önemli çıkarımlar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. An, L., Jin, X. and Ren, X. (2014). Are the macroeconomic effects of oil price shock symmetric?: A factor-augmented vector autoregressive approach. Energy Economics, 45, 217-228. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2014.06.003
  2. Baker, S.R., Bloom, N. and Davis, S.J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593-1636. https://doi.org/10.1093/qje/qjw024
  3. Berument, H. and Taşçı, H. (2002), Inflationary effect of crude oil prices in Turkey. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 316(1-4), 568-580. https://doi.org/10.1016/S0378-4371(02)01025-7
  4. Bhar, R. and Mallik, G. (2010). Inflation, inflation uncertainty and output growth in the USA. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 389(23), 5503-5510. https://doi.org/10.1016/j.physa.2010.06.063
  5. Bloom, N. (2009), The impact of uncertainty shocks. Econometrica, 77(3), 623-685. https://doi.org/10.3982/ECTA6248
  6. Boateng, E., Asafo-Adjei, E., Addison, A., Quaicoe, S., Yusuf, M.A. and Adam, A.M. (2022). Interconnectedness among commodities, the real sector of Ghana and external shocks. Resources Policy, 75, 102511. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2021.102511
  7. Choi, S., Furceri, D., Loungani, P., Mishra, S. and Poplawski-Ribeiro, M. (2018). Oil prices and inflation dynamics: Evidence from advanced and developing economies. Journal of International Money and Finance, 82, 71-96. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2017.12.004
  8. Christensen, M. (2001). Real supply shocks and the money growth–inflation relationship. Economics Letters, 72(1), 67-72. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(01)00403-7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2023

Kabul Tarihi

1 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik, T., Koçoğlu, M., & Soysal, M. D. (2023). Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(2), 335-353. https://doi.org/10.30784/epfad.1276314
AMA
1.Çelik T, Koçoğlu M, Soysal MD. Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar. EPF Journal. 2023;8(2):335-353. doi:10.30784/epfad.1276314
Chicago
Çelik, Tuncay, Mustafa Koçoğlu, ve Mustafa Duhan Soysal. 2023. “Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 8 (2): 335-53. https://doi.org/10.30784/epfad.1276314.
EndNote
Çelik T, Koçoğlu M, Soysal MD (01 Temmuz 2023) Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 8 2 335–353.
IEEE
[1]T. Çelik, M. Koçoğlu, ve M. D. Soysal, “Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar”, EPF Journal, c. 8, sy 2, ss. 335–353, Tem. 2023, doi: 10.30784/epfad.1276314.
ISNAD
Çelik, Tuncay - Koçoğlu, Mustafa - Soysal, Mustafa Duhan. “Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 8/2 (01 Temmuz 2023): 335-353. https://doi.org/10.30784/epfad.1276314.
JAMA
1.Çelik T, Koçoğlu M, Soysal MD. Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar. EPF Journal. 2023;8:335–353.
MLA
Çelik, Tuncay, vd. “Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 2, Temmuz 2023, ss. 335-53, doi:10.30784/epfad.1276314.
Vancouver
1.Tuncay Çelik, Mustafa Koçoğlu, Mustafa Duhan Soysal. Dışsal Şoklar, Uluslararası Petrol Fiyatları, Para Arzı ve Enflasyon Arasındaki Dinamik İlişkilerin Analizi: Sürekli Dalgacık Yaklaşımından Kanıtlar. EPF Journal. 01 Temmuz 2023;8(2):335-53. doi:10.30784/epfad.1276314

Cited By