İslam Ahlâk Düşüncesinin Ge-lişiminde Filozofların Katkısı
Öz
Gerçekte birtakım farklılıklarla birlikte insanlığın ortak değeri ve
fiilî bir gerçeklik olan ahlâk, ilmî bir disiplin olma hüviyetine filozofların
çalışmalarıyla kavuşmuştur. Filozoflar ahlâkı pratik felsefenin en önemli dalı
olarak ele almışlar ve onu geliştirdikleri nefis teorisinden hareketle felsefî
bir disiplin halinde ortaya koymuşlardır. İnsanlar arası ilişkilerde
vazgeçilmez bir temel işlevi gören ahlâk, nefsin güçleri, huy, erdem, erdemsizlik,
yetkinlik, iyilik ve mutluluk kavramları ekseninde felsefî bir temel üzerine
oturtulmuş; birey, aile ve şehir halkı şeklinde genişleyen halkalarda nasıl
tezahür edeceği dakik bir anlatımla açıklığa kavuşturulmuştur. Bu makalede
özellikle Müslüman filozofların ahlâk felsefesinin gelişimindeki katkıları önce
sürece bağlı olarak, ardından kavram ve konuları açısından ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Süleyman Çaldak, Taşköprülüzâde’nin Mevzû’âtu’l Ulûm’undaki İlimler Tasnîfi Üzerine, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Fırat UniversityJournal of SocialScience, 15:2 (2005). Dinî, kelamî ve tasavvufî ahlâk perspektifleriyle ilgili olarak bkz. Murat Demirkol, İslam Ahlak Esasları ve Felsefesi içinde bölüm: “İslam Ahlak Literatüründe Başlıca Perspektifler”, Ankara: 2013.
- Ebu’l-Hasan Mâverdî, Edebü’d-Dünya ve’d-Dîn, çev. Ali Akın, İstanbul: 1998. Bkz. Çağrıcı, İslâm Düşüncesinde Ahlâk, İstanbul: 2006, s.83; a. g. y., “Ahlâk”, DİA, c.2, s.3.
- Harun Anay, Celaleddin Devvanî, Hayatı, Eserleri, Ahlâk ve Siyaset Düşüncesi, Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul: MÜSBE, 1994.
- Mehmet Aydın,“Ahlâk” maddesi, DİA, İstanbul: 1989, c.2, s.10.
- Macit Fahri, İslam Ahlâk Teorileri, çev. M. İskenderoğlu vd., İstanbul: 2004.