Requirements For an Attack in Self-Defence in Comparison with Turkish and German Law

Öz

Defense is the most natural human response to an attack. The legal system does not oblige anyone not to react in the event of an attack. For this reason, self-defense is accepted as a justification. As a result, the action of the person acting in self-defense is considered lawful in all legal systems. However, there are certain conditions under which an act of defense is lawful. These conditions are categorized into two groups: offensive and defensive. In this context, the attack must meet certain requirements for a legitimate defense to be possible under the circumstances of the attack. In this study, these conditions regarding the attack are examined in detail, the different opinions in the Turkish and German doctrine on the subject are given, and important court decisions are discussed.

Anahtar Kelimeler

• Unjust attack
• illegality
• defense
• legitimate defense
• reason of lawfulness

TÜRK VE ALMAN HUKUKUYLA KARŞILAŞTIRMALI OLARAK MEŞRU SAVUNMADA SALDIRIYA İLİŞKİN KOŞULLAR

Öz

Savunma, bir saldırı karşısında insanın verebileceği en doğal tepkidir. Hukuk düzeni, hiç kimseye saldırı karşısında tepkisiz kalma yükümlülüğü yüklemez. Bu nedenle meşru savunma, bir hukuka uygun-luk nedeni olarak kabul edilir. Bunun bir sonucu olarak meşru savunmada bulunan kişinin hareketi, tüm hukuk düzeninde meşru görülür. Bununla birlikte bir savunma hareketinin meşru olabilmesi için belirli koşullar bulunmaktadır. Bu koşullar, saldırıya ve savunmaya ilişkin olarak iki grup altında tasnif edilmektedir. Bu çerçevede saldırıya ilişkin koşullar altında meşru savunmanın gündeme gelmesi için saldırının belirli nitelikleri haiz olması gerekmektedir. Bu çalışmada saldırıya ilişkin olan bu koşullar, detaylı bir şekilde ince-lenmekte; konuya dair Türk ve Alman öğretisinde mevcut olan farklı görüşlere yer verilmekte, önemli mahkeme kararları ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Haksız saldırı
• hukuka aykırılık
• savunma
• meşru savunma
• hukuka uygunluk nedeni

Kaynakça

1. Akbulut, Berrin. Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Adalet, 2024.
2. Akkaş, Ahmet Hulusi ve Eren Akpınar. “Geçici Yakalama (CMK m. 90/1’e Göre Yakalamanın Herkes Tarafından Yapılması)”. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, Journal of Penal Law and Criminology. 12/1 (2024): 1-15.
3. Artuk, M. Emin vd. Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Adalet, 2023.
4. Arzt, Gunther. “Notwehr gegen Erpressung”. Monatsschrift für Deutsches Recht (MDR). (1965): 344-345.
5. Baumann, Jürgen vd. Strafrecht Allgemeiner Teil. Bielegeld: Verlag Ernst und Werner Gieseking, 2021.
6. Berner, Albert Friedrich. Lehrbuch des deutschen Strafrechts. 1871.
7. Bozbayındır, Ali Emrah.”Grundlagen und Grenzen des Notwehrrechts im tür-kischen Strafrecht”. Zeitschrift für Gesamte die Strafrechtswissenschaft. 127/4 (2015): 1093-1110.
8. Centel, Nur, Hamide Zafer ve Özlem Çakmut. Türk Ceza Hukukuna Giriş. İstan-bul: Beta, 2023.

