Yükseköğretim Öğrencilerinin ‘Uzaktan Eğitim’ Kavramına İlişkin Metaforik Algıları: Kilis 7 Aralık Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Örneği

Since the beginning of the COVID-19 pandemic, higher education institutions in Turkey have started to give the courses through distance education in order to prevent the spread of the virus. Unlike classical distance education, it is absolutely necessary to know the characteristics of these unprecedented distance education practices, for which students, teachers, and educational institutions were caught unprepared. Based on such a need, this study aimed to determine the metaphorical perceptions of higher education students regarding the concept of “distance education” and carried out in line with the qualitative phenomenological research design method.

The study consisted of 197 female and male students who attended different classes at Kilis 7 Aralık University, Faculty of Islamic Sciences in the 2020-2021 academic year and participated in distance education from different settlements such as villages, districts, and towns. The relevant data were collected using a semi-structured form in which the students who continued their compulsory distance education due to the COVID-19 pandemic were asked to write a metaphor and their justification for generating such a metaphor by completing the gaps in the statement “Distance education is like … because …”.

As a result of the analyses, it was determined that 167 different metaphors were produced by 197 participants. The metaphors were grouped under 11 themes, 9 of which belonged to the negative category and 2 to the positive category. When the metaphors were examined, it was concluded that the students’ perceptions of distance education were mostly expressed negatively. Those who expressed negative opinions about distance education formed their metaphors in line with the themes of being “deceptive” and “artificial”, and in such a way to show metaphors in which distance education intends to stand in for face-to-face learning, but does not have the characteristics of it, no matter how much it tries to resemble it.

The metaphors in the positive category consist of two themes mentioned as follows: Under the theme of being “advantageous”, students stated that distance education provided them with both the comfort of being at home and the advantage of continuing their education. Within the theme of being “necessary”, distance education was expressed as a necessity to replace face-to-face learning and prevent interruptions in education during the pandemic.

Although the metaphors given by the students about distance education were mostly negative, it was discovered that none of the students at the Faculty of Islamic Sciences, where the participating students were studying, preferred to defer enrolment during the pandemic. All these data can be evaluated in the sense that some of the drawbacks that emerged at the beginning of the pandemic have been overcome in time and that students have turned to adapt to distance learning despite the above-mentioned negativities.

Covid-19 pandemisinden sonra virüsün yayılmasını önlemek amacıyla ülkemizdeki yükseköğretim kurumları derslerini uzaktan eğitim yoluyla vermeye başlamıştır. Klasik uzaktan eğitimden farklı olarak, öğrenci, öğretici ve öğretim kurumlarının hazırlıksız yakalandığı bu olağan dışı uzaktan eğitim uygulamalarının niteliklerinin bilinmesine ihtiyaç vardır. Bu ihtiyaçtan hareketle yükseköğretim öğrencilerinin “uzaktan eğitim” kavramına ilişkin metaforik algılarını belirlemeyi amaçlayan bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseninde tasarlanmıştır.

Araştırmanın katılımcılarını, 2020-2021 öğretim yılında Kilis 7 Aralık Üniversitesi İslami İlimler Fakültesinin değişik sınıflarında öğrenim gören, uzaktan eğitime köy, ilçe ve il gibi farklı yerleşim birimlerinden katılan 197 kız ve erkek öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Covid 19 pandemisinden dolayı zorunlu olarak uzaktan eğitime devam eden öğrencilere “Uzaktan eğitim…… gibidir. Çünkü……..” ifadesindeki boşluklara uygun bir metafor ve metaforun gerekçesini yazmalarının istendiği yarı yapılandırılmış form kullanılarak toplanmıştır.

Analizler sonucunda katılımcı 197 öğrenci tarafından 167 farklı metafor üretildiği tespit edilmiştir. Üretilen metaforlar olumsuz temasına ait 9 ve olumlu temasına ait 2 alt tema olmak üzere toplam 11 alt tema altında toplanmıştır. Araştırmada üretilen metaforlar incelendiğinde öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik algılarının çoğunlukla olumsuz olarak ifade edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Uzaktan eğitimle ilgili olumsuz görüş belirten öğrenciler, en çok metafor ürettikleri “aldatıcı” ve “yapay” temasında, uzaktan eğitimin yüzyüze eğitimin yerini tutmaya çalışan fakat ne kadar ona benzemeye çalışsa da onun özelliklerine sahip olamadığını gösteren metaforlara yer vermişlerdir.

Olumlu temasında olan metaforlar ise iki alt temadan oluşmaktadır. “Avantaj” temasında öğrenciler uzaktan eğitimin kendilerine hem evde olmanın konforunu hem de öğrenime devam etmenin avantajını sağladığını ifade etmişlerdir. “Gerekli” temasında ise, uzaktan eğitim, pandemi sürecinde yüzyüze eğitimin yerini doldurması ve eğitimde kesinti yaşanmaması için bir gereklilik olarak dile getirilmiştir.

Öğrencilerin uzaktan eğitimle ilgili ürettikleri metaforlar çoğunlukla olumsuz olmasına rağmen, katılımcı öğrencilerin eğitim aldığı İslami İlimler Fakültesinde hiçbir öğrencinin pandemi sürecinde kayıt dondurma yolunu tercih etmedikleri bilgisi alınmıştır. Bütün bu veriler pandemi sürecinin başında ortaya çıkan bazı olumsuzlukların zamanla aşıldığı ve öğrencilerin yukarıda sayılan olumsuzluklara rağmen uzaktan eğitime uyum sağlamaya başladıkları anlamında değerlendirilebilir.