Organizational Behaviours in the Schools: A Content Analysis Study

Öz

Schools are not only places for teaching and learning activities, but also organizations observed organizational behaviors. These behaviors are generally examined in industrial organizations, but they have been begun to be investigated in the schools. Organizational behaviors which are studied by administrative scientists, are adapted to the educational field by educational scientists. To name a few, organizational commitment, organizational citizenship, and organizational justice are teacher behaviors observed in the schools. The current study aims to analyze the content of the organizational behavior studies conducted in the schools of Turkey. The design of the study was content analysis based on systematic review such that 107 empirical studies are included to be analyzed. Keywords of organizational behavior and teacher with organizational behavior and school are examined. The study showed that the most studied topics are organizational commitment and organizational citizenship, whereas the least studied topics are organizational hypocrisy and organizational ethics. The total sample size of all studies is 41369, most of whom were conducted in Ankara and İstanbul. Most of the studies are implemented by quantitative methods so that more qualitative and mixed studies are recommended.

Anahtar Kelimeler

• Organizational behavior
• content analysis
• organizational commitment
• organizational citizenship
• organizational justice

Okullarda Gözlenen Örgütsel Davranışlar: Bir İçerik Analizi Çalışması

Öz

Okullar sadece eğitim-öğretim etkinliklerinin sürdürüldüğü yerler değil, aynı zamanda farklı örgütsel davranışların gözlemlendiği kurumlardır. Örgütsel davranışlar genellikle endüstriyel kuruluşlarda incelenmekle birlikte okullarda da araştırılmaya başlanmıştır. Yönetim bilimcilerin ağırlıkla çalıştığı örgütsel davranışlar eğitim bilimciler tarafında eğitim-öğretim ortamlarına aktarılmıştır. Örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık ve örgütsel adalet bu davranışlara örnek olarak gösterilebilir. Bu çalışma okullarda gözlenen belirli örgütsel davranışları içerik olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma deseni içerik analizi olup 107 görgül çalışma analize dâhil edilmiştir. Çalışmaların analizinde okullarda görev yapan öğretmenlerin gösterdiği örgütsel davranışları inceleyen, son 10 yılda yayımlanan makale, rapor, kitap, kitap bölümü ve tezler dikkate alınmıştır. İçerik analizinde örgütsel davranış ve okul ile örgütsel davranış ve öğretmen anahtar sözcükleri kullanılmıştır. Okullarda en sık çalışılan örgütsel davranışların örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık olduğu görülürken en az rastlanan örgütsel davranışların ise örgütsel ikiyüzlülük ve örgütsel etik olduğu görülmüştür. Çalışmaların toplam örneklem büyüklüğü 41369 olup çalışmaların çoğu Ankara ve İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. Çalışmalarda daha çok nicel yöntemlerin kullanıldığı görülmekte ve dolayısıyla daha sık nitel ve karma araştırmalara yer verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• örgütsel davranış
• içerik analizi
• örgütsel bağlılık
• örgütsel vatandaşlık
• örgütsel adalet

Kaynakça

1. Akyol, B., & Akçay, R. C. (2015). Analysis of organizational behaviour studies in Turkey. Journal of Theory & Practice in Education (JTPE), 11(1).
2. Aslan, M., & Ağıroğlu Bakır, A. (2014). Öğretmenlerin okullarındaki örgütsel bağlılığa ilişkin görüşleri. The Journal of Academic Social Science Studies, 25(1), 189-206.
3. Aydın, M. (2013). Eğitimde örgütsel davranış. Ankara: Gazi Kitabevi.
4. Ayık, A., Savaş, M., & Yücel, E. (2015). İlkokullarda görev yapan okul müdürlerinin genel öz yeterlik ile örgütsel bağlılık algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 193-218.
5. Bursalıoğlu, Z. (2012). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış (17. Baskı).Ankara: PegemA.
6. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research method in education . NY: Routlage,
7. Çalik, A., & Naktiyok, A. (2018). Nepotizmin örgütsel sessizliğe etkisinde öz yeterlilik algısının rolü: hastane çalışanları üzerine bir araştırma. Ege Academic Review, 18(3), 343-351.
8. Dilek, Y., & Taşkıran, E. (2016). Kişilik özelliklerinin örgütsel sessizlik üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Bartın Üniversitesi İİ BF Dergisi, 7(13), 402-434.

