Müslüman Devletler Arasında Siyasi Parçalanma ve Hegemonya İlişkisi

Amaç: Çalışmada, Müslüman devletlerin kendi aralarındaki temel siyasi anlaşmazlıkların, hegemon güçlerle ilişkilerini nasıl etkilediğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Müslüman devletler arasındaki siyasi parçalanma, birbirleri arasında daha sık görülen ve öne çıkan sorunlar kapsamında ele alınmış ve beş ana unsura ayrılarak sınıflandırılmıştır. Bu unsurlar; sınıfsal iktidar mücadelesi, siyasi otorite arayışı, mezhepçilik, etnik temelli sorunlar ve sınır sorunlarıdır. Yöntem: Müslüman devletler arasında gözlenen bu anlaşmazlık konuları ve bu anlaşmazlıkların ortaya çıkardığı sonuçlar, uluslararası ilişkilerdeki hegemonya ve bağımlılık teorileri üzerinden analiz edilmiştir. Bu analiz için hegemonya ve bağımlılık teorilerini birlikte değerlendirme imkânı sunan “merkez hegemonyası” kavramı kullanılmıştır. Çalışmada, Müslüman devletler arasındaki anlaşmazlıklar ve sorunlar hakkında literatür taraması ve doküman incelemesi yapılmış ve elde edilen verilerin analizinde, nitel veri analizi tekniklerinden metin/doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada ayrıca, Müslüman devletler arasında sık karşılaşılan sorunlar ile otoriter rejimler arasındaki ilişki hakkında ve Müslüman devletlerin merkez hegemonyasına karşı nasıl bir varlık gösterilebileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur. Ayrıca bazı Müslüman devletlerdeki otoriter rejimlerin iktidarlarını sürdürme çabası ile halkların beklentilerini yönetimlerine yansıtma arzusu arasında yaşanan iniş çıkışların nasıl bir yöne evrildiği açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç: Müslüman devletler arasında yaşanan siyasi anlaşmazlıkların mevcut uluslararası sistemin bu devletleri öteki konumuna iten işleyişini beslediği ve kendi varlıklarını çift yönlü olarak olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Müslüman devletlerin kendi aralarında yaşadıkları siyasi anlaşmazlık, genellikle üçüncü aktörlerin fayda sağladığı Müslüman devletlerin ise üçüncü aktörlere daha fazla taviz vermek durumunda kaldığı bir tablo meydana getirmektedir. Müslüman devletlerin içinde bulundukları bu açmazdan çıkmaları için anlaşmazlık yaşadıkları konularda kendi aralarında hegemon bir gücün arabulucu ya da müdahil olmadığı bir çözüm arayışına gitmesi önerilmiştir. Diğer bir öneri olarak da Müslüman devletlerin öteki olarak görüldükleri ve hegemon aktörlerin domine ettikleri bir sistemde çözüm arayışı yerine alternatif çatı kurum ve kuruluşlar inşa ederek kendi meselelerine çözüm bulmalarının daha mümkün olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract Purpose: The objective of this study is to ascertain the manner in which substantial political disagreements among Muslim states influnce their interactions with hegemonic powers. The issue of political political fragmentation among Muslim states has been addressed within the scope of issues that are more frequently seen and prominent among them. The issue has been classified into five main elements. The elements in question are class power struggles, the search for political authority, sectarianism, ethnic-based problems, and border issues. Method: The present study analyses the observed issues of disagreement observed among Muslim states and the consequences of these disagreements, through the theoretical frameworks of hegemony and dependency in international relations. The concept of “central hegemony,” was employed in order to facilitate a combined evaluation of hegemony and dependency theories in this particular analysis. The study incorporated a comprehensive literature review and meticulous document analysis, ancompassing the discordances and challenges encountered among Muslim states. The text/document analysis technique a hallmark of qualitative data analysis was meticulously employed to scrutinize the data obtained. Findings: The study also includes assessments of the relationship between the problems frequently encountered among Muslim states and authoritarian regimes, and how Muslim states can assert themselves against central hegemony. Furthermore, an attempt has been made to explain how the fluctuations between the efforts of authoritarian regimes in some Muslim states to maintain their power and the desire to reflect the expectations of the people in their governance have evolved. Conclusion: It has been determined that political disagreements among Muslim states fuel the functioning of the current international system, which pushes these states into a position of otherness, and significantly negatively impacts their own existence. The political disagreements among Muslim states have been shown to engender a scenario in which third parties are the beneficiaries, whilst Muslim states are compelled to make further concessions to said third parties. It has been posited that, in order to extricate themselves from this predicament, Muslim states should seek solutions to their disagreements without the mediation or intervention of a hegemonic power. Another hypothesis suggests that, in lieu of seeking solutions within a system where they are percieved as the “other” and dominated by hegemonic actors, Muslim states would be better off establishing alternative umbrella institutions and organizations to resolve their own issues.