9. Demirbaş, Timur. Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Seçkin, 2023.
10. Demirel, Muhammed. Taksirli Suç. Ankara: Seçkin, 2024.
11. Duttge, Gunnar. “§ 32 Notwehr”. İçinde Nomos Kommentar (NK) Gesamtes Strafrecht, ed. Dieter Dölling, Gunnar Duttge, Stefan König ve Dieter Röss-ner. Baden-Baden: Nomos, 2022.
12. Engländer, Armin. “§ 32 Notwehr”. İçinde Matt/Renzikowski Strafgesetzbuch Kommentar, ed. Holger Matt ve Joachim Renzikowski. München: Verlag Frnaz Vahlen, 2020.
13. Erb, Volker. “§ 32 Notwehr”. İçinde Münchener Kommentar (MK) zum Strafge-setzbuch, ed. Volker Erb ve Jürgen Schäfer. München: C.H. Beck, 2024.
14. Erdem, Mustafa Ruhan. “Malvarlığına Yönelik Saldırılara Karşı Meşru Savunma İçin İnsan Öldürme ve Yaşam Hakkı (AİHS m. 2)”. Dokuz Eylül Üniversite-si Hukuk Fakültesi Dergisi (DEÜHFD). Prof. Dr. Ünal Narmanlıoğlu’na Armağan (2007): 987-998.
15. Erem, Faruk. Ümanist Doktrin Açısından Türk Ceza Hukuku (C. II). Ankara: Seçkin, 1985.
16. Erem, Faruk, Ahmet Danışman ve Mehmet Emin Artuk. Ümanist Doktrin Açı-sından Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Seçkin, 1997.
17. Ersan, Aykut. Ceza Hukukunda Meşru Savunma ve Meşru Savunmada Sınırın Aşılması. İstanbul: On İki Levha, 2013.
18. Feuerbach, Paul Johann Anselm. Lehrbuch des gemeinen in Deutschland gülti-gen peinlichen Rechts. Gießen: 1812.
19. Fischer, Thomas. Strafgesetzbuch mit Nebengesetzen. München: C.H. Beck, 2024.
20. Freund, Georg ve Frauke Rostalski. Strafrecht Allgemeiner Teil. Berlin: Springer, 2019.
21. Frisch, Wolfgang. Strafrecht. Köln: Vahlen, 2022.
22. Frister, Helmut. Strafrecht Allgemeiner Teil. München: C. H. Beck, 2023.
23. Gropp, Walter ve Arndt Sinn. Strafrecht Allgemeiner Teil. Berlin: Springer, 2020.
24. Güral, Jale. “Türk Hukukunda Mal İçin Meşru Müdafaa”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. VI/2-4 (1949) 179-198.
25. Hafızoğulları, Zeki ve Muharrem Özen. Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: US-A Yayıncılık, 2022.
26. Haft, Fritjof. Strafrecht Allgemeiner Teil. München: C. H. Beck, 2004.
27. Hakeri, Hakan. Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Adalet, 2024.
28. Hakeri, Hakan ve Recep Gülşen. “Offendicula ve Yeni Türk Ceza Kanunu”. Ata-türk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi. IX/1-2 (2005) 41-71.
29. Heger, Martin. İçinde Lackner/Kühl/Heger Strafgesetzbuch Kommentar. München: C. H. Beck, 2023.
30. Heinrich, Bernd. Strafrecht Allgemeiner Teil. Stuttgart: Verlag W. Kohlhammer, 2019.
31. Hilgendorf, Eric ve Brian Valerius. Strafrecht Allgemeiner Teil. München: C. H. Beck, 2022.
32. Hoffmann-Holland, Klaus. Strafrecht Allgemeiner Teil. Stuttgart: UTB GmbH, 2023.
33. Hoyer, Andreas. “§ 32 Notwehr”. İçinde Syestematischer Kommentar (SK), ed. Jürgen Wolter ve Andreas Hoyer. Köln: Carl Heymanns Verlag, 2017.
34. İçel, Kayıhan. Ceza Hukuku Genel Hükümler. İstanbul: Beta, 2023.
35. Jakobs, Günther. Strafrecht Allgemeiner Teil. Berlin, New York: Walter de Gruy-ter, 1991.
36. Jescheck, Hans-Heinrich ve Thomas Weigend. Lehrbuch des Strafrechts Allge-meiner Teil. Berlin: Duncker&Humblot, 1996.
37. Kartal, Melik. Meşru Savunmanın Hukuki Esası Bağlamında Gereklilik ve Oran-tılılık. İstanbul: On İki Levha, 2019.
