Yıl 2020, Cilt 5 , Sayı 2, Sayfalar 292 - 307 2020-08-31

Gelişmekte Olan Ülkelerde Ekonomik Büyüme ve Cari İşlemler Dengesi Üzerine Bir Panel Veri Analizi
A Panel Data Analysis on Economic Growth and Current Account Balance in Developing Countries

Özgür BALMUMCU [1] , Kurtuluş BOZKURT [2]


Literatürde, gelişen piyasa ekonomilerinin cari açık vermeksizin tatmin edici büyüme değerlerine ulaşamadıklarına dair iddialar yer almaktadır. Bu neticenin en büyük nedenlerinden birisi olarak ise, gelişmekte olan ülkelerin üretimi arttırabilmek için gereken faktörlere sahip olmaması gösterilmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme arasındaki bağlantının ortaya konulması hedeflenmektedir. Bu amaçla çalışmada söz konusu ilişkinin teorik altyapısı incelenmekte ve bu ilişki ampirik olarak analiz edilmektedir. Bu doğrultuda önce ilgili literatür irdelenmiş, sonra panel eş-bütünleşme yaklaşımından yararlanılarak, ekonomik büyüme ve cari işlemler dengesi arasındaki bağlantının niteliği görgül olarak ölçülmüştür. Çalışmada kullanılan veriler Dünya Bankası’nın istatistiksel bilgi ortamından temin edilmiştir. Bu çalışmada 22 gelişmekte olan ülkenin 1980-2016 dönem aralığını içeren panel veri seti meydana getirilmiş, Westerlund’un yapısal kırılmaları da göz önünde bulunduran panel eş-bütünleşme testi tatbik edilmiş ve nihayetinde neticeler çözümlenmiştir. Sürecin sonunda ekonomik büyüme ve cari işlemler dengesi arasında eş-bütünleşme bağlantısının bulunduğu neticesine ulaşılmıştır. Gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyüme cari açığı artırmaktadır. 

In the literature, there are claims that the emerging market economies can not reach satisfactory growth values without current account deficit. It is indicated that, as one of the biggest reasons for this result, developing countries do not have the necessary factors to increase production. In this study, it is aimed to reveal the relationship between current account balance and economic growth. For this purpose, the theoretical background of the relationship in question is examined and this relationship is analyzed empirically. In this context, primarily literature is examined and afterwards the relationship between economic growth and current account balance empirically measured by utilizing panel cointegration analysis method. The dataset used in the study is obtained from statistical information environment of World Bank. In this study a panel dataset which includes 22 emerging market economies and covers the period of 1980-2016 is constructed, Westerlund co-integration test with structural breaks is employed and ultimately research findings are investigated. As a result of the research process, it has been concluded that economic growth and current account balance is cointegtrated. Economic growth increases current account deficit in emerging market economies.

