The Relationship Between Extravagance and Mismanagement as Grounds for Interdiction

Yıl 2025, Cilt: 20 Sayı: 2, 987 - 1028, 24.10.2025

Özgür Güvenç

https://doi.org/10.58820/eruhfd.1809557

Öz

Interdiction is the limitation of the capacity to act of an adult person with the capacity of judgement by a court decision in the presence of certain reasons stipulated by law. In Art. 406 of the TCC, extravagance and mismanagement, both of which essentially express an incompetence in the management of assets, are mentioned as two separate grounds for interdiction. In distinguishing these grounds de lege lata, the criterion of whether the person's behavior is directly aimed at reducing the assets should be taken as a basis. From this point of view, behaviors that are directed towards the reduction of assets are considered as extravagance, while behaviors that are not directly directed towards the reduction of assets, such as inaction or taking wrong decisions, are considered as mismanagement. However, de lege ferenda, extravagance should be excluded from the grounds for interdiction, and mismanagement, which constitutes a general term including extravagance, should remain as the only ground for interdiction regarding the management of assets. On the other hand, Turkish law, as in Swiss law, should adopt a system of adult protection that interferes as little as possible with the capacity to act and gives adults a wider legal freedom of action.

Anahtar Kelimeler

Extravagance , Mismanagement , Interdiction , Guardi anship , The Protection of Adults

KISITLAMA SEBEPLERİNDEN SAVURGANLIK VE KÖTÜ YÖNETİM ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Kısıtlama, kanunda öngörülen sebeplerin varlığı hâlinde, ayırt et me gücüne sahip ve ergin bir kimsenin fiil ehliyetinin mahkeme kararıyla sınırlandırılmasıdır. TMK m. 406’da, esasen her ikisi de malvarlığının yönetiminde bir tür yetersizliği ifade eden savurganlık ve kötü yönetim, ayrı birer kısıtlama sebebi olarak zikredilmiş tir. Yürürlükteki hukuk bakımından bu sebeplerin birbirinden ayırt edilmesinde, kişinin davranışlarının doğrudan malvarlığının azaltılmasına yönelik olup olmadığı ölçütü esas alınmalıdır. Buradan hareketle doğrudan malvarlığının azaltılmasına yönelen davranış lar savurganlık; doğrudan malvarlığının azaltılmasına yönelmeyen, hareketsiz kalma veya yanlış kararlar alma şeklindeki davranışlar kötü yönetim olarak nitelendirilir. Bununla birlikte olması gereken hukuk bakımından savurganlık- kötü yönetim ayrımının terk edilmesi isabetli olur. Bu doğrultuda kanaatimizce savurganlık kısıtlama sebepleri arasından çıkarılmalı; Türk Medeni Kanunu’nda malvarlığının yönetimine ilişkin tek kısıtlama sebebi olarak, savurganlık hâllerini de kapsamına alan bir üst kavram teşkil eden kötü yönetim kalmalıdır. Öte yandan İsviçre hukukunda olduğu gibi Türk hukukunda da fiil ehliyetine olabildiğince az müdahale edilmesi ve yetişkinlere hukuken daha geniş bir hareket alanı tanınması esasına dayanan bir yetişkinlerin korunması sisteminin benimsenmesi isabetli olur.

