Araştırma Makalesi

COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı

Cilt: 10 Sayı: 3 2 Eylül 2022
PDF İndir
TR EN

COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı

Öz

Amaç: Özel gereksinimi olan çocukların pandemi sürecindeki serbest zaman aktivitelerine katılımı ve yürütücü işlevler ile aktiviteler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Çocukların serbest zaman aktivite katılımlarını tespit etmek için “Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ)”, yürütücü işlevlerdeki seviyesini belirlemek için ise “Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri Ebeveyn/Öğretmen Formu (CHEXI)” kullanıldı. CHEXI; çalışan belleği ve önleyici kontrol alt başlıklarından oluşmaktadır. Sonuçlar: Çalışmaya 2-20 yaş arası, yaş ortalamaları 13,1±4,5 yıldan oluşan 20 kız, 17 erkek, 37 çocuk alındı. Çalışan belleği puan ortalaması 46,18±7,06, inhibisyon puanı 35,51±10,18’dir. Aktivitelere katılan çocuklarda yürütücü işlev ile aktivite çeşitleri arasında ilişki olduğu belirlendi (p<0,05). Fiziksel aktiviteye katılan çocuklarda; takım sporu (r=-0.360, p=0,029), koşma (r=-0,334, p=0,043) ile inhibisyon arasında anlamlı bir ilişki bulunurken, yeteneksel aktivitelerde; müzik/resim/el sanatları (r=-0,400, p=0,014) ile çalışan bellek düzeyleri arasında anlamlı düzeyde ilişki bulundu. Tartışma: Çalışmamızın sonucunda pandemi döneminde aktiviteye katılan çocuklarda yürütücü işlevlerinin olumlu etkilendiği tespit edilerek, bu sürecin yönetilmesinde aktiviteye yönelik programların yürütücü işlevlerin desteklemesine önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aitchison, C. (2003). From leisure and disability to disability leisure: developing data, definitions and discourses. Disabil Soc, 18(7), 955-969. doi.org/10.1080/0968759032000127353
  2. Akoğlu, G., & Karaaslan, B. T. (2020). COVID-19 ve izolasyon sürecinin çocuklar üzerindeki olası psikososyal etkileri. İKÇÜSBFD, 5(2), 99-103.
  3. Alyoubi, R. A., & Ebtisam, A. A. (2020). Experiences of parenting phild with ASD during COVID-19 pandemic: a cross-sectional study. Med Sci, 24(106), 3972-3980.
  4. Bayhan, N. P. (2018). Erken müdahale programlarında aile merkezli uygulamalar ve geçiş. E. N. Metin (Ed.), Özel Gereksinimli Çocuklar. p57-90. Ankara: Anı Yayıncılık.
  5. Becker, D. R., McClelland, M. M., Loprinzi, P., & Trost, S. G. (2014). Physical activity, self-regulation, and early academic achievement in preschool children. Early Educ Dev, 25(1), 56-70. doi.org/10.1080/10409289.2013.780505
  6. Blair, C., & Diamond, A. (2008). Biological processes in prevention and intervention: promotion of self-regulation and the prevention of early school failure. Dev Psychopathol, 20(3), 899-911. doi: 10.1017/S0954579408000436
  7. Best, J. R. (2010). Effects of physical activity on children’s executive function: contributions of experimental research on aerobic exercise. Dev Rev, 30(4), 331–351. doi: 10.1016/j.dr.2010.08.001
  8. Bierman, K. L., & Torres, M. (2016). Promoting the development of executive functions through early education and prevention programs. In J. A. Griffin, P. McCardle, & L. S. Freund (Eds.), Executive Function in Preschool-age Children: Integrating Measurement, Neurodevelopment, and Translational Research, (pp. 299-326). Washington, DC: American Psychological Association. doi.org/10.1037/14797-014

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

18 Aralık 2021

Kabul Tarihi

31 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 10 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Göktaş, A. (2022). COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 10(3), 115-126. https://doi.org/10.30720/ered.1038231
AMA
1.Göktaş A. COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2022;10(3):115-126. doi:10.30720/ered.1038231
Chicago
Göktaş, Ayşe. 2022. “COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 10 (3): 115-26. https://doi.org/10.30720/ered.1038231.
EndNote
Göktaş A (01 Eylül 2022) COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 10 3 115–126.
IEEE
[1]A. Göktaş, “COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı”, Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 10, sy 3, ss. 115–126, Eyl. 2022, doi: 10.30720/ered.1038231.
ISNAD
Göktaş, Ayşe. “COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 10/3 (01 Eylül 2022): 115-126. https://doi.org/10.30720/ered.1038231.
JAMA
1.Göktaş A. COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2022;10:115–126.
MLA
Göktaş, Ayşe. “COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı”. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, c. 10, sy 3, Eylül 2022, ss. 115-26, doi:10.30720/ered.1038231.
Vancouver
1.Ayşe Göktaş. COVID-19 Pandemi Sürecinde Özel Gereksinime İhtiyaç Duyan Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Aktivite Katılımı. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 01 Eylül 2022;10(3):115-26. doi:10.30720/ered.1038231

Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi by Hacettepe University, Faculty of Health Sciences is licensed under Attribution-NonCommercial 4.0 Internationalcc.svg?ref=chooser-v1by.svg?ref=chooser-v1nc.svg?ref=chooser-v1