9. Duygulu, E., & Sezgin, O. B. (2015). Türkiye’de örgütsel davranış yazını doktora tezlerine yönelik bir inceleme. İş ve İnsan Dergisi, 2(1), 13-25.
10. Gelfand, M. J., Aycan, Z., Erez, M., & Leung, K. (2017). Cross-cultural industrial organizational psychology and organizational behavior: A hundred-year journey. Journal of Applied Psychology, 102(3), 514.
11. Gordon, J. R. (1993). A diagnostic approach to organizational behavior. Allyn & Bacon.
12. Griffin, R. W., & Moorhead, G. (2011). Organizational behavior. Nelson Education.
13. Gürbüz, S., Ayhan, Ö., & Sert, M. (2014). Örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel bağlılık ilişkisi: Türkiye’de yapılan araştırmalar üzerinden bir meta analizi. İş ve İnsan Dergisi, 1(1), 3-20.
14. Judge, T. A., & Zapata, C. P. (2015). The person–situation debate revisited: Effect of situation strength and trait activation on the validity of the Big Five personality traits in predicting job performance. Academy of Management Journal, 58(4), 1149-1179.
15. Keleş, Y. (2019). Algılanan örgütsel adaletin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi: otel çalışanları üzerine bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(1), 612-624.
16. Kızıldağ, D., & Özkara, B. (2014). Türkiye’de örgütsel davranış araştırmalarındaki yönelimler: Ulusal yönetim ve organizasyon kongresi örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 14(28), 611-631.
17. Koçak, D., Kerse, G., & Babadağ, M. (2018). Psikolojik sözleşme ihlali, duygusal emek ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki: market çalışanları üzerinde bir uygulama. Business & Management Studies: An International Journal, 6(2), 584-605.
18. Koyuncu, S. (2015). Örgütsel davranış alanında odaklanılan konular ve kullanılan yöntemler: 2010-2015 yılları ulusal işletmecilik kongre bildirileri üzerine bir inceleme. İş ve İnsan Dergisi, 2(2), 127-135.
19. Ötken, A. B., & Cenkci, T. (2015). Big five personality traits and organizational dissent: The moderating role of organizational climate. Business and Economics Research Journal, 6(2), 1.
20. Özdemir, S. & Cemaloğlu, N. (2017). Örgütsel davranış ve yönetimi. Ankara: PegemA
21. Özkalp, E. (2003). Örgütsel davraniş. Eskişehir: Anadolu Universitesi Yayınlaerı
22. Özsoy, E., & Yıldız, G. (2013). Kişilk kavramının örgütler açısından önemi: bir literatür taraması. İş Bilimi Dergisi, 1(2), 1-12.
23. Petticrew, M., & Roberts, H. (2006). Systematic reviews in the social sciences: A practical guide. Blackwell Publishing.
24. Phipps, S. T., Prieto, L. C., & Deis, M. H. (2015). The role of personality in organizational citizenship behavior: Introducing counterproductive work behavior and integrating impression management as a moderating factor. Journal of Organizational Culture, Communications and Conflict, 19(1), 176.
25. Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2001). Organizational behavior (Çev. İ. Erdem). Ankara: Nobel
26. Steers, R. M. (1984). Introduction to organizational behavior. Glenview, IL: Scott, Foresman.
27. Terzi, A. R. (2011). Denetim odağı ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisi: üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma. Eğitim ve Bilim, 36(162), 3-15.
28. Turgut, E., & Begenirbaş, M. (2016). Türkiye’deki örgütsel davranış yazınına bakış: örgütsel davranış kongrelerinin yazar ve içerik yönünden ağ analizi ile incelenmesi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 328-354.
29. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.