Yıl 2019, Cilt 35 , Sayı 2, Sayfalar 45 - 61 2019-09-02

Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği

Ömer Atabeyoğlu [1] , Kübra Nur Beyli [2] , Aslıhan Argan [3]


Her kent uzun bir tarihi geçmiş ile şekillenir. Kentler, bu uzun süreç boyunca edindikleri tecrübeleri, kültürel dokusu ve sosyal mirası ile değer kazanır. Günümüz kentleri, tüm bu birikimleri kentin kalbinde barındırır. Tarihi kent çekirdekleri, kentin hem ilk kurulduğu yer, hem de en yaşlı dokusudur. Kentler, tarihi çekirdekleri ile okunur, tanınır ve anlaşılır hale gelir. Bir kentin tarihi çekirdeği, o kentin tüm sakinlerinin ortak geçmişini, atalarını ve geleneklerini barındırır. Hızla gelişen kentler içerisinde son derece küçük yerler kaplasalar da, varlıkları ve dokuları ile genelden farklı olduklarını her fırsatta gösterirler. Hem köklere saygı, hem geçmişi merak ve hem de nostalji hevesi kentsel tarihi dokunun korunmasını sağlamaktadır. Kentlerdeki tarihi yerleşim örnekleri çoğu zaman ya bütünüyle, ya da kısmen koruma kullanma dengesi içerisinde açık hava müzeleri olarak işlev görmektedir. Bununla birlikte kentsel doku ve sistemlerin tarihi doku üzerine baskısı günümüz kentlerinin gerçeği ve önemli bir sorundur. Çalışmada; Ordu kent merkezinde yer alan Kentsel Sit Alanı kapsamında kentsel dokunun baskısı incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Ordu kenti tarihi dokusuna dikkat çekerek, farklı şekillerde kendisini gösteren kentsel baskı etkenlerinin bertaraf edilmesi için çağrıda bulunmaktır. Böylece tarihi kent çekirdeğinin sürekliliğine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu kapsamda, tarihi sit alanında yerinde gözlem ve incelemeler gerçekleştirilmiş, baskının çeşidi ve büyüklüğü tespit edilmiştir. Bununla birlikte çalışma alanı içerisinde gerçekleştirilen koruma ve restorasyon çalışmaları da incelenmiş, koruma-kullanma dengesinin sağlanması için önerilerde bulunulmuştur.
Tarihi kent çekirdeği, Kentsel miras, Ordu kenti, Kent imajı, Kent kültürü
  • [1] Uysal, A., B., 2013. Katılımcı Senaryo Tekniği Yardımıyla Tarihi Kentsel Alan İçin İyileştirme Stratejisinin Belirlenmesi. METU JFA, 30:2, s137-162.
  • [2] Karaçor, K., E., 2014. Place Making Approachment to Accomplish Social Sustainability. European Journal of Sustainable Development, Cilt.3, Sayı.4, (253-262).
  • [3] Türk, S., 2017. Beypazarı Kent Kimliğinin Bilişsel Haritalama Yöntemi İle Değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 9, Sayı 19.
  • [4] Ulu, A., Karakoç, İ., 2004. Kentsel Değişimin Kent Kimliğine Etkisi. Planlama Journal of the Chamber of City Planners, Cilt 3, Sayı 29, s59-66.
  • [5] Oğuz, G., P., Aksulu, I., 2007. Adana Tepebağ’daki Tarihi Yerleşim Dokusunun İncelenmesi, Koruma Sorunları ve Öneriler. Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Cilt 22, No 2.
  • [6] Ünlü, T., 2009. Kentsel Dönüşüm Sürecinin Tasarlanması: Tarsus Tarihi Merkezi, Planlama Dergisi (3-4) 145-57.
  • [7] Erdoğan, A., Özkök, M., K., 2017. Kentsel Korumada Detaylandırılmış Koruma Potansiyel Matrisinin Kullanılabilirliği. METU JFA, 34:2, 93-123.
  • [8] Kuter, N., Erdoğan, E., 2008. Çankırı Kentsel Sit Alanı Kaynak Potansiyelinin Saptanmasında Bir Yöntem. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 5 (1).
  • [9] Pendlebury, J. (1999). The Conservation of Historic Areas in the UK: A Case Study of “Grainger Town”, Newcastle Upon Tyne, Cities, 16(6): 423-433.
  • [10] Delafons, J. (1997). Politics and Preservation: A Policy History of the Built Heritage 1882-1996, E & FN Spon, First Edition, London.
  • [11] Kanlı, İ., B., 2014. Kültürel Mirasın Korunması ve Sürdürülebilirlik Arasındaki Paradoks. 8 Kasım Dünya Şehircilik Günü 38. Kolokyumu, Bildiriler Kitabı Cilt 1, Sayfa: 359-376.
  • [12] Karagüler, S., Korgavuş B. (2014) Kent Kimliğinin Kent Peyzajı Üzerinde Oluşturduğu Etkiler, Siluetler, Görünümler ve Dengeleri; Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi; Part: C, Tasarım ve Teknoloji; 2(2): 203- 212 (2014).
  • [13] Karaslan, Ç. (2010) Tarihi Kentlerde Kimliksizleşme Sorunu ve Bir Çözüm Yolu Olarak Kentsel Canlandırma Projeleri, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Ankara.
  • [14] Kiper, P. (2004) Küreselleşme Sürecinde Kentlerimize Giren Yeni Tüketim Mekanları Ve Yitirilen Kent Kimlikleri, TMMOB Şehir Plancıları Odası Yayını, ISSN 1300 – 7319, Sayı: 30, 2004/4.
  • [15] Uslu, A. Kiper, T. 2006. Turizmin Kültürel Miras Üzerine Etkileri: Beypazarı/Ankara Örneğinde Yerel Halkın Farkındalığı. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 3(3).
  • [16] Küçük, A., A. (2010) Küreselleşme ve Tarihi Alanlarda Dönüşüm: İstanbul- Tarlabaşı Örneği; Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, Kentsel Koruma ve Yenileme Programı, İstanbul.
  • [17] Enç, G. (2009) Tarihi Kent Dokusunda Yeni Yapı Tasarım Ölçütleri ve Fener Semti Örneğinde Uygulanabilirliğin İrdelenmesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, Mimari Tasarım Programı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  • [18] Özden, Ö., E., 2006. ‘Kentsel Sit Alanı’ İlanı ‘Mutlak Korunuyor’ Anlamına Geliyor Mu? Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Cilt 21, No 4.
  • [19] Kahya, N., C., Sağsöz, A., 2004. Kentsel Sitlerde Değişim: Doğu Karadeniz Bölgesi Kentsel Sitleri. Planlama, sayı 4.
  • [20] Anonim (2014) Ordu İli Yüz Ölçümü, Harita Genel Müdürlüğü.
  • [21] Anonim (2015) Ordu İli Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Veri Tabanı (ADNKS), TUİK.
  • [22] Anonim (2013) Ordu İli Doğa Master Planı 2013-2023.
  • [23] Anonim (2016) Türkiye Nüfus İl, İlçe, Köy ve Mahalle Nüfusları
  • [24] Anonim (2006) Kentsel Sit Alanı. Ordu Belediyesi İmar Müdürlüğü Sunusu, II. Tarihi Ordu Evleri Kurultayı, 5-6 Mayıs, Ordu.
  • [25] Uçkun, E., 1987. Ordu Koruma İmar Planı Hükümleri. Ordu Belediyesi.
  • [26] Google Earth, 2018. Ordu kentine ait uydu görüntüsü. E.T: 28.02.2018
  • [27] Ordu Büyükşehir Belediyesi, 1987. Koruma Amaçlı İmar Planı.
  • [28] Ordu Belediyesi, 2009. Tarihi Ordu Evleri Envanteri. Ordu Belediyesi ve Ordu Mimarlar Odası, 159 sayfa, Ordu.
  • [29] Atabeyoğlu, Ö. (2011) Ordu Kenti Yapısal Peyzaj Karakter Analizi ve Kentsel Planlama Stratejileri. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi.
  • [30] URL 2018a. Ordu Fotoğrafı. https://www.tarihtarih.com/?Syf=4&Fa=2&Id=223822 (ET: 15.07.2018)
  • [31] URL 2018b. Ordu Fotoğrafı. http://www.karadenizfan.com/ordu/ (ET: 15.07.2018)
  • [32] Ordu Valiliği, 2018. Ordu’nun Tarihçesi. http://www.ordu.gov.tr/ordunun-tarihcesi, (E.T. 27.02.2018).
  • [33] URL 2018c. Ordu Fotoğrafı. http://www.ordukentgazetesi.com/image_gallery_detail.php?id=9 (E.T. 27.02.2018).
  • [34] Kan, H., 2009. Taraklı Yerleşimindeki Tarihi Dokunun Sürdürülebilirliği Bağlamında Kentsel Koruma Ve Geliştirme Stratejileri. Bartın Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Birincil Dil tr
Bölüm Mimarlık
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-7230-8598
Yazar: Ömer Atabeyoğlu (Sorumlu Yazar)
Kurum: ORDU ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: Kübra Nur Beyli
Kurum: ORDU ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: Aslıhan Argan
Kurum: ORDU ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 2 Eylül 2019

