Araştırma Makalesi

TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ

Cilt: 23 Sayı: 89 9 Ocak 2024
PDF İndir
EN TR

TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ

Öz

Dünyada çevre sorunlarına yönelik artan farkındalık düzeyi, özellikle gelişmiş ülkelerde sıkı çevre kurallarının oluşmasına katkı sağlamıştır. Ancak birçok gelişmekte olan ülke, iktisadi kaygılar nedeniyle çevre kurallarını görece esnek tutmuşlardır. Bu durum insan-doğa ilişkisine zarar veren ve çevresel sorunlara neden olan endüstrilerin, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere kaymasına yol açmakta ve söz konusu ülkelerin kirlilik sığınağına dönüşmesine neden olmaktadır Bu çalışmanın temel amacı, son yıllarda dünya ekonomisinde öne çıkan MINT ülkelerinde (Meksika, Endonezya, Nijerya ve Türkiye) ticari açıklık düzeyinin karbon emisyonları üzerindeki etkisini çözümlemek ve söz konusu ülkelerde çevre kirliğine dair hipotezlerden olan kirlilik sığınağı ve kirlilik hale hipotezlerinin geçerliliğini test etmektir. Çalışma 1960–2021 yılları arası dönemde zaman serisi verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki koentegrasyon analizi için ARDL (Auto Regressive Distributed Lag) sınır testi yaklaşımı kullanılmıştır. Değişkenlerin nedensellik ilişkisi ise Breitung-Candelon Frekans alanı metodu ile çözümlenmiş ve son olarak parametre tahmininde OLS ve FMOLS yöntemleri kullanılmıştır. Parametre sonuçlarına göre; MINT ülkelerinde kirlilik sığınağı hipotezinin geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akram, R., Fareed, Z., Xiaoli, G. (2022). Exploring the Existence of Asymmetric Environmental Kuznets Curve and Pollution Paradise Hypothesis in China: New Evidence from QARDL and Quantitative Granger Causality. Pollut Res 29, 50454–50470 https://doi.org/10.1007/s11356-022-18785.
  2. Altunok, A. E. (2013). Sürdürülebilir Kalkınma’nın Sürdürülemezliği. Denetişim, (12), 39-44.
  3. Aliyu, M.A., (2005). Foreign Direct İnvestment And The Environment: Pollution Haven Hypothesis Revisited. Eight Annual Conference On Global Economic Analysis. https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=91958777601489c51b23b9888e4428dbe213e385
  4. Apergis, N., Pınar, M., Ünlü, E. (2023). How Do Foreign Direct İnvestment Fows Afect Carbon Emissions İn BRICS Countries? Revisiting The Pollution Haven Hypothesis Using Bilateral FDI Fows from OECD to BRICS Countries. Environmental Science and Pollution Research. 30:14680–14692). https://doi.org/10.1007/s11356-022-23185-4
  5. Arslan, İ., Şengül, O. Künç, S. (2021). Türkiye’de Dış Ticaret ve Çevre Kirliliği İlişkisinin Kirlilik Sığınağı Hipotezi Bağlamında Değerlendirilmesi. The Journal of Social Sciences, 54, 347-365. https://doi.org/10.29228/sobider.52511
  6. Atgür, M. (2019). Finansal Gelişme, Ticari Açıklık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(2), 553-572. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/683305
  7. Atici, C., Fırat, Kurt. (2007). Türkiye'nin Dış Ticareti Ve Çevre Kirliliği: Çevresel Kuznets Eğrisi Yaklaşımı. Tarım Ekonomisi Dergisi, 13(1 ve 2), 61-69. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/253380
  8. Balsalobre-Lorente, D., Ibáñez-Luzón, L., Usman, M., & Shahbaz, M. (2022). The Environmental Kuznets Curve Based On Economic Complexity And The Pollution Haven Hypothesis in PIIGS Countries. Renewable energy, 185, 1441-1455. https://doi.org/10.1016/j.renene.2021.10.059

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

9 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

1 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 23 Sayı: 89

Kaynak Göster

APA
Çelik, S., & Ünlü, A. (2024). TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(89), 144-158. https://doi.org/10.17755/esosder.1297440
AMA
1.Çelik S, Ünlü A. TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ. esosder. 2024;23(89):144-158. doi:10.17755/esosder.1297440
Chicago
Çelik, Süleyman, ve Atilla Ünlü. 2024. “TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 23 (89): 144-58. https://doi.org/10.17755/esosder.1297440.
EndNote
Çelik S, Ünlü A (01 Ocak 2024) TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 23 89 144–158.
IEEE
[1]S. Çelik ve A. Ünlü, “TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ”, esosder, c. 23, sy 89, ss. 144–158, Oca. 2024, doi: 10.17755/esosder.1297440.
ISNAD
Çelik, Süleyman - Ünlü, Atilla. “TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 23/89 (01 Ocak 2024): 144-158. https://doi.org/10.17755/esosder.1297440.
JAMA
1.Çelik S, Ünlü A. TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ. esosder. 2024;23:144–158.
MLA
Çelik, Süleyman, ve Atilla Ünlü. “TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 89, Ocak 2024, ss. 144-58, doi:10.17755/esosder.1297440.
Vancouver
1.Süleyman Çelik, Atilla Ünlü. TİCARİ AÇIKLIK ve ÇEVRE KİRLİLİĞİ İLİŞKİSİNE YÖNELİK AMPİRİK KANITLAR; MINT ÜLKELERİ ÖRNEĞİ. esosder. 01 Ocak 2024;23(89):144-58. doi:10.17755/esosder.1297440

Cited By

   21765     

Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (Electronic Journal of Social Sciences), Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ESBD Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (Electronic Journal of Social Sciences), Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilmiştir. Marka No:2011/119849.