İhracatçı Firmalarda Büyüme Stratejilerine Yönelik Nitel Bir Analiz

Öz

Bu araştırma, şirketlerin büyüme stratejilerini belirlerken ve uygularken karşılaştıkları çeşitli faktörleri ve bu stratejilerin başarısını değerlendirmek için kullandıkları ölçütleri incelemektedir. Çalışma ahşap ve çelik endüstrilerinde faaliyet gösteren on firmanın üst kademe yöneticilerinin görüşleri temelinde yürütülen bir nitel araştırmanın bulgularına dayanmaktadır. Nitel analiz sonuçları şirketlerin çoğunlukla mevcut iş alanlarında büyümeyi tercih ettiklerini, ancak kârlı fırsatlar ve değişen pazar koşulları karşısında yeni sektörlere girmeye de açık olduklarını göstermektedir. Çevresel faktörler, özellikle ekonomik ve yasal düzenlemeler, şirketlerin büyüme kararlarını önemli ölçüde etkilemektedir. Yöneticiler, büyüme stratejilerini belirlerken bu faktörlere odaklanarak riskleri minimize etmeye çalışmaktadırlar. Ayrıca, müşteri ihtiyaçları, rakiplerin hareketleri ve tedarik ilişkileri gibi rekabet ortamındaki unsurlar da büyüme stratejilerinde belirleyici rol oynamaktadır. Şirketler, büyüme sürecinde genellikle bağımsız bir yaklaşım benimsediği tespit edilmekle birlikte, bazı durumlarda stratejik ortaklıklar ve işbirliklerini de tercih edilebildikleri görülmüştür. Büyüme başarısını değerlendirmek için kullanılan ölçütler arasında hem finansal (ciro, kârlılık, yatırım geri dönüşü) hem de finansal olmayan (ürün kalitesi, müşteri memnuniyeti, işgücü nitelikleri) ölçütler bulunmaktadır. Şirketler, bu ölçütleri kullanarak büyüme stratejilerinin etkinliğini değerlendirmekte ve gerekli ayarlamaları yapmaktadır. Sonuç olarak, şirketlerin büyüme stratejileri, içsel ve dışsal birçok faktörün etkileşiminde şekillenmektedir. Başarılı bir büyüme stratejisi için, şirketlerin sürekli olarak değişen pazar koşullarına uyum sağlamaları, rekabet avantajlarını korumaları ve uzun vadeli sürdürülebilirliği hedeflemeleri gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Büyüme Stratejileri
• Stratejik Ortaklıklar
• Birleşme ve Satın Almalar.

A Qualitative Analysis of Growth Strategies in Exporting Firms

Öz

This research examines the various factors companies face when determining and implementing growth strategies, as well as the criteria they use to assess the success of these strategies. The study is based on the findings of a qualitative investigation conducted with senior executives from ten companies operating in the wood and steel industries. Results from the qualitative analysis reveal that companies predominantly prefer to grow within their existing business domains but remain open to entering new sectors in response to profitable opportunities and changing market conditions. Environmental factors, particularly economic and legal regulations, significantly influence companies’ growth decisions. Executives focus on these factors to minimize risks when formulating growth strategies. Additionally, elements within the competitive environment, such as customer needs, competitors’ actions, and supplier relationships, play a decisive role in shaping growth strategies. While companies are generally found to adopt an independent approach during their growth processes, strategic partnerships and collaborations are sometimes preferred under specific circumstances. The criteria used to evaluate the success of growth strategies include both financial measures (revenue, profitability, and return on investment) and non-financial measures (product quality, customer satisfaction, workforce qualifications). Companies use these criteria to assess the effectiveness of their growth strategies and make necessary adjustments. In conclusion, companies’ growth strategies are shaped by the interplay of numerous internal and external factors. For a successful growth strategy, companies must continuously adapt to changing market conditions, maintain competitive advantages, and aim for long-term sustainability.

Anahtar Kelimeler

• Growth Strategies
• Strategic Partnerships
• Mergers and Acquisitions.

