Araştırma Makalesi

Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık

Sayı: 58 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık

Öz

Alternatif maneviyatçılık, geleneksel dinlere ve rasyonalizme bir alternatif olarak ortaya çıkmış ve bireysel deneyime dayanan çeşitli manevi öğretileri, şifa tekniklerini ve metafizik uygulamaları içeren bir anlayış ortaya koymuştur. Ancak günümüzde bu alternatif inanç ve uygulamalar, sadece bir maneviyat unsuru olarak değil. aynı zamanda ticarileşmiş bir tüketim alanı olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, alternatif maneviyatçılığın şekillenmesinde ve deneyimlenmesinde tüketime dayalı anlayışın etkileri ele alınarak manevi gelişim için kaçınılmaz hale gelen tüketimin, manevi ve ticari olan arasında kurduğu bağ incelenecektir. Nitel araştırma tekniklerinden tanımlayıcı yöntem ile çalışmanın kavramsal çerçevesi ortaya konmuş, ardından çevrimiçi platformlardan amaçlı (purposive) olarak seçilen örneklem içerik analizine tabi tutulmuştur. Konunun anlaşılması için önemli olduğu düşünülen, holistik iyilik için tüketim ve metafizik alana ulaşmak için tüketim olmak üzere iki ana başlığa odaklanılmaktır. İlk olarak, maneviyatın fizyolojik iyilik ve tatmin ile ilişkilendirilmesine bağlı olarak, fizyolojik iyilik haline ulaşmak için tüketimin öne çıkarılması ele alınmıştır. Günümüz alternatif maneviyat anlayışında beden, geleneksel anlayışların aksine, ruhsal gelişimin önemli bir parçası olarak görülmekte ve bu doğrultuda bedeni arındırmak, güçlendirmek ve dengeye kavuşturmak amaçlanmaktadır. Bedende istenilen etkileri oluşturabilmek için özel beslenme ürünleri, bitkisel kürler, aromaterapi ürünleri ve çeşitli detoks programları, tüketilmesi tavsiye edilen ticarileşmiş ürünlerden bazılarıdır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise manevi ve metafizik alanda etki oluşturabilmek için tüketimin teşvik edilmesi incelenmektedir. Ruhsal arınma, enerji dengesi ve metafizik güç kazanma gibi amaçlara ulaşmak için çeşitli paranormal tedavi ve danışmanlık seanslarının pazarlanması ve satışa sunulması, manevi alana erişimi ticari hizmetlerin satın alınmasına bağlamaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmada, manevi gelişim ve tatminin, tüketim pratikleri üzerinden inşa edildiği ve kapitalist sistemle uyumlu bir yapıya dönüştüğü ortaya konmuştur. Diğer bir ifadeyle, manevi olan materyalleşmekte ve ticarileşmekte, ticari olanlar ise maneviyatın temel araçlarına dönüşerek adeta kutsanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dinler Tarihi, Alternatif Maneviyatçılık, Yeni Çağ, Tüketim ve Maneviyat, Kapitalist Maneviyat

Etik Beyan

Çalşıma Etik Kurul izni gerektirmemektedir. Tüm etik ilkelere riayet edilerek hazırlanmıştır.

Kaynakça

  1. Aksel, Hesna Serra. Yeni Çağ Dini: Ezoterik Geleneğin Popüler Kültüre Dönüşümü. Ankara: Eskiyeni Yayınları, 2022.
  2. Albanese, Catherine. “The Magical Staff: Quantum Healing in the New Age”. Perspectives on the New Age. ed. James Lewis - Melton Gordon. 68-84. NY: State University of New York Press, 1992.
  3. Aromaterapimarket. “Çakra Yağları”. Erişim 4 Şubat 2025. https://www.aromaterapimarket.com/cakra-yaglari
  4. Askegaard, Soren – Eckhardt, Giana. “Glocal Yoga: Re-appropriation in the Indian Consumptionscape”. Marketing Theory 12/1 (2012), 45–60. https://doi.org/10.1177/1470593111424180
  5. Aydın, Cüneyt. İnsanın Anlam Arayışları İle Yeni Çağ Arasındaki İlişki . Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2015.
  6. Aydın, Cüneyt. “Yeni Çağ Hareketi: Modern Bir İnanç Formunun Din Psikolojisi Açısından Analizi”. İdrak 5/1 (2025), 107-127. https://doi.org/10.62297/idrak.1662159
  7. Arslan, Mustafa. “Değişim Sürecinde Yeni Dindarlık Formları: “Yeni Çağ İnanışları Örneği”. Değerler Eğitimi Dergisi 4/11 (2006), 9-25.
  8. Başkaya, Şafak. New Age Hareketi: Modern Bir Dinsellik Biçiminin Sosyo-Kültürel Analizi. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.Berger, Peter (ed.). The Desecularization of the World: Resurgent Religion and World Politics. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company Grand Rapids, 1999.
  9. Campbell, Colin. The Romantic Ethic and the Spirit of Modern Consumerizm. Oxford: Blackwell, 1987.
  10. Cox, Harvey. The Future of Faith. New York: HarperOne, 2009.

Kaynak Göster

APA
Aksel, H. S. (2025). Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık. Eskiyeni, 58, 937-957. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1674596
AMA
1.Aksel HS. Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık. Eskiyeni. 2025;(58):937-957. doi:10.37697/eskiyeni.1674596
Chicago
Aksel, Hesna Serra. 2025. “Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık”. Eskiyeni, sy 58: 937-57. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1674596.
EndNote
Aksel HS (01 Eylül 2025) Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık. Eskiyeni 58 937–957.
IEEE
[1]H. S. Aksel, “Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık”, Eskiyeni, sy 58, ss. 937–957, Eyl. 2025, doi: 10.37697/eskiyeni.1674596.
ISNAD
Aksel, Hesna Serra. “Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık”. Eskiyeni. 58 (01 Eylül 2025): 937-957. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1674596.
JAMA
1.Aksel HS. Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık. Eskiyeni. 2025;:937–957.
MLA
Aksel, Hesna Serra. “Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık”. Eskiyeni, sy 58, Eylül 2025, ss. 937-5, doi:10.37697/eskiyeni.1674596.
Vancouver
1.Hesna Serra Aksel. Tüketimin Kutsallaşması: Materyalleşen Alternatif Maneviyatçılık. Eskiyeni. 01 Eylül 2025;(58):937-5. doi:10.37697/eskiyeni.1674596