KENTSEL DIŞ MEKÂNLARDAN PARKLARA ERGONOMİK STANDARTLAR ÇERÇEVESİNDEN BİR BAKIŞ; KONYA ÖRNEĞİ
Öz
Kentsel dış mekânlar arasında yer alan parklar; insanların toplanma, dinlenme, eğlenme gibi birçok aktiviteyi yapıp sosyalleşmesine olanak sağlayan açık ve/veya yarı açık alanlardır. Kentlerin, tarih boyunca değişim gösteren sosyo-kültürel yapı ve kullanıcı ihtiyaçlarına paralel olarak birçok kez değişime uğramış veya uğrayacak olması doğal olarak kentlerle beraber bu alanların değişimini de kaçınılmaz kılmıştır. İnsanlar kadar kent kimliği üzerinde de etkisi olan bu açık ya da yarı açık alanlar ile alanlarda kullanılan donatıların hem kullanıcılara uygun olacak şekilde tasarlanıp uygulanması hem de kentin estetik değerine katkı sağlayacak yenilik ve nitelikte olması gerekmektedir. Kullanıcı istek ve gereksinmeleri ön planda tutularak oluşan bu alanların yer seçiminden, uygulanmasına birçok değişkene maruz kalarak gelişimini sürdürdüğü düşünülmektedir. Tüm bu yaklaşımlar ışığında yeni nesil uygulanan kentsel dış mekân olan parkların kullanıcı üzerinden değerlendirmesi düşünülmüş, bu kapsamda Konya kentinde uygulanmış üç adet kentsel park seçilmiştir. Konya kent merkezinde yakın dönemde faaliyete giren ve belli konseptler çerçevesinde oluşturulan üç adet kentsel ölçekte faaliyet gösteren parklardan; “Selçuklu Kanyon Park, Meram Millet Bahçesi ve 80 Binde Devr-i Âlem Parkı” çalışma kapsamında ayrıntılı olarak incelenmiştir. Seçilen bu parklar kentsel dış mekân niteliğinde, çevresel etki değeri olan, büyük ölçekli nitelikli açık, yarı açık ve kapalı hacimlere sahip olan alanlardır. Bu alanlar üzerinden parkların tasarım kriterleri, yenilikçi yaklaşımları ve parklarda yer alan donatıların ergonomik ve antropometrik standartlara göre uygunluğu; proje, görsel-yazılı bilgi ve alanda yapılan gözlem, fotoğraflama, ölçümler ışığında değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Antropometri, Ergonomi, Kentsel Tasarım, Park,, Tasarım yaklaşımı
Kaynakça
- Referans 1 Gülgün, B. ve Altuğ İ. (2006). İzmir Kıyı Bandı Uygulamalarında Ergonomik Standartlara Uygunluğun Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 43(1) s. 145-156, ISSN 1018-8851.
- Referans 2 Karatay, A. (2009). Peyzaj Mimarlığı Antropometri İlişkisi: İstanbul Örneği. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ.
- Referans 3 Karayılmazlar, A. S. (2017) Kamusal Alanların Kentsel Ergonomi Açısından İrdelenmesi, Bartın Örneği. Bartın Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Bartın.
- Referans 4 Külekçi, E. A. (2018) Erzurum’da Kentsel Mekânlarda Kullanılan Bazı Kent Donatı, Zemin Ve Bitkisel Elemanlarının Ergonomik Ve Antopometrik Yönden İncelenmesi. Atatürk Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi ATA Planlama ve Tasarım Dergisi, Cilt:2, Sayı:2.