  • Akbaş, Y. E. ve Uğur, A. (2014). OECD ülkelerinde kısa vadeli sermaye akımları ve ekonomik büyümenin cari açık üzerindeki etkisinin statik ve dinamik panel veri modelleriyle tahmini. Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 217-232. Erişim adresi: http://dergi.neu.edu.tr/index.php/sosbilder/index
  • Akçay, A. Ö. ve Erataş, F. (2012, Kasım). Cari açık ve ekonomik büyüme ilişkisinin panel nedensellik analizi ekseninde değerlendirilmesi. Türkiye Ekonomi Kurumu: III. Uluslararası Ekonomi Konferansı’nda sunulan bildiri. İzmir, Türkiye. Erişim adresi: http://teacongress.org/papers2012/AKCAY-ERATAS.pdf
  • Arslan, İ., Uğur, A. A. ve Dineri, E. (2017). OECD ülkelerinde cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme ilişkisi: 1980-2014. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 2(3), 56-68. https://doi.org/10.25204/iktisad.309754
  • Bayraktutan, Y. ve Demirtaş, I. (2011). Gelişmekte olan ülkelerde cari açığın belirleyicileri: Panel veri analizi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(2), 1-28. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/kosbed
  • Breusch, T. S and Pagan, A. R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification tests in econometrics. Review of Economic Studies, 47, 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111
  • Çiftçi, N. (2014). Türkiye’de cari açık, reel döviz kuru ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler: Eş bütünleşme analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 129-142. https://doi.org/10.18037/ausbd.12816
  • Duman, Y. K. (2017). Türkiye’de cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki. Sakarya İktisat Dergisi, 6(4), 12-28. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/sid
  • Erdoğan, S. ve Acet, H. (2016). Cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği (2003-2015). International Journal of Social Science, 51(3), 539-548. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3676
  • Ersungur, Ş. M., Doru, Ö. ve Aslan, M. B. (2017). Türkiye’de GSYH ve döviz kuru hareketlerinin cari denge üzerindeki etkisi: VAR analizi yaklaşımı. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31(3), 451-462. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd
  • Gossé, J. B. and Serranito, F. (2014). Long-run determinants of current accounts in OECD countries: Lessons for Intra-European imbalances. Economic Modelling, 38, 451-462. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2014.01.008
  • Göçer, İ. ve Gerede, C. (2016). Cari açık-ekonomik büyüme-enflasyon ve işsizlik açmazında Türkiye: Yeni nesil bir ekonometrik analiz. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Özel Sayı]. https://doi.org/10.18037/ausbd.417428
  • Güder, F. ve Kılıç, C. (2016). Üçüz açık sorunu ve üçüz açık bileşenlerinin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye örneği. JED/GKD, 11(2), 46-77. Erişim adresi: http://acikerisim.lib.comu.edu.tr:8080/xmlui/
  • Hepaktan, E. ve Çınar, S. (2012). OECD ülkelerinde büyüme-cari işlemler dengesi ilişkisi: Panel veri analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 43-58. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ausbd
  • Kostakoğlu, S. F. ve Dibo, M. (2011, Haziran). Türkiye’de cari açık ve ekonomik büyüme ilişkisinin VAR yöntemi ile analizi. Paper presented at the Anadolu International Conference in Economics II. Eskişehir, Türkiye. Retrieved from http://econ.anadolu.edu.tr/
  • Lebe, F., Kayhan, S., Adıgüzel, U. and Yiğit, B. (2009). The empirical analysis of the effects of economic growth and exchange rate on current account deficit: Romania and Turkey samples. Journal of Applied Quantitative Methods, 4(1), 69-81. Retrieved from http://www.jaqm.ro/index.php
  • Malik, S., Chaudhry, I. S., Sheikh, M. R. and Farooqi, F. S. (2010). Tourism, economic growth and current account deficit in Pakistan: Evidence from co-integration and causal analysis. European Journal of Economics, Finance and Administrative Science, 22, 21-31. Retrieved from https://www.europeanjournalofeconomicsfinanceandadministrativesciences.com
  • Morsy, H. (2009). Current account determinants for oil-exporting countries (IMF Working Paper WP/09/28, 1-13). Retrieved from https://www.imf.org/en/Publications/WP/
  • Musisinyani, B. J., Nyoni, T. and Nyoni, M. (2017). The impact of current account deficits on economic growth in Zimbabwe. International Journal For Innovative Research in Multidisciplinary Field, 3(8), 1-16. Retrieved from https://ssrn.com/abstract=3051008
  • Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels (Cambridge Working Papers in Economics No. 0435). Retrieved from https://doi.org/10.1007/s00181-020-01875-7
  • Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross section dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312. https://doi.org/10.1002/jae.951
  • Pesaran, M. H. and Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142(1), 50-93. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2007.05.010
  • Sekmen, F. and Çalışır, M. (2011). Is there a trade-off between current account deficits and economic growth? The case of Turkey. International Research Journal of Finance and Economics, 62, 166-172. Retrieved from https://www.internationalresearchjournaloffinanceandeconomics.com/
  • Songur, M. ve Yaman, D. (2013). Gelişmekte olan ülkelerde cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Panel veri analizi. Maliye Dergisi, 164, 220-232. Erişim adresi: https://www.hmb.gov.tr/maliye-dergisi
  • Şahin, İ. E. and Mucuk, M. (2014). The effect of current account deficit on economic growth: The case of Turkey. Paper presented at the 11th International Academic Conference, 24 June, Reykjavik. Retrieved from https://ideas.repec.org/p/sek/iacpro/0301828.html
  • Şit, M. ve Alancıoğlu, E. (2016). Türkiye’de cari işlemler dengesi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: VAR analizi. ASSAM-UHAD, 5, 5-23. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/assam
  • Telatar, O. M. ve Terzi, H. (2009). Türkiye’de ekonomik büyüme ve cari işlemler dengesi ilişkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(2), 119-134. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd
  • Dünya Bankası. (2019). World Development Indicators [Veri Seti]. Retrieved from https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators
  • Tunian, A. (2015). Current account deficit and economic growth in Armenia. Studies and Scientific Researches, Economic Edition, 21, 64-70. Retrieved from http://sceco.ub.ro/index.php/SCECO/index
  • Türkmen, N. C. (2018). Türkiye’nin cari işlemler hesabı açıklarını belirleyen etmenlerin tespiti. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(2), 530-543. https://doi.org/10.29106/fesa.403039
  • Uçak, S. (2017). Cari denge ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye analizi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 107-139, Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/cbayarsos
  • Westerlund, J. (2007). Testing for error correction in panel data. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 69(6), 709-748. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.2007.00477.x
  • Yalçınkaya, Ö. ve Temelli, F. (2014). Ekonomik büyüme ile cari işlemler dengesi arasındaki ilişki: BRICS ve MINT (1992-2013). Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(4), 201-224. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd
  • Yamaçlı, D. S. (2015). The relative sensitivities analysis between the economic growth rate and selected macroeoconomic variables: Turkey case. International Journal of Economic and Administrative Studies, 8(15), 381-396. https://doi.org/10.18092/ijeas.26511
  • Yılmaz, Ö. ve Akıncı, M. (2011). İktisadi büyüme ile cari işlemler bilançosu arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 363-377. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil
  • Yurdakul, F. and Ucar, B. (2015). The relationship between current deficit and economic growth: An empirical study on Turkey. Procedia Economics and Finance, 26(2015), 101-108. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00885-0
  • Züngün, D. (2016). Longing for economic growth without current account deficit: Chinese model. Journal of Human Sciences, 13(3), 3927-3938. Retrieved from https://www.j-humansciences.com/ojs/
Birincil Dil tr
Konular İktisat
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-8220-4434
Yazar: Özgür BALMUMCU (Sorumlu Yazar)
Kurum: ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ, SÖKE İŞLETME FAKÜLTESİ, EKONOMİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-9098-9208
Yazar: Kurtuluş BOZKURT
Kurum: ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ, SÖKE İŞLETME FAKÜLTESİ, EKONOMİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ağustos 2020

APA Balmumcu, Ö , Bozkurt, K . (2020). Gelişmekte Olan Ülkelerde Ekonomik Büyüme ve Cari İşlemler Dengesi Üzerine Bir Panel Veri Analizi . Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi , 5 (2) , 292-307 . DOI: 10.30784/epfad.770074