Araştırma Makalesi

İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA

Cilt: 13 Sayı: 2 14 Kasım 2018
  • Ahmet Akman
PDF İndir

İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA

Öz

Kişiler arasında hukukî anlamda kurulan borç ilişkilerinin çeşitli şekillerde sona ereceği de hukuk düzenlerinin öngördüğü hususlardandır. Borcun en doğal sona erme şekli ifa olmakla birlikte, kişiler arası hukukî ilişkilerde sözleşmelerin faklı sebeplerle sona ermeleri de pek tabii müm-kün olup, bu anlamda ifa dışında borcu sona erdiren hâllerden birisi de ibra olmaktadır.
İbra sözleşmesi, alacaklının, alacağını tamamen veya kısmen elde etmeden bundan vazgeçerek borçluyu borcundan kurtarma iradesini orta-ya koyması ve borçlunun da bunu kabul etmesi veya en azından ret et-memesi üzerine meydana gelmektedir. Bu anlayışın doğal sonucu borcun sona ermesinde sadece tek tarafın iradesinin yeterli olmayacağıdır. Hu-kukî nitelik yönünden “tasarrufî” işlem niteliğinde olduğu için tarafların sahip olması gereken ehliyeti de ilgilendiren ve özellikle alacaklının fiil ehliyeti ile birlikte tasarruf yetkisine de sahip olmasının arandığı bir söz-leşmedir.
İbra ile alakalı olarak belirttiğimiz bu hususlar genel olarak İslâm Hukukunda ve Roma Hukukundan başlayarak günümüz modern hukuk sistemleri ve Türk borçlar hukukunda müşterek addedilebilir.
İslâm Hukukunda ibra konusu olan alacak/borç ve hakların ıskât (alacaklı tarafından düşürülebilen) niteliğini haiz olması öne çıkmıştır. Tarafların iradelerini ortaya koydukları ifade biçimlerinin hukukî işlemin kurulması ve sonuçları üzerinde etkisi bulunmaktadır. Hakkın ve borcun geri dönülmez bir şekilde sözleşmenin yapılmasıyla birlikte düşürülmesi-ni sağlayan bir hukukî işlem olan ibrada, mülkiyetin intikalini sağlayan (temlik) ve hakkı düşüren (ıskât) vasıflardan hangisinin ön plânda olduğu hususunda farklı görüşler vardır. Bunun sonucuna göre ibra sözleşmesin-de kabul gerekliliği, bunun açık veya zımnî olması ile tek/iki taraflılık problemleri çözülmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akdoğan, Sinan, Türk Hukukunda İbra Sözleşmesi (Release Agreements In Turkish Law),Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli 2006.
  2. Akgündüz, Ahmed, İslâm ve Osmanlı Hukuku Külliyatı, Özel Hukuk-1 ve 2, c.II-III, İstanbul 2012.
  3. Aksu, Mustafa, “Türk Borçlar Kanununun Getirdiği Yeniliklerden İbra”, Yaşar Üniversitesi Elektronik Dergisi, cilt.8, 2013, s.97-130. (İbra)
  4. Ali el-Hafîf, Ahkâmu'l-Muâmelâti'ş-Şer’iyye, Dârü’l-Fikri’l-Arabî, Kahire 1429/2008.
  5. Ali el-Hafîf, ed-Damân fi’l-Fıkhi’l-İslâmi, II. Kısım, Mısır 1973.
  6. Ali Haydar Efendi (v.1935), Dürerü’l-Hukkâm Şerhu Mecelleti’l-Ahkâm, 3. Baskı, c.I-IV, İstanbul 1330. (Dürer)
  7. Ali Haydar, el-Mecmûatü’l-Cedîde fi’l-Kitâbi’l-Erbaa (Kitabü’l-İstiksâ fi Mesâili’l-İbrâ, s.1-44), Hukuk Matbaası, Dersaâdet 1332. (el-İstiksâ)
  8. Ali Haydar, Mirkât-ı Mecelle, 12. Kitab, c.II. Mekteb-i Sanâyi-i Şâhâne Mat., 1298.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Akman Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

14 Kasım 2018

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2018

Kabul Tarihi

29 Ağustos 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akman, A. (2018). İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 13(2), 1-96. https://izlik.org/JA66UY53GP
AMA
1.Akman A. İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA. ERÜHFD. 2018;13(2):1-96. https://izlik.org/JA66UY53GP
Chicago
Akman, Ahmet. 2018. “İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13 (2): 1-96. https://izlik.org/JA66UY53GP.
EndNote
Akman A (01 Kasım 2018) İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13 2 1–96.
IEEE
[1]A. Akman, “İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA”, ERÜHFD, c. 13, sy 2, ss. 1–96, Kas. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66UY53GP
ISNAD
Akman, Ahmet. “İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13/2 (01 Kasım 2018): 1-96. https://izlik.org/JA66UY53GP.
JAMA
1.Akman A. İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA. ERÜHFD. 2018;13:1–96.
MLA
Akman, Ahmet. “İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 13, sy 2, Kasım 2018, ss. 1-96, https://izlik.org/JA66UY53GP.
Vancouver
1.Ahmet Akman. İSLÂM VE TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA İBRA. ERÜHFD [Internet]. 01 Kasım 2018;13(2):1-96. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66UY53GP


Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.