İkili Ticaret Büyümeyi Destekler Mi? Türkiye-Almanya Ticareti Üzerine ARDL Sınır Testi Bulguları
Öz
Bu çalışmada Türkiye’nin Almanya ile dış ticaretinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi 1971-2024 dönemi için ARDL yaklaşımı kullanılarak analiz edilmiştir. Değişkenlerin durağanlıkları incelendikten sonra gerçekleştirilen sınır testi sonuçları, kişi başına reel GSYİH ile ihracat, ithalat, brüt sermaye oluşumu ve doğrudan yabancı yatırımlar arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığını ortaya koymuştur. Kısa dönem tahmin sonuçları, ihracat ve ithalat değişkenlerindeki değişimlerin ekonomik büyüme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Hata düzeltme katsayısının negatif ve anlamlı bulunması, kısa dönemli sapmaların zaman içinde uzun dönem dengesine doğru düzeltildiğini ifade etmektedir. Buna karşılık uzun dönem katsayılarının istatistiksel olarak anlamsız olması, Türkiye’nin Almanya ile ikili ticaret hacmindeki değişimlerin sürdürülebilir ekonomik büyümenin temel belirleyicisi olmadığını göstermektedir. Bulgular, dış ticaretin büyüme üzerindeki etkisinin ticaret hacminden ziyade üretim yapısı, yerli katma değer ve teknoloji düzeyi gibi yapısal faktörlere bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Yüksek katma değerli üretimin artırılması ve ithal girdi bağımlılığının azaltılması önem taşımaktadır. Bu çalışma, Türkiye-Almanya ekonomik ilişkileri bağlamında ikili ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye uzun ve kısa dönemli kanıtlar sunarak literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abu-Quarn, A.S. and Abu-Bader, S. (2004). The validity of the ELG hypothesis in the MENA region: Cointegration and error correction model analysis. Applied Economics, 36(1), 1685-1695. https://doi.org/10.1080/0003684042000266865
- Abutalipov, M. ve Değer, M.K. (2024). İhracatta ürün çeşitliliği ve ekonomik büyüme: Geçiş ekonomileri üzerine panel veri analizleri. Sosyoekonomi, 32(61), 341-367. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2024.03.16
- Acaravcı, A. ve Kargı, G. (2015). Türkiye’de ihracatın çeşitlendirilmesi ve ekonomik büyüme. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 1(1), 1-16. https://doi.org/10.20979/ueyd.182891
- Acemoglu, D. (2012). Introduction to economic growth. Journal of Economic Theory, 147(2), 545-550. https://doi.org/10.1016/j.jet.2012.01.023
- Ağayev, S. (2011). Relationship between export and economic growth: Panel cointegration and panel causality analysis in 12 transition economies. Ege Academic Review, 11(2), 241-254. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/eab
- Agosin, M.R. (2007). Export diversification and growth in emerging economies (Universidad de Chile Working Paper No. 233). https://doi.org/10.18356/27e5d46c-en
- Akaike, H. (1974). A new look at the statistical model identification. IEEE Transactions on Automatic Control, 19(6), 716-723. https://doi.org/10.1109/TAC.1974.1100705
- Akbar, M. and Naqvi, Z.F. (2000). Export diversification and the structural dynamics in the growth process: The case of Pakistan. The Pakistan Development Review, 39(4), 573-589. Retrieved from https://www.jstor.org
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Zaman Serileri Analizi, Büyüme, Makro İktisat (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
23 Ekim 2025
Kabul Tarihi
15 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1