A Qualitative Research on Women Entrepreneurs in Restaurant Businesses in Sakarya

Öz

Entrepreneurship, which is becoming increasingly popular in today's world, stands out as a priority goal for many people who want to establish their own businesses to realize their dreams. Entrepreneurship, which offers an important alternative to competition in the business world, is also an important opportunity for Turkish women, whose numbers are increasing in the professional field. This study aims to examine the experiences of women entrepreneurs operating in the restaurant sector during the establishment and maintenance of their businesses. For this purpose, qualitative research method was used in the study. The researcher conducted in-depth interviews with 30 women entrepreneurs operating in the restaurant sector using a semi-structured questionnaire. In addition to semi-structured interviews, unstructured interviews and observations were also conducted. The data collected from the participants were categorized under 9 themes: the story of the emergence of the business idea, the characteristics of a successful entrepreneur, whether their motivation came from necessity or opportunity, their experiences with their social environment when starting a business, the challenging stages in the process of starting a business, family and work-life balance, changes in social status due to entrepreneurship and challenges faced due to being a woman in the business start-up process, and the number of people employed. These themes were analyzed through content analysis using MAXQDA 2020 software. The study revealed that for women entrepreneurs in the restaurant sector in Sakarya, support from close social networks and family played a crucial role in the emergence of business ideas, while the patriarchal structure of society did not have a significant impact on women entrepreneurship. It was also found that personality traits differentiate women entrepreneurs from non-entrepreneurs, and that motivational factors include self-affirmation and desire for success as well as financial gain. The study also identified various challenges that women face when starting and managing their businesses, such as capital procurement, financial difficulties, personnel problems, lack of recognition in the market, and balancing family and business life.

Anahtar Kelimeler

• Entrepreneurship
• Entrepreneurial Personality
• Social Networks
• Women Entrepreneurship
• Restaurant Business

Sakarya’daki Restoran İşletmelerinde Kadın Girişimcilere Yönelik Nitel Bir Araştırma

Öz

Günümüz dünyasında giderek popüler hale gelen girişimcilik, hayallerini gerçekleştirmek için kendi işletmelerini kurmak isteyen birçok kişi içinde öncelikli bir hedef olarak öne çıkmaktadır. İş dünyasında rekabete karşı önemli bir alternatif sunan girişimcilik, profesyonel alanda sayıları giderek artan Türk kadınları için de önemli bir fırsat olmaktadır. Bu çalışmada restoran sektöründe faaliyet gösteren kadın girişimcilerin işletmelerini kurma ve sürdürme aşamasında yaşadıkları deneyimleri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmacı restoran sektöründe faaliyet gösteren 30 kadın girişimci ile yarı yapılandırılmış soru formu kullanarak derinlemesine görüşmeler gerçekleştirmiştir. Ayrıca, yarı yapılandırılmış görüşmelerin yanı sıra yapılandırılmamış görüşmeler ve gözlemler de kullanılmıştır. Katılımcılardan toplanan veriler 9 tema altında kategorize edilmiştir: iş fikrinin ortaya çıkış hikâyesi, başarılı bir girişimcide aranan özellikler, motivasyonlarının zorunluluktan mi yoksa fırsattan mı kaynaklandığı, iş kurarken sosyal çevreleriyle yaşadıkları deneyimler, iş kurma sürecindeki zorlu aşamalar, aile ile iş-yaşam dengesi, girişimcilik nedeniyle sosyal statüdeki değişiklikler ve iş kurma sürecinde kadın olmaktan dolayı karşılaşılan zorluklar, istihdam edilen kişi sayısı. Bu temalar MAXQDA 2020 yazılımı kullanılarak içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Araştırma, Sakarya'da restoran sektöründeki kadın girişimciler için yakın sosyal ağlardan ve aileden gelen desteğin iş fikirlerinin ortaya çıkmasında çok önemli bir rol oynadığını, toplumun ataerkil yapısının ise kadın girişimciliği üzerinde önemli bir etkisi olmadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, kişilik özelliklerinin kadın girişimcileri girişimci olmayanlardan ayırdığı, motivasyon faktörlerinin finansal kazancın yanı sıra, kendini onaylama ve başarı arzusunu da içerdiği tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca kadınların işlerini kurarken ve yönetirken karşılaştıkları sermaye temini, finansal zorluklar, personel sorunları, piyasada tanınmama ve aile ile iş hayatını dengeleme gibi çeşitli zorluklar tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Girişimcilik
• Girişimci Kişiliği
• Sosyal Ağlar
• Kadın Girişimciliği
• Restoran İşletmeleri

