Çoklu Politika Rejimleri Altında Parasal Aktarımın Kredi ve Döviz Kuru Kanalları: Türkiye Örneği, 2011–2025
Öz
Türkiye'nin 2021-2023 yılları arasında, politika faizinin %19'dan %9'a düşürüldüğü, enflasyonun ise %19'dan %85'e yükseldiği faiz indirim dönemi, parasal aktarım mekanizmasını incelemek için doğal bir deney ortamı sunmaktadır. Bu çalışma, Ocak 2011 ile Aralık 2025 arasını kapsayan aylık Türk verilerini kullanarak altı değişkenli bir vektör hata düzeltme modeli (VECM) tahmin etmektedir. Ampirik analiz, parasal aktarımın öncelikle banka kredisi ve döviz kuru üzerinden işlediğini, doğrudan faiz oranının tüketici fiyatları üzerindeki etkisinden ziyade bu değişkenlerin etkisine odaklandığını göstermektedir. Toda-Yamamoto nedensellik testleri, politika faizinden banka kredisine ve nominal döviz kuruna, bu değişkenlerden de çıktı ve enflasyona uzanan bir aktarım zincirini ortaya koyarken, politika faizinin enflasyona doğrudan Granger-nedensellik etkisi olmadığını göstermektedir. Tahmin hatası varyans ayrıştırmaları, kredi ve döviz kuru hareketlerinin enflasyon değişkenliğinin %53 ile %83'ünü birlikte açıkladığını, politika faizinin doğrudan katkısının ise tüm zaman dilimlerinde %1'in altında kaldığını göstermektedir. Tahmin edilen uzun vadeli tepki fonksiyonu, enflasyon üzerinde Taylor kuralına göre 0,23'lük bir katsayıya işaret etmektedir ki bu da birden oldukça düşüktür. Gregory-Hansen testleri, Aralık 2021'de yapısal bir kırılma olduğunu ortaya koyarken, Markov geçiş modelleri, politika faizi ile enflasyon arasındaki doğrudan etkinin rejimler arasında istatistiksel olarak anlamlı olmadığını doğrulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Credit and Exchange Rate Channels of Monetary Transmission under Multiple Policy Regimes: Evidence from Türkiye, 2011–2025
Öz
Turkey’s unorthodox rate-cutting episode between 2021 and 2023, during which the policy rate was reduced from 19 percent to 9 percent while inflation increased from 19 percent to 85 percent, provides a natural experiment for examining the monetary transmission mechanism. This study estimates a six-variable vector error correction model (VECM) using monthly Turkish data covering the period from January 2011 to December 2025. The empirical analysis indicates that monetary transmission operates primarily through bank credit and the exchange rate rather than through a direct interest-rate effect on consumer prices. Toda–Yamamoto causality tests reveal a transmission chain running from the policy rate to bank credit and the nominal exchange rate, and from these variables to output and inflation, while the policy rate does not directly Granger-cause inflation. Forecast error variance decompositions show that credit and exchange rate movements jointly explain between 53 and 83 percent of inflation variability, whereas the direct contribution of the policy rate remains below one percent at all horizons. The estimated long-run reaction function implies a Taylor-rule coefficient on inflation of 0.23, well below unity. Gregory–Hansen tests identify a structural break in December 2021, and Markov-switching models confirm that the direct policy-rate-to-inflation effect is statistically insignificant across regimes.
Anahtar Kelimeler