Anahtar Kelimeler

Savurganlık , Kötü Yönetim , Kısıtlama , Vesa yet , Yetişkinlerin Korunması

Kaynakça

• Abel, Wilfried. “Alman Himaye Hukuku”, Çeviren Erdal Tercan. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 44/1 (1995): 253-267.
• Acar Umut, Ayşe. Vesayet Kurumu ve Vasinin Sorumluluğu, 3. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2022.
• Açıkgöz, Aslı. Dar Anlamda Vesayeti Gerektiren Hâller ve Vesayet Altına Almanın İşlem Ehliyeti Bakımından Sonuçları. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2017.
• Affolter, Kurt, Daniel Steck ve Urs Vogel. “Art. 360-456 ZGB”. İçinde Handkommentarzum Schweizer Privatrecht (CHK). Zürich: Schulthess, 2007.
• Akçaal, Mehmet. “İsviçre Medeni Kanunu’na Göre Kayyımlık Türleri”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 20/2 (2018): 63-87.
• Akıncı, Şahin. Roma Hukuku Dersleri, 17. Bası. Konya: Sayram Yayınları, 2022.
• Akıntürk, Turgut ve Derya Ateş. Türk Medenî Hukuku, C. II, Aile Hukuku, 24. Baskı. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2021.
• Arat, Ayşe ve Nurtaç Endes Selvi. “Roma ve Türk Hukukunda Savurganlık Sebebi ile Kısıtlılık”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 32/4 (2024): 2661-2702.
• Ballansat-Aebi, Suzanne. “Erwachsenenschutzrechtreformen im deutschen und französischen Sprachraum: Terminologische Entwicklung und Übersetzungsprobleme”. Parallèles. 30/1 (Avril 2018): 37-56.
• Coing, Helmut ve Norbert Habermann. J. von Staudingers Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch mit Einführungsgesetz und Nebengesetzen, Einleitung, Erstes Buch, Allgemeiner Teil, §§ 1-89, Verschollenheitsge setz. Berlin: J. Schweitzer Verlag, 1980.
• Dural, Mustafa, Tufan Öğüz ve Mustafa Alper Gümüş. Türk Özel Hukuku, C. III, Aile Hukuku, 19. Bası. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2024.
• Egger, August. Zürcher Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Bd. II, Das Familienrecht. Zürich: Schulthess & Co AG, 1948.
• Em, Ali. Vesayet Hukuku ve Davaları, 4. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2022.
• Ertürk, Fatih. “Türk Hukukunda Vesayeti Gerektiren Haller, Vasi Tayini ve Vesayetin Sona Ermesi”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010.
• Friedrich, Emil. Die Bevormundungsfälle des schweizerischen Rechts. Bern: Stämpfli & Cie, 1917.
• Gençcan, Ömer Uğur. Vasilik Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2022.
• Gotman, Anne. Dilapidation et prodigalité. Paris: Éditions Nathan, 1995.
• Granvorka, Audrey. “La prodigalité en droit privé”. Thèse, Université de Bordeaux, 2020, (Erişim Tarihi 04.07.2025), https://theses.hal.science/ tel[phone]v1/document.
• Gümüş, Mustafa Alper. Tü rk Medeni Hukukunda Kayyımlık. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2006.
• Günal, Nadi ve Mehmet Üçer. Roma Hukuku Kavram ve Kurumları. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2023.
• Güneş Ceylan, Seldağ. “Roma Hukukunda Kayyımlık (Cura) Müessesesine Genel Bir Bakış”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 53/1 (2004): 221-230.
• Hausheer, Heinz. “Der neue Erwachsenenschutz des schweizerischen Zivilgesetzbuches”. İçinde Prof. Dr. Fırat Öztan’a Armağan, C. I, ed. Sabih Arkan vd.. Ankara: Turhan Kitabevi, 2010, 1111-1116.
• Hausheer, Heinz, Thomas Geiser ve Regina E. Aebi-Müller. Das Familienrecht des Schweizerischen Zivilgesetzbuches, 3. Aufl.. Bern: Stämpfli Verlag AG, 2007.
• Heucke, Albert. Begriff und Rechtsstellung des Verschwenders nach römischem und deutschem Recht. Berlin: Stuhr’sche Buchhandlung, 1898.
• İnceel, Murat. “Roma ve Türk Hukukunda Vesayet”. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2009.
• Kaplan, İbrahim. “İsviçre Medeni Kanunu’nun (ZGB’nin) Yetişkinlerin Korunmasına İlişkin Yeni Hükümlerinin Değerlendirilmesi”. Türkiye Barolar Birliği Dergisi. 137 (2018): 375-404.
• Karacan Çetin, Hatice. “Alman Medeni Hukukunda Vesayet Kurumu ve Reformun Getirdiği Yenilikler”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 16/62 (Nisan 2025): 497-532.
• Karadeniz Çelebican, Özcan. Roma Hukuku, 18. Bası. Ankara: Turhan Kitabevi, 2020.
• Kaufmann, Joseph. Berner Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Bd. II: Familienrecht, 3. Abt.: Die Vormundschaft (Art. 360-456), 2. Aufl.. Bern: Verlag von Stämpfli & Cie., 1924.
• Keskin, A. Dilşad. “İsviçre Hukukunda Tedbir Vekâleti”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 64/2 (2015): 365-403 (Keskin, “Tedbir Vekâleti”).