Kaynakça

1. Akça, Ç. (2019), Kadın girişimcilerin girişimcilik niyetleri ile kendine güven ilişkisinin belirlenmesi: Yiyecek içecek sektöründe bir araştırma, (Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara).
2. Albayrak, T. (2022). Türkiye’de kadın girişimciliği ve ekonomik büyümeye etkileri (Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Edirne).
3. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aeusbed/issue/50899/598299
4. Başar, M., Tosunoğlu, T. & Demirci, A.E., (2001), Girişimcilik ve Girişimcinin Yol Haritası İş Planı, Eskişehir: Eskişehir Ticaret Odası Yayınları.
5. Bayraktar, K. (2023). Türkiye’de kadın girişimciliğin tarihçesi ve 1990’larda kadın girişimciliğini artırmaya yönelik yapılan düzenlemeler (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul).
6. Carter, N. M., Henry C., Cinneide, B. O. ve Johnston, K. (2007), Female entrepreneurship, Routledge Taylor & Francis Group.
7. Çağlar, A. G. (2019). Women entrepreneurship in local economic development: Women producer bazaars as an alternative organization model (Master’s Thesis, Middle East Technical University).
8. Demir, E., Çoban, M. S., & Yılmaz, A. B. (2017). Türkiye’de kadın girişimciliği: Kadın girişimciliğinin özellikleri, sorunları ve Türkiye’deki durumu hakkında bir değerlendirme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(38), 329-350. https://rb.gy/mahui4