38. Kindhäuser, Urs. “§ 32 Notwehr”. İçinde Nomos Kommentar (NK) StGB Strafge-setzbuch, ed. Urs Kindhäuser, Ulfrid Neumann, Hans-Ullrich Paeffgen ve Frank Saliger. Baden-Baden: Nomos, 2017.
39. Kindhäuser, Urs ve Eric Hilgendorf, Strafgesetzbuch Lehr- und Praxiskommen-tar. Baden-Baden: Nomos, 2022.
40. Kindhäuser, Urs ve Till Zimmermann. Strafrecht Allgemeiner Teil. Baden-Baden: Nomos, 2022.
41. Koca, Mahmut ve İlhan Üzülmez. Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Seçkin, 2024.
42. Krauß, Detlef. „Das Recht braucht dem Unrecht nicht zu weichen”. Strafrechtswissenschaft als Analyse und Konstruktion, Festschrift für In-geborg Puppe zum 70. Geburtstag. Berlin: Duncker & Humblot (2011) 635-653.
43. Krey, Volker ve Robert Esser. Deutsches Strafrecht Allgemeiner Teil. Stuttgart: Verlag W. Kohlhammer, 2022.
44. Kühl, Kristian. Strafrecht Allgemeiner Teil. München: Verlag Franz Vahlen, 2017.
45. Mahmutoğlu, Fatih Selami ve Serra Karadeniz. Türk Ceza Kanunu Genel Hüküm-ler Şerhi. İstanbul: Beta, 2021.
46. Murmann, Uwe. Grundkurs Strafrecht. München: C.H.Beck, 2022.
47. Otto, Harro. Grundkurs Strafrecht. Berlin: De Gruyter, 2004.
48. Önder, Ayhan. Ceza Hukuku Genel Hükümler (C. II-III). İstanbul: Filiz Kitabevi, 1992.
49. Özbek, Veli Özer, Koray Doğan, Serkan Meraklı, Pınar Bacaksız ve İsa Başbü-yük. Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Seçkin, 2023.
50. Özen, Muharrem. Türk Ceza Hukukunda Meşru Müdafaa. Ankara: Seçkin, 1995.
51. Özgenç, İzzet. Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Seçkin, 2024.
52. Perron, Walter ve Jörg Eisele. “§ 32 Notwehr”. İçinde Schönke/Schröder (S/S) Strafgesetzbuch Kommentar. München: C. H. Beck, 2019.
53. Rosenau, Henning. “§ 32 Notwehr”. İçinde Satzger/Schluckbier/Widmaier (S/S/W) Strafgesetzbuch Kommentar, ed. Helmut Satzger ve Wilhelm Sch-luckebier, München: Carl Heymanns Verlag, 2021.
54. Roxin, Claus ve Luis Greco. Strafrecht Allgeiemer Teil. Band I. München: C. H. Beck, 2020.
55. Rönnau, Thomas ve Kristian Hohn. “§ 32 Notwehr”. İçinde Leipziger Kommen-tar (LK) Strafgesetzbuch: StGB (Band 3). ed. Gabriele Cirener, Henning Radtke, Ruth Rissing-van Saan, Thomas Rönnau ve Wilhelm Schluckebier. Berlin/Boston: De Gruyter, 2019.
56. Schmidhäuser, Eberhard. Strafrecht Allgemeiner Teil. Tübingen: J. C. B. Mohr, 1975.
57. Soyaslan, Doğan. Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Yetkin, 2022.
58. Stratenwerth, Günter ve Lothar Kuhlen. Strafrecht Allgemeiner Teil. München: Verlag Frnaz Vahlen, 2011.
59. Tezcan, Durmuş ve Mustafa Ruhan /Erdem. Uygulamalı Ceza Hukuku ve Güven-lik Tedbirleri Hukuku. Ankara: Seçkin, 2020.
60. Toroslu, Nevzat ve Haluk Toroslu. Ceza Hukuku Genel Kısım. Ankara: Savaş Yayınevi, 2023.
61. Wagner, Heinz. “Die Rechtmaßigkeit der Amtsausübung – OLG Karslruhe, NJW 1974, 2142”. Juristische Schulung (JuS). (1975) 224-228.
62. Welzel, Hans. Das Deutsche Strafrecht. Berlin: Walter de Gruyter, 1969.
63. Wessels, Johannes, Werner Beulke ve Helmut Satzger. Strafrecht Allgemeiner Teil. Heidelberg: C. F. Müller, 2023.
64. Yıldız, Ali Kemal. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu. İstanbul: İstanbul Barosu Ya-yınları, 2007.
65. Zafer, Hamide. Ceza Hukuku Genel Hükümler. İstanbul: Beta, 2021.