• Keskin, A. Dilşad. Medeni Hukuk Açısından Bizzat Karar Verme Hakkı (Selbstbestimmungsrecht). Ankara: Adalet Yayınevi, 2022 (Keskin, Bizzat Karar Verme).
• Kılıçoğlu, Ahmet M.. Aile Hukuku, 6. Bası. Ankara: Turhan Kitabevi, 2022.
• Knecht, Peter. Die Voraussetzungen der Entmündigung von Geisteskranken und moralisch Minderwertigen. Egnach TG: Buchdruckerei Schwitter & Co., 1954.
• Koch, Christian Friedrich. Allgemeines Landesrecht für die preußischen Staaten. Berlin: Verlag von J. Guttentag, 1862, (Erişim Tarihi 04.07.2025), https://dlc.mpg.de/image/mpirg_sisis_129322/3/LOG_0003/.
• Koziol, Helmut, Rudolf Welser ve Andreas Kletečka. Grundriss des bürgerlichen Rechts, Bd. I, Allgemeiner Teil, Sachenrecht, Familienrecht, 13. Aufl.. Wien: Manzsche Verlags- und Universitätsbuchhandlung, 2006.
• Köprülü, Bülent ve Selim Kaneti. Aile Hukuku, 2. Bası. İstanbul: Filiz Kitabevi, 1989.
• Lehne-Gstreinthaler, Christine. “Zur Entmündigung wegen Wahnsinn und Verschwendung im römischen Recht”. Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis / Revue d'histoire du droit / The Legal History Review. 91/3-4 (2023): 337-363.
• Masker, Davys. “Traitement juridique de la prodigalité sous l’Ancien Régimes”, Thèse de doctorat de l'Université Paris-Saclay, 2018, (Erişim Tarihi 02.07.2025), https://theses.hal.science/tel-01863410v1/file/69521_ MASKER_2018_diffusion.pdf.
• Oğuzman, Kemal ve Mustafa Dural. Aile Hukuku, 2. Bası. İstanbul: Filiz Kitabevi, 1998.
• Özmen, İsmail. Vesayet Hukuku Davaları. Ankara: Kartal Yayınevi, 2004.
• Öztan, Bilge. Aile Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi, 2015.
• Parapatits, Felicitas ve Stefan Perner. “Die Neuregelung der Geschäftsfähigkeit im 2. Erwachsenenschutz-Gesetz”. Interdisziplinäre Zeitschrift für Familienrecht (iFamZ). 2017/3 (2017): 160-168.
• Reusser, Ruth E.. “Vorbemerkungen zu Art. 360-456”. İçinde Basler Kommentar, Zivilgesetzbuch I, Art. 1-456 ZGB, 5. Aufl.. Basel: Helbing Lichtenhahn Verlag, 2014.
• Riemer, Hans Michael. Grundriss des Vormundschaftsrechts, 2. Aufl.. Bern: Stämpfli Verlag AG, 1997.
• Rieser, Angelika. “Auswahlkriterien und Auswahlverfahren für die Erwachsenenvertretung – Vom Sachwalterrecht bis zum 2. Erwachsenenschutz-Gesetz”. Diplomarbeit, Johannes Kepler Universität Linz, 2019.
• Saymen, Ferit H. ve Halid K. Elbir. Türk Medenî Hukuku, C. III, Aile Hukuku, 2. Baskı. İstanbul: Hak Kitabevi, 1960.
• Schnyder, Bernhard ve Erwin Murer. Berner Kommentar zum schweizerischen Privatrecht, Bd. II/3/1, Das Vormundschaftsrecht, Systematischer Teil und Kommentar zu den Art. 360-397 ZGB, 3. Aufl.. Bern: Verlag Stämpfli & Cie AG, 1984.
• Steininger, Karl. “Voraussetzungen und Rechtswirkungen der Entmündigung des Verschwenders nach römischem Recht”. Diss., Berlin, 1889.
• Şahin Şengül, Eda. “Vesayet”. İçinde Aile Hukuku, ed. Şebnem Akipek Öcal ve Hayrunnisa Özdemir. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2024.
• Şen Doğramacı, Hayriye. “Vesayet Düzeni”. İçinde Medeni Hukuk-II, Aile Hukuku, ed. Metin İkizler ve Özlem Tüzüner. Ankara: Adalet Yayınevi, 2023.
• Tahiroğlu, Bülent ve Belgin Erdoğmuş. Roma Hukuku Dersleri, 17. Bası. İstanbul: Der Yayınları, 2023.
• Tandoğan, Halûk. Aile Hukuku Ders Notları. Ankara, 1965.
• Tekinay, Selâhattin Sulhi. Türk Aile Hukuku, 3. Bası. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, 1978.
• Tuor, Peter, Bernhard Schnyder, Jörg Schmid ve Alexandra Rumo-Jungo. Das Schweizerische Zivilgesetzbuch, 13. Aufl.. Zürich: Schulthess, 2009.
• Velidedeoğlu, Hıfzı Veldet. Türk Medenî Hukuku, C. II, Aile Hukuku, 5. Bası. İstanbul: Nurgök Matbaası, 1965.
• Wissowa, Georg (Hrsg.). Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, Vierter Band, Achter Halbband. Stuttgart: J. B. Metzlersche Verlagsbuchhandlung, 1901.
• Yavuz, Cevdet, Fulya Erlüle ve Murat Topuz. Yeni Vesayet Hukukuna Doğru: Yetişkinlerin Korunması Hukuku (İsviçre Örneği). İstanbul: Beta Yayıncılık, 2017.
• Yetik, Nurten. Nüfus - Velayet - Vesayet – Nafaka. Ankara: Bilge Yayınevi, 2007.
• Yıldız, Ekrem ve Serhan Gürsoy. Türk Vesayet Hukuku. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2010.
• Yılmaz, Süleyman. Medeni Hukuk, C. III, Aile Hukuku, 2. Baskı. Ankara: Yetkin Yayınları, 2025.
• Yılmaz, Süleyman ve Muhammed Harun Kılıç. Turkish Family Law. Ankara: Legem Yayınevi, 2025.
• Zevkliler, Aydın, Mehmet Beşir Acabey ve K. Emre Gökyayla. Medeni Hukuk. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 1999.
• Zevkliler, Aydın, Emre Cumalıoğlu ve Mehmet Beşir Acabey. Medeni Hukuk III, Aile Hukuku. Ankara: Adalet Yayınevi, 2024.