9. Efe, S. (2019). Türkiye’de kadın girişimciliği: Instagram kullanımı üzerinden bir durum tespiti (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul).
10. Emon, M. M. H., & Nipa, M. N. (2024). Exploring the gender dimension in entrepreneurship development: A systematic literature review in the context of Bangladesh. Westcliff International Journal of Applied Research, 8(1), 10-47670. https://wijar.westcliff.edu/wp-content/uploads/2024/01/Emon-Nipa-.pdf
11. Erdemir, T. (2018). Kadın girişimciliği ve kadın girişimciliğini etkileyen engeller ve fırsatlar üzerine bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul).
12. Gökçe, A., & Batman, O. (2022). Turizm formları: Terimsel adlandırma üzerine nitel bir çalışma. Journal of New Tourism Trend, 3(1), 39-59. https://dergipark.org.tr/tr/pub/joinntt/issue/70192/1117618
13. Göküş, M., Özdemiray, S. M., & Göksel, Z. S. (2013). Bölgesel kalkınmada kadın girişimciliğinin önemi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1724690
14. Gül, M. & Gül, K., (2018). Balıkesir ilinde kadın girişimci profili ve sorunları: Yiyecek sektöründe bir uygulama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (56), 82-96. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/36761/390631
15. Isa, M., Ismail, S., & Fuza, H. N. (2022). Integrating women entrepreneurs into SMEs Programmes and national development plan to achieve gender equality. Journal of Islamic, Social, Economics and Development, 7(44), 20-31. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/36761/390631
16. İçöz, O. (1991). Turizm sektörünün gelişmesinde insan unsurunun önemi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1004472
17. İlter, B. (2008). Girişimcilik sürecinde kadın girişimcilerin karşılaştıkları sorunların analizi: KAGİDER örneği (Doktora Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar).
18. Kamaç, H. (2018). 1980-2000 arası Türkiye’de yaşanan siyasi krizlerin dış ticaret ve girişimcilik üzerine etkileri (Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ).
19. Karakaş, A. & Gökmen, G. (2016). Turizm sektöründe kadın girişimcilerin profilinin incelenmesi. Journal of Recreation and Tourism Research, 3 (3), 18-25. https://jrtr.org/index.php/jrtr/article/view/159
20. Köksal, Y., Şeyhanlıoğlu, H.Ö. ve Oğuz, O. (2023). Yöresel Mutfak Kültürünün Bölgesel Kalkınmadaki Rolü ve Yerel Halkın Algılarının Belirlenmesi: Ağrı Örneği. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(3), 1456-1476. https://www.joghat.org/uploads/2023-vol-6-issue-3-full-text-348.pdf
21. Narin, M., Marşap, A., & Gürol, M. A. (2006). Global kadın girişimciliğinin maksimizasyonunu hedefleme: Uluslararası arenada örgütlenme ve ağ oluşturma. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 65-78. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gaziuiibfd/issue/28336/301160
22. Özdemir, Ö., (2023). Women Entrepreneurship in Tourism Industry; General Outlook of Turkey. Geographies, Planinng & Tourism Studios. https://jag.journalagent.com/gpt-studios/pdfs/GPT_3_1_70_75.pdf
23. Öztürk, M. D. (2016). Türkiye’de kadın girişimcilik: Kadınları girişimciliğe yönelten faktörler, karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul).
24. Özyılmaz, A. M. (2016). Türkiye’de kadın girişimciliği ve girişimci kadınların karşılaştıkları sorunlar üzerine bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Nevşehir).
25. Şahin, E. (2006). Kadın girişimcilik ve Konya ilinde kadın girişimcilik profili üzerine bir uygulama (Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya).
26. Şekerler, H. (2006). Kadın girişimciler, karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri (Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya).
27. Şeyhanlıoğlu, H. Ö. & Hasoğlu, M. (2025). Examınıng the Relatıonshıps Between Destınatıon Image, Tourıst Satısfactıon, Gastro Tourısm Attıtudes and Repeat Recommendatıon Intentıons: The case of Istanbul. Turismo y Sociedad, Vol. XXXVI, pp. 295-312. https://doi.org/10.18601/01207555.n36.12
28. Şeyhanlıoğlu, H. Ö., & Kıngır, S.(2021). Alternatif Turizm Girişimciliği, (Edt: Karadal, H.), Küresel Girişimcilik Güncel Gelişmeler, İstanbul: Beta Yayıncılık.
29. Şeyhanlıoğlu, H. Ö., & Kıngır, S. (2023). The Effect of Emotıonal Labor and Basic Self on Constructive Normal Behavior in Hotel Operatıons: The Intermediate Role of Staff Empowerment. Ege Academic Review, 23(4), 543-556. https://dergipark.org.tr/en/pub/eab/issue/80426/1129045
30. Tahtalı, F. (2018). Türkiye’de kadın girişimciliği ve Malatya kentsel alanda kadın girişimciler üzerine bir araştırma (Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya).
31. Türk Dil Kurumu. (2025, Mayıs). Türk Dil Kurumu sözlüğü. https://sozluk.gov.tr/
32. Uluköy, M., & Demirelli, C. (2014). Cinsiyetin girişimcilik özellikleri üzerine etkisi: Erkek girişimcilik ve kadın girişimciliğinin karşılaştırmalı analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 22. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yead/issue/21809/234435
33. Ünal, T. (2022). Türkiye’de kadın girişimciliği, süreçleri ve istihdama etkisi (Elazığ ili örneği) (Yüksek Lisans Tezi, Munzur Üniversitesi, Elazığ).
34. Yavuz Özgül, S. (2019). Kamu desteklerinden yararlanan kadın girişimciler: Ankara ili örneği (Yüksek Lisans Tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Ankara).
35. Yıldız, E. D. (2019). Türkiye’de kadın girişimciliği alanında faaliyet gösteren kurum ve kuruluşların kadın girişimcilere pozitif etkileri (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Okan Üniversitesi, İstanbul).
36. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, (10.bs.), Ankara: Seçkin Yayıncılık.
37. Yılmazer, A., Şeyhanlıoğlu, H. Ö., & Kingir, S. (2020). A field study to determine organizational commitment and job satisfaction in hotel businesses. Revista Latino-Americana de Turismologia.6(1), 1-1 https://www.researchgate.net/publication/348008699_A_Field_Study_to_Determine_Organizational_Commitment_and_Job_Satisfaction_in_Hotel_Businesses
38. Xu, X. (2020). Introduction to entrepreneurship. Springer.