Kaynakça

1. Agrawal, A., Jaffe, J. F., & Mandelker, G. N. (1992). The post-merger performance puzzle, Journal of Finance, 47(4), 1605-1621.
2. Ansoff, H. I. (1965). Corporate Strategy. New York: McGraw-Hill.
3. Barney, J. B., & Hesterly, W. S. (2021). Strategic management and competitive advantage: Concepts and cases. Boston, MA: Pearson.
4. Bowling, A. (2002). Research methods in health: Investigating health and health services. Buckingham: Open University Press.
5. David, F. R., & David, F. R. (2017). Strategic management: A competitive advantage approach, concepts and cases (16th ed.). Pearson.
6. Delmar, F. (2006). Measuring growth: Methodological considerations and empirical results. In D. J. Sexton & H. Landström (Eds.), The Blackwell handbook of entrepreneurship (pp. 62-84). Blackwell Publishing.
7. Durmaz, Y., & İlhan, A. (2015). Growth strategies in businesses and a theoretical approach. International Journal of Business and Management, 10(4), 210–213.
8. Gamble, J. E., Peteraf, M. A., & Thompson, A. A. (2021). Essentials of strategic management: The quest for competitive advantage (7th ed.). New York, NY: McGraw-Hill Education.

9. Grant, R. M. (2016). Contemporary Strategy Analysis: Text and Cases Edition. Wiley.
10. Guatam, S. (2018). Analytical study of inorganic growth in pharmaceutical industry. Journal of Emerging Technologies and Innovative Research, 5(12), 265-267.
11. Harford, J. (1999). Corporate cash holdings and acquisitions. Journal of Finance, 54(6), 1969-1997.
12. Hill, C. W. L., Jones, G. R., & Schilling, M. A. (2014). Strategic management: Theory, theory: an integrated approach, Cengage Learning.
13. Hitt, M. A., Ireland, R. D., & Hoskisson, R. E. (2020). Strategic management: Competitiveness and globalization. Boston, MA: Cengage Learning.
14. Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1996). The balanced scorecard: Translating strategy into action. Boston, MA: Harvard Business Review Press.
15. Karcıoğlu, R., Abar, H., Ağırman, E., Kantar, M. A., Gülrenk, M. ve Okuyucu, N. (2019). Birleşme ve satın alma işlemlerinin hisse senedi fiyatına etkisi: borsa istanbul’da bir araştırma, Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 987-1006.
16. Kitzinger, J. (1995). Introducing focus groups. BMJ, 311(7000), 299-302.
17. Koçoğlu, D. (2012). Büyük sanayi kuruluşlarının büyüme stratejilerinin BAHS ile değerlendirilmesi: Denizli örneği, Ege Akademik Bakış Dergisi, 12(2), 267-283.
18. Krueger, R. A. & Casey, M.A. (1994). Focus groups: A practical guide for applied research. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
19. Lockett, A., & Thompson, S. (2004). Edith Penrose's theory of the growth of the firm and the strategic management of multinational enterprises. Management International Review, 47(2), 111-131.
20. Logožar, K. (2022). Advantages and disadvantages of strategic alliances in International Business, 6th International Scientific Conference ITEMA 2022 – Proceedings DOI: https://doi.org/10.31410/ITEMA.2022.195.
21. Özkan, N. (2010). Küreselleşme sürecinde uluslararası şirket birleşmeleri ve satın almalarının büyüme stratejileri açısından analizi ve bir uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
22. Öztürk, İ. & Yeşilyurt, S. (2019). Birleşme ve satın alma faaliyetlerinin firma performansı üzerine etkisi: bist’te bir inceleme, İşletme Araştırmaları Dergisi, 11 (3), 2016-2026.
23. Peng, M. W. (2017). Global Strategy. Cengage Learning.
24. Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. New York, NY: Free Press.
25. Porter, M. E. (1987). From competitive advantage to corporate strategy. Harvard Business Review.
26. Prahalad, C. K., & Hamel, G. (1990). The core competence of the corporation. Harvard Business Review.
27. Stewart, D. W., & Shamdasani, P. N. (1990). Focus groups: Theory and practice. Newbury Park, CA: Sage Publications.
28. Tekin, H. H. & Tekin, H. (2006). Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme. Turkish Journal of Sociology-Sosyoloji Dergisi, 3(13), 101-116.
29. Ülgen, H. & Mirze S. K. (2005). İşletmelerde stratejik yönetim, İstanbul: Beta Yayıncılık.
30. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.