Cami Bahçesinde Büyümek: Din Görevlisi Çocuğu Olma Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Bir meslek sadece yapılan iş olarak kalmamakta, o mesleğe yönelik meslek mensuplarının ve onların çocuklarının, toplumun, kültürün bakış açısından da etkilenmektedir. Modern zamanlarda bu meslek çok tartışmalı alan olan din olunca çok daha farklı anlamlar yüklenebilmekte ve çeşitli nazarlara neden olabilmektedir. Bu durum kimi zamanlar olumlu olarak karşımıza çıkarken kimi zaman da olumsuz olarak belirmektedir. Çalışmanın problem cümlesi “Din görevlisi çocuğu olmanın bireysel, toplumsal, dini, duygusal birçok yönden ne gibi durumlar ortaya çıkarmaktadır?” olarak belirlenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden anlatı araştırmasına göre tasarlanmıştır. Çalışma grubunu dört erkek, beş kadın toplam 9 din görevlisi çocuğu oluşturmaktadır. Din görevlisi çocuğu olmanın bireyin hayatında önemli etkileri bulunmaktadır. Bu etkiler kazanımlar ve olumsuzluklar adı altında iki ana temada incelenmiştir. Kazanımlar arasında dindarlık, liderlik ve sosyalleşme, güven ve sosyal ayrıcalıklar bulunmaktadır. Olumsuzluklar teması altında ise mahrumiyetler-kısıtlanmalar, duygular, kendiliğin engellenmesi ve din kayıtsızlık bulunmaktadır. Bu temaların ortaya çıkmasında koşul olarak dini bilgiye sahip olma ile sosyal yargı gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Din eğitim
• Din görevlisi
• Cami
• Çocuk
• Statü aktarımı

Growing Up In a Mosque Garden: A Qualitative Research on Being a Religious Worker

Abstract

A profession is not only a job; it is influenced by the views of the members of the profession and their children, society and culture. In modern times, when this profession is religion, which is a very controversial field, very different meanings and viewpoints can be attributed. Sometimes this is positive, and sometimes it is negative. The research question of the study is “What are the individual, social, religious and emotional and so on consequences of being a child of a religious official?”. The research was designed according to narrative research, one of the qualitative research methods. The study group consists of 9 children of religious officials, four men and five women. Being a child of a religious official has important effects on an individual's life. These effects were examined under two main themes, namely advantages and disadvantages. Advantages include piety, leadership and socialization, trust and social privileges. Under the theme of disadvantages, there are deprivations-restrictions, emotions, inhibition of self, and religious indifference. Having religious knowledge and social judgment come as a condition for the emergence of these themes.

Keywords

• Religious education
• Religious official
• Mosque
• Child
• Transfer of status.

Kaynakça

1. Bruce, Berg L. - Lune, Howard. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. ed. Hasan Aydın. Konya: Eğitim Yayınevi, 2015.
2. Creswell, John W. Nitel Araştırma Yöntemleri. ed. Selçuk Beşir Demir - Mesut Bütün. Ankara: Siyasal Kitabevi, 2015.
3. Çanakcı, Ahmet Ali. “Cami Cemaatinin Din Görevlilerine Bakışı: Balıkesir Örneği”. Balıkesir İlahiyat Dergisi 1/2 (27 Aralık 2015), 253-282.
4. Fichter, Joseph. Sosyoloji nedir. Ankara: Anı Yayıncılık, 2019.
5. Güler, Ahmet vd. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2. Basım, 2015.
6. Hayta, Akif. “Nesne İlişkileri Kuramı ve Tanrı Tasavvuru Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”. Değerler Eğitimi Dergisi 8/20 (01 Aralık 2010), 39-77.
7. IPSOS. Global trust in professions Who do global citizens trust? (2019). https://www.ipsos.com/sites/default/files/ct/news/documents/2019-09/global-trust-in-professions-trust-worthiness-index-2019.pdf
8. Onay, Ahmet. Türkiye’nin Cami Profili. İstanbul: DEM Yayınları, 2008.

9. Safa, Mustafa. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN KAMPÜS CAMİİ ALIŞKANLIKLARI VE CAMİDEN BEKLENTİLERİ: AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7/1 (16 Nisan 2021), 127-152. https://doi.org/10.31463/aicusbed.888432
10. Sobi, Elif. “Eşleri Din Görevlisi Olan Kadınların Psiko-Sosyal Sorunları”. Türk İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi 19 (2018), 409-426.
11. Subaşı, Nejdet. “Din Yorgunluğu”. 2016. Erişim 06 Haziran 2022. https://www.necdetsubasi.com/calismalar/makale/251-din-yorgunlugu
12. Turan, İbrahim. “Medyadaki Din Adamı İmajı Üzerine Bazı Düşünceler”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24/25 (2007), 293-304.
13. Winnicott, Donalds Wood. The Child, The Family and The Outside World. Cambridge: Perseus Publishing, 1987.