Türkiye’de Sanayi Üretimi ve Takipteki Alacaklar Arasında Zamanla Değişen Granger Nedensellik

Öz

Bankalar, fon arz edenler ile talep edenler arasında köprü görevi görerek, âtıl fonları ekonomiye kanalize ederek ekonomik kalkınmaya önemli katkı sağlamaktadır. Bankaların etkili bir şekilde işlevlerini yerine getirebilmeleri için finansal iletim mekanizması oldukça önemlidir. Takipteki krediler (TK), banka karlılığı, kredi pozisyonları ve genel ekonomik gelişme üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu çalışmada, Türkiye’de sanayi üretimi ile takipteki krediler arasındaki ilişki, zamanla değişen Granger Nedensellik testi kullanılarak analiz edilmiştir. Ocak 2005 ile Temmuz 2024 arasındaki aylık veriler kullanılarak sanayi üretim endeksi ile takipteki krediler arasındaki etkileşim incelenmiştir. Araştırma, mevcut literatüre benzersiz bir katkı sunarak; zamanla değişen Granger Nedensellik yöntemini uygulamış, ekonomik faaliyet ile kredi riski arasındaki dinamik ilişkiyi incelemiş ve Türk bankacılık sektöründe sanayi üretimi ve takipteki krediler arasındaki zamansal değişimleri sunmuştur. Temel yöntemsel yaklaşımlar arasında; bir evrimsel pencere algoritması kullanımı, tahmin hassasiyetini artırmak için bootstrap simülasyonları ve nedensel ilişkileri analiz etmek için birden fazla hesaplama tekniği yer almaktadır. Bulgular, uyumlu risk yönetim stratejilerinin önemini ve değişen ekonomik ortamı karşılayabilecek esnek makro ihtiyati politikalara duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Zamanla Değişen Granger Nedensellik
• Takipteki Krediler
• Sanayi Üretimi

Time-varying Granger Causality between Industrial Production and Non-Performing Loans in Türkiye

Öz

Banks play a crucial role in bridging fund suppliers and demanders, thereby facilitating economic development by channeling idle funds into the economy. For banks to effectively perform their functions, the financial transmission mechanism is essential. Non-performing loans (NPLs) significantly impact bank profitability, credit positions, and overall economic development. This study investigates the relationship between industrial production and non-performing loans in Turkey using a time-varying Granger Causality test. Monthly data from January 2005 to July 2024 was utilized to examine the interconnection between the industrial production index and non-performing loans. The research uniquely contributes to the existing literature by applying a sophisticated time-varying Granger Causality methodology, investigating the dynamic relationship between economic activity and credit risk, and providing insights into the temporal variations of industrial production and non-performing loans within the Turkish banking sector. Key methodological approaches include utilizing a recursive evolving window algorithm, employing bootstrap simulations to enhance estimation precision, and analyzing causal relationships through multiple computational techniques. Findings underscore the importance of adaptive risk management strategies and the need for flexible macroprudential policies capable of responding to the evolving economic landscape.

Anahtar Kelimeler

• Time-Varying Granger Causality
• Non-Performing Loans
• Industrial Production

Kaynakça

1. Adam, R., Zahrah, Z. and Sidharta, R.B.F.I. (2024). The influence of micro and macro economics on non-performing loans in national private banking in Indonesia. Research and Science Today, 1(27), 33-46. doi:10.38173/RST.2024.27.1.3:33-46
2. Artenisa, B. and Hyrije, A.A. (2023). The impact of economic growth on non-performing loans in Western Balkan countries. Intereulaweast, 10(2), 117-130. doi:10.22598/iele.2023.10.2.6
3. Barr, R.S., Seiford, L.M. and Siems, T.F. (1994). Forecasting bank failure: A non-parametric frontier estimation approach. Louvain Economic Review, 60(4), 417-429. Retrieved from https://www.cambridge.org/
4. Cucinelli, D. (2015). The impact of non-performing loans on bank lending behaviour: Evidence from Italian Banking Sector. Eurasian Journal of Business and Economics, 8(16), 59-71. Retrieved from https://pdfs.semanticscholar.org/
5. Erdoğan, B. (2024). Bankaların takipteki kredilerini etkileyen faktörlerin panel veri modelleri ile analizi. International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences, 7(3), 141-152. doi:10.59445/ijephss.1460608
6. Ferreira, C. (2017). Relevance of the EU banking sector to economic growth. International Advances in Economic Research, 23, 203-215. https://doi.org/10.1007/s11294-017-9632-1
7. Genç, E. ve Şaşmaz, M.Ü. (2016). Takipteki banka kredilerinin makroekonomik belirleyicileri: Ticari krediler örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 36, 119-129. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/susbed/
8. Hasan, I., Koetter, M. and Wedow, M. (2009). Regional growth and finance in Europe: Is there a quality effect of bank efficiency. Journal of Banking & Finance, 33, 1446-1453. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2009.02.018

