Batı Balkan Ülkelerinde Makroekonomik Göstergeler ve Yolsuzluk Algı Endeksi Arasındaki İlişki: Sabit Etkiler Panel Veri Analizi
Öz
Bu çalışma, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Sırbistan’dan oluşan altı Batı Balkan ülkesinde Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI) skorları ile seçili makroekonomik göstergeler arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu çalışmanın amacı, söz konusu ilişkileri ampirik olarak değerlendirmektir. Tahmin örneklemi 2002-2024 dönemine yayılan 115 ülke-yıl gözleminden oluşmaktadır. Analizde ekonomik gelişmişlik gayrisafi yurt içi hasıla, makroekonomik istikrarsızlık enflasyon, dış sermaye kanalı ise doğrudan yabancı sermaye yatırımları aracılığıyla temsil edilmektedir. CPI skorunun yükselmesi algılanan yolsuzluğun azalması anlamına geldiğinden, tahmin edilen pozitif katsayılar daha düşük yolsuzluk algısıyla, negatif katsayılar ise daha yüksek yolsuzluk algısıyla ilişkilendirilmektedir. Analizde ülke ve yıl sabit etkilerini içeren iki yönlü sabit etkiler modeli kullanılmış, yatay kesit bağımlılığı ve otokorelasyon nedeniyle katsayılar Driscoll-Kraay dirençli standart hatalarıyla raporlanmıştır. İki yönlü sabit etkiler modelinde enflasyon katsayısı negatif ve istatistiksel olarak anlamlı iken, GSYH katsayısı istatistiksel olarak anlamlı değildir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına ilişkin bulgular ise spesifikasyona duyarlıdır. Bulgular nedensel etkilerden ziyade koşullu panel ilişkileri olarak değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acemoglu, D., Johnson, S. and Robinson, J.A. (2001). The colonial origins of comparative development: An empirical investigation. American Economic Review, 91(5), 1369-1401. https://doi.org/10.1257/aer.91.5.1369
- Ades, A. and Di Tella, R. (1999). Rents, competition, and corruption. American Economic Review, 89(4), 982-993. https://doi.org/10.1257/aer.89.4.982
- Aidt, T.S. (2003). Economic analysis of corruption: A survey. The Economic Journal, 113(491), 632-652. https://doi.org/10.1046/j.0013-0133.2003.00171.x
- Al-Marhubi, F.A. (2000). Corruption and inflation. Economics Letters, 66(2), 199-202. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(99)00230-X
- Bartlett, W. (2008). Europe’s troubled region: Economic development, institutional reform, and social welfare in the Western Balkans. London: Routledge.
- Braun, M. and Di Tella, R. (2004). Inflation, inflation variability, and corruption. Economics & Politics, 16(1), 77-100. https://doi.org/10.1111/j.1468-0343.2004.00132.x
- Breusch, T.S. and Pagan, A.R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239–253. https://doi.org/10.2307/2297111
- Chaudhry, M.A. and Shabbir, G. (2007). Determinants of corruption in developing countries (HWWI Research Paper No. 2-11). Retrieved from https://www.econstor.eu/bitstream/10419/48268/1/664013651.pdf
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Panel Veri Analizi , Uygulamalı Makro Ekonometri, Makroekonomik Teori
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Adjera Alitoska Kazaz
*
0009-0005-8544-4368
Macedonia
Sadi Uzunoğlu
0000-0002-9753-9429
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
14 Mart 2026
Kabul Tarihi
29 Ağustos 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 3