FED Faiz Oranları ve Türkiye Ekonomisi: Zamanla Değişen Nedensellik Analizi (1975-2024)
Öz
Bu çalışma, 1975-2024 döneminde ABD Merkez Bankası’nın (FED) politika faizindeki değişimlerin Türkiye’de seçilmiş makroekonomik göstergelerle olan Granger nedenselliği (öngörü gücü) ilişkilerinin zaman içinde nasıl değiştiğini incelemektedir. Yıllık veriler kullanılarak FED faizi ile (i) USD/TRY kuru, (ii) TÜFE (log düzey), (iii) reel GSYİH büyümesi, (iv) kısa vadeli iç faiz oranı ve (v) net portföy akımları arasındaki ilişkiler her bir değişken için ayrı ikili VAR çerçevesinde değerlendirilmiştir. Zamanla değişen ilişkileri yakalamak üzere Yinelenen Genişleyen Pencere (REW) Wald testi uygulanmış ve kritik değerler bootstrap ile (B=1000) elde edilmiştir. Bulgular, FED şoklarının Türkiye’deki makro değişkenlerle olan öngörü ilişkisinin tüm örneklem boyunca sabit olmadığını; küresel finansal koşulların sıkılaştığı ve Türkiye’nin politika/kur rejimi açısından dönüşümler yaşadığı alt dönemlerde güçlenebildiğini göstermektedir. Ayrıca bulgular, politika aktarım kanallarının dönemsel olarak farklılaştığını da göstermektedir. Sonuçlar, dış finansman koşullarına duyarlı ekonomilerde zamanla değişen nedensellik yaklaşımının önemine işaret etmekte ve politika yapıcılar için dış şoklara karşı tampon mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik çıkarımlar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akar, N.Ç. and Varlık, C. (2025). The role of capital flows in the ınternational transmission of US monetary policy: The case of Turkey. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10(2), 502–528. https://doi.org/10.30784/epfad.1579707
- Alesina, A. and Summers, L.H. (1993). Central bank independence and macroeconomic performance: some comparative evidence. Journal of Money, Credit and Banking, 25(2), 151-162. https://doi.org/10.2307/2077833
- Andrews, D.W.K. (1993). Tests for parameter instability and structural change with unknown change point. Econometrica, 61(4), 821-856. https://doi.org/10.2307/2951764
- Bai, J. (1997). Estimating multiple breaks one at a time. Econometric Theory, 13(3), 315-352. Retrieved from https://www.cambridge.org/
- Blanchard, O. and Leigh, D. (2013). Growth forecast errors and fiscal multipliers. American Economic Review, 103(3), 117-120. https://doi.org/10.1257/aer.103.3.117
- Bruno, V. and Shin, H.S. (2015). Capital flows and the risk-taking channel of monetary policy. Journal of Monetary Economics, 71, 119-132. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2014.11.011
- Calvo, G.A. and Reinhart, C.M. (2002). Fear of floating. Quarterly Journal of Economics, 117(2), 379-408. https://doi.org/10.1162/003355302753650274
- Denaux, Z., Topcu, M. and Emirmahmutoglu, F. (2023). Revisiting the financial development and economic growth nexus: Evidence from South Korea. Economics Bulletin, 43(3), 1328-1337. Retrieved from http://www.accessecon.com/
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Para Politikası
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Hakan Kum
*
0000-0002-7880-8355
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
18 Nisan 2025
Kabul Tarihi
14 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1