Bibtex @araştırma makalesi { erciyesfen447520, journal = {Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi}, issn = {1012-2354}, address = {ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 38039 Kayseri, TÜRKİYE}, publisher = {Erciyes Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {35}, pages = {45 - 61}, doi = {}, title = {Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği}, key = {cite}, author = {Atabeyoğlu, Ömer and Beyli, Kübra Nur and Argan, Aslıhan} }
APA Atabeyoğlu, Ö , Beyli, K , Argan, A . (2019). Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi , 35 (2) , 45-61 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesfen/issue/48482/447520
MLA Atabeyoğlu, Ö , Beyli, K , Argan, A . "Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği". Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 35 (2019 ): 45-61 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesfen/issue/48482/447520>
Chicago Atabeyoğlu, Ö , Beyli, K , Argan, A . "Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği". Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 35 (2019 ): 45-61
RIS TY - JOUR T1 - Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği AU - Ömer Atabeyoğlu , Kübra Nur Beyli , Aslıhan Argan Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 45 EP - 61 VL - 35 IS - 2 SN - 1012-2354- M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği %A Ömer Atabeyoğlu , Kübra Nur Beyli , Aslıhan Argan %T Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği %D 2019 %J Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi %P 1012-2354- %V 35 %N 2 %R %U
ISNAD Atabeyoğlu, Ömer , Beyli, Kübra Nur , Argan, Aslıhan . "Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği". Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi 35 / 2 (Eylül 2019): 45-61 .
AMA Atabeyoğlu Ö , Beyli K , Argan A . Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 2019; 35(2): 45-61.
Vancouver Atabeyoğlu Ö , Beyli K , Argan A . Ordu Kenti Tarihi Dokusu Üzerine Kentsel Baskılar; Tarihi Sit Alanı Örneği. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 2019; 35(2): 61-45.