Anlam Çözümleme Modelleri İle Geliştirilen Türkçe İşaret Dili Çeviri Sisteminin Nesnelerin İnterneti Üzerinden Web Ortamında Uygulaması
Öz
Günlük
hayatta insanlar; duygularını, düşüncelerini ve yaşantılarını dili kullanarak
ya da kullanmaksızın çevrelerindeki insanlara aktararak iletişime geçerler. Dilsel
ve işitsel yetisi olmayan kişiler ise çevreleriyle bu iletişimi işaret dilini kullanarak
gerçekleştirirler. İşaret dili ise, engelli kişilerin hem kendi aralarında hem
de bu dili bilen engelsiz kişilerle jest, mimik ve vücut hareketleriyle anlaşmalarını
sağlayan bir dil olarak tanımlanır. Bu anlamda Nesnelerin İnterneti üzerinden
anlam çözümlenme modelleri ile web (ağ) ortamında çalışmasına yönelik
geliştirilen bu çalışma, duyma ve konuşma bozukluğu olan kişilerle işaret
dilini bilmeyenler arasındaki iletişimi sağlayan bir Türkçe İşaret Dili Çeviri
Sistemidir. Gerçekleştirilen bu sistemle; işaret dilini gösteren el
hareketleri, derinlik kamerasıyla yakalanmış, MQTT (Message Queuing Telemetry
Transport /Sıralı Telemetri Mesaj İletimi) sunucusuna gönderilmiştir. Gönderilen
bu görüntüler Üç Boyutlu Modelleme ve Hareket Analizinde kullanılan yapay sinir
ağları algoritmaları ve makine öğrenmesi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Analiz
edilen görüntülerden elde edilen sözcüklerin gerçek anlamları ise, Biçimsel
Kavram Analizi Teorisi ile hazırlanan tematik rollerden oluşan gerçeklik
modelleriyle bulunmuştur. Gerçek anlamları bulunan bu kelimeler, içinde geçtiği
cümle ile birlikte lokal ağ ortamında yayınlanmıştır. Böylece, engelli bir kişi
aynı veya farklı mekanlarda yer alan kişi veya kişilerle iletişim kurabilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Akmeliawatil, R., OOI, M. P.-L. ve Kuang, Y. C. 2007. “Real-Time Malaysian Sign Language Translation using Color Segmentation and Neural Network”, IEEE Instrumentation and Measurement Technology Conference, Warsaw, Poland, 1-6.
- Arsan, T. ve Ülgen, O. 2015. “Sign Language Converter”, International Journal of Computer Science & Engineering Survey (IJCSES), 6(4), 39-51.
- Ershaed, H., Al-Alali, I., Alkofahi, H., Khasawneh, N. ve Fraiwan, M. 2011. “An arabic sign language computer interface using the xbox Kinect”, In Annual Undergraduate Research Conf. on Applied Computing.
- Fırat, Y., Uçar, Ö. ve Kılıçaslan, Y. 2014. “Semantic Analysis with a LatticeBased FrameNet”, Journal of International Scientific Publications: Language, Individual & Society, 8, 512-518.
- Fırat, Y.2017. “The Semantic Inferences And Mappings Realized In Computer Through The Formal Concept Analysis”, Journal of the International Scientific Researches, 2 (1), 86-107.
- Fırat Y. ve Uğurlu T. 2018. "Latis Tabanlı Anlam Çözümlenmesi İle Türkçe İşaret Dili Tercüme Sistemi", Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 7 (2), 490-503.
- Fraiwan, M., Khasawneh, N., Ershedat, H., Al-Alali, I. ve Alkofahi, H.. 2015. ”A Kinect-based system for Arabic sign language to speech translation”, International Journal of Computer Applications in Technology, 52 (2), 117-126.
- Ganter, B. ve Wille, R.1999. “Formal Concept Analysis Mathematical Foundation”, Berlin: Springer, Verlag, 5-23.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yelda Fırat
*
0000-0002-6741-2507
Türkiye
Taşkın Uğurlu
Bu kişi benim
0000-0001-9183-5182
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
26 Eylül 2019
Kabul Tarihi
19 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 12 Sayı: 3
Cited By
Deep insights into Turkish sign language recognition, generation, and translation: a comprehensive systematic review
Universal Access in the Information Society
https://doi.org/10.1007/s10209-026-01343-6