9. İçke, A. (2014). Schumpeter ve yeniliklerin finansmanı. KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 17-38. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ksusbd/
10. Karaaslan, İ. (2023). Türk bankacılık sektöründe takipteki kredi oranının belirleyicileri. Journal of Current Researches on Social Sciences, 13(2), 235-254. doi:10.26579/jocress.13.2.1
11. Kılcı, E.N. and Baygın, B.K. (2019). Asimetrik uyarlama yaklaşımı kullanılarak Türkiye’de tüketici ticari kredi faiz oranları ile geri dönmeyen krediler arasındaki ilişkinin analizi. Maliye Dergisi, 177, 104-120. Retrieved from https://ms.hmb.gov.tr/
12. Koyuncu, C. and Saka, B. (2011). Takipteki kredilerin özel sektöre verilen krediler ve yatırımlar üzerindeki etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 113-124. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/dpusbe/
13. Nwonye, G.N., Okanya, O.C., Olelewe, C., Nwekwo, N.M. and Onuselogu, O. (2023). Impact of macroeconomic indicators on non-performing loans in Africa: The role of goverance. Journal of Xi'an Shiyou University Natural Sciences Edition, 66(04), 50-59. doi:10.17605/OSF.IO/SDUJH
14. Qureshi, M. and Hasmi, T. (2023). An investigation of macroeconomic factors on non-performing loans: A study based on comeercial banks of Pakistan. Pakistan Journal of International Affairs, 6(4), 159-168. https://doi.org/10.52337/pjia.v6i4.935
15. Selçuk, H. ve Daracı, A. (2003). Türk bankacılık sektöründe tahsili gecikmiş alacaklar. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Öneri Dergisi, 5(20), 173-189. https://doi.org/10.14783/maruoneri.682214
16. Selimler, H. (2015). Sorunlu kredilerin analizi, banka finansal tablo ve oranlarına etkisinin değerlendirilmesi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 7(12), 131-172. https://doi.org/10.14784/jfrs.74107
17. Sevinç, D. (2021). Türkiye’de takipteki banka kredileri ile makroekonomik faktörler arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(2), 609-629. doi:10.30798/makuiibf.691534
18. Shi, S., Hurn, S. and Phillips, P.C. (2020). Causal change detection in possibly integrated systems: Revisiting the money–ıncome relationship. Journal of Financial Econometrics, 18(1), 158-180. https://doi.org/10.1093/jjfinec/nbz004
19. Tanaskovic, S. and Jandric, M. (2015). Macroeconomic and institutional determinants of non-performing loans. Journal of Central Banking Theory and Practice, 1, 47-62. doi:10.1515/jcbtp-2015-0004
20. Tunay, K.B. and Tunay, N. (2024). Interactions of non-performing loans with recessions and macroeconomic shocks: A Bayesian analysis on Turkey. Eurasian Academy of Sciences Eurasian Business & Economics Journal, 35, 36-60. doi:10.17740/eas.econ.2024-V35-03.
21. Umarbeyli, Ş. and Kırıkkaleli, D. (2023). Co-movement of non-performing loans and bank concentrations in an emerging market: Wavelet coherence approach. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 91-100. doi:10.52122/nisantasisbd.1105929
22. Us, V. (2020). A panel VAR approach on analyzing non-performing loans in the Turkish banking sector. Journal of BRSA Banking and Financial Markets, 14(1), 1-38. doi:110.46520/bddkdergisi.789935
23. Yalçın, H. (2024). Türkiye’de makroekonomik değişkenlerin takipteki tüketici kredileri oranı üzerindeki etkileri. Business&Management Studies: An International Journal, 12(1), 22-40. doi:10.15295/bmij.v12i1.2534
24. Yıldız, T.T. (2024). Takibe düşen krediler ve etkileri. İktisadi Araştırmalar Dergisi, 2(1), 17-33. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpuiad/
25. Zhang, D., Cai, J., Dickinson, D.G. and Kutan, A.M. (2016). Non performing loans, moral hazard and regulation of the Chinese commercial banking system. Journal of Banking and Finance, 63, 48-60. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2015.11.010