TÜRKİYE’DEKİ ÜNİVERSİTELERİN KADIN ARAŞTIRMALARI MERKEZLERİ PROFİLİ ARAŞTIRMASI

Öz

Establishment of women's studies units in the academia was encouraged first time in the world with the 1995 Beijing Declaration. Those units started to be supported in Turkey particularly after the 2000s and as of February 2018, 85 universities have established women's studies centers. There are no studies examining the current status of these university research centers on issues such as activities, facilities and operations, from their own perspective. This study aims to fill this gap in the literature in Turkey by revealing the overall profile of the women's research centers of universities.  In this study using applied quantitative research methods, the research areas of university women research centers’ directors, center’s activities, opportunities, education programs, problems and possible solutions were investigated.  A questionnaire consisting of 22 questions was sent to 85 women's studies center in Turkey via e-mail and 57 of these centers participated in the study. One of the main conclusions of this study is that a significant number of the women studies centers's directors are not experts in the fields of women and gender studies. In addition, many of the centers are not active enough and the main activity areas only include conferences, seminars for raising awareness and organizing social cultural events. A small portion of the centers carries out academic and non-academic projects as well as graduate education programs and other educational activities. Besides, the majority of women's studies centers experience financial difficulties.  

Anahtar Kelimeler

• Higher education,women research centers,gender,woman

TÜRKİYE’DEKİ ÜNİVERSİTELERİN KADIN ARAŞTIRMA MERKEZLERİ PROFİLİ ARAŞTIRMASI

Öz

Dünya’da ilk defa, 1995 yılında yapılan Pekin Deklarasyonu ile teşvik edilmeye başlanan akademide kadın çalışmaları birimlerinin Türkiye’de desteklenmeye başlanması daha çok 2000’li yılları bulmuştur. Türkiye’de üniversite kadın araştırma merkezlerinin kurumsallaşması yönündeki ilk adım 1989 yılında İstanbul Üniversitesi’nde atılmış; ancak sonrasında 2000’li yıllara kadar ağır bir ilerleme göstermiştir. 2000’li yılların başından itibaren Türkiye’de toplumsal hayatta kadın erkek eşitliğini sağlamayı ve cinsiyete dayalı ayrımcılığı önlemeyi amaçlayan birçok düzenleme yapılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda üniversitelerin kadın araştırma merkezlerinin açılması da teşvik edilmiş ve 2018 yılı Şubat ayı itibariyle 85 Üniversite’de kadın araştırmaları merkezi kurulmuştur. Bu merkezler gerçekleştirdikleri etkinlikler ve akademik çalışmalarla kadın ve toplumsal cinsiyet çalışmaları konularına çeşitli ölçülerde katkılar sağlamaktadırlar. Ancak mevcut literatürde üniversite kadın araştırma merkezleri hakkında yeterli yazılı veri bulunmamaktadır. Merkezler hakkında detaylı bilgiye ulaşmak adına bu çalışmada, üniversite kadın araştırma merkezlerinin ve müdürlerinin çalışma alanları, etkinlikleri, kendilerine sağlanan imkânlar, verdikleri eğitim programları ve bu merkezlerin sorunları ve çözüm önerileri gibi bilgileri sorgulayan 22 sorudan oluşan bir anket formu e-posta aracılığı ile Türkiye’deki bütün kadın araştırma merkezlerine gönderilmiştir. Bu çalışmada üniversite kadın araştırma merkezlerinden 57’sinin katılımıyla doğrudan elde edilen bulgulardan yola çıkılarak merkezlerin profilleri analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• kadın araştırma merkezleri,yükseköğretim,toplumsal cinsiyet

Kaynakça

1. Alptekin, D. (2011). “Sokaktan Akademiye: Kadın Hareketinin Kurumsallaşma Süreci” Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (26), 33-43.
2. Balcı, E. (2016). “Üniversitelerin Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezleri”, Turkiye Klinikleri J PublicHealth-Special Topics,;2(2), 52-68.
3. Çilingiroğlu, N. (2001), “Türkiye’de Akademik Düzeyde Kadına Yönelik Kurumsallaşma”, Hacettepe Toplum Hekimliği Bülteni, 20 (2).
4. Eroğlu, K. (2004), “Kadın Kuruluşları İçinde Üniversite Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezlerinin Yeri ve Önemi”, Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 8(2), 23-31.
5. ETCEP, (2015). Eğitimde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Projesi, Retrieved from http://etcep.meb.gov.tr
6. Global Gender Gap Index (2016), Retrieved from http://www3.weforum.org/docs/WEF_GGGR_2017.pdf
7. Özvarış Ş., Akın A. (2003) “Üniversitelerin Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezleri”, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları, Ankara.http://www.huksam.hacettepe.edu.tr/Turkce/SayfaDosya/universitelerin_kadin_sorunlari.pdf
8. UN Gender Inequality Index (2017). Retrieved from http://hdr.undp.org/en/composite/GII

9. YÖK (2015) http://www.yok.gov.tr/documents/10279/22712333/YOK_Tutum_belgesi.pdf/