KENDİNİ TANIMA, KENDİNİ GERÇEKLEŞTİRME, KENDİNİ AŞMIŞLIK, POTANSİYELİN TAM KULLANAN KİŞİ: KİŞİLERARASI İLETİŞİM

Öz

Bu araştırmada, eğitim, psikolojik ve rehberlik hizmetleri kapsamında bireyin kendini tanıma, kendini gerçekleştirme, kendini aşmışlık ve potansiyelini tam kullanan kişi düzeyi etraflıca tartışılmaktadır. Bunu yaparken de kişiler arası iletişimin bahsedilen düzeylerle bağıntısı irdelenmiştir. Bireyin kendini tanıması temel alınması Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinin üst düzey ihtiyaçları olarak kabul edilen kendini gerçekleştirme ve kendini aşmışlıkla ilişkilendirilmiştir. Bu, Rogers’in dile getirdiği potansiyelini tam kullanan kişi özellikleri Maslow’un üst düzey ihtiyaçları ile örtüşmektedir. Üst düzey ihtiyaçları gerçekleştiren bireylerin kişilerarası iletişimleri olumlu yönde geliştiği belirlenmiştir. Bu bağlamda, oluşturulan modelin içerdiği kendini tanıma, kendini gerçekleştirme, kendini aşmışlık ve potansiyelini tam kullanan kişi gibi faktörler alan yazında ilk çalışma özelliği taşımaktadır. Bu öne sürülen çalışmanın özellikle eğitimciler, psikologlar ve rehber uzmanları, bireylerin özellikle kişiler arası iletişimde etkileşimini anlamada yardımcı olacağı düşünülmektedir. Oluşturulan bu modelin güvenirlik ve geçerliliğini artırma adına bir sonraki çalışmalarda yapısal eşitlik modeli çalışmalarına yer verilmesinde fayda bulunmaktadır.   

Anahtar Kelimeler

• Kişilerarası iletişim
• kendini tanıma
• kendini gerçekleştirme
• kendini aşmışlık

SELF-KNOWLEDGE, SELF-ACTUALIZATION, SELF-TRANSCENDENCE AND FULLY FUNCTIONING PERSON: INTERPERSONAL RELATIONSHIP

Öz

Interpersonal communication is seen as developing healthy relationships with others. When developing successful relationships, one's inner process and psychological state are considered to be important conditions. It was determined that the individuals performing their high level needs improved their interpersonal communication in a positive way. This study are based on Maslow's needs hierarchy and Rogers' self-concept . In this research, the role of self-knowledge, self-actualization, self-transcendence and fully functioning person in interpersonal communication are examined. In this context, the factors included in the model are the first in the literature. It is thought that this study, especially for educators, psychologists and counselors, will help to understand the relationship between individuals' interpersonal communication and psychological state. In order to increase the reliability and validity of this model, it is useful to include structural equation model studies in future studies. This research is discussed in detail in the field of education, psychological and guidance services.

Anahtar Kelimeler

• Interpersonal relationship
• self-knowledge
• self-actualization
• self-transcendence
• fully functioning person

Kaynakça

1. Altınova, H. H., ve Çiftçi, E. G. (2013). Yaratıcı dramanın kendini tanıma düzeyine etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 8(15), 28-47.Ayten, A. (2004). Kendini gerçekleştirme ve dindarlık ilişkisi, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.Bacanlı, H. (2017). Eğitim Psikolojisi (24. Basım). Ankara: Pegem Akademi.Bayat, B. (2003). Bireylerin benlik algısı (benlik tasarımları) sistemi ve bu sistemin davranışları üzerindeki rolü. Kamu Dergisi, 7(2), 123-137.Beaumont, S. L. (2009). Identity processing and personal wisdom: An information-oriented identity style predicts self-actualization and self-transcendence. Identity: An International Journal of Theory and Research, 9(2), 95-115.Burnard, P. (1992). Know Yourself! Self Awareness Activities for Nurses. Scutari, London.Buscaglia, L. F. ve Ebcioğlu, N. (1989). Kişilik: Tümüyle insan olabilme sanatı. İnkılap Kitabevi.Cüceloğlu, D. (1998). Yeniden insan insana. İstanbul: Remzi Kitabevi.Deniz, M. E. ve Erözkan, A. (2017). Psikolojik danışma ve rehberlik. Pegem Atıf İndeksi, 1-410.Dökmen, Ü. (2010). İletişim çatışmaları ve empati. İstanbul: Remzi Kitabevi.Erden, M. ve Akman, Y. (2000). Gelişim ve öğrenme-öğretme (8. basım). Ankara: Arkadaş Yayınevi. Erden-İmamoğlu, S. (2013). Öğretmen adaylarının kendini gerçekleştirme bağlamında kişisel yönelimlerinin incelenmesi, Education Sciences, 8(1), 63-78.Frankl, V. E. (1966). Self-transcendence as a human phenomenon. Journal of Humanistic Psychology, 6(2), 97–106. https://doi.org/10.1177/002216786600600201Hoffman, M.L. (2001). A comprehensive theory of prosocial moral development. In D. Stipek ve A. Bohart (Eds.), Constructive and destructive behavior. (pp.61-86). Washington D.C: American Psychological Association.Ismail, N. A. H., ve Tekke, M. (2015). Rediscovering Rogers’s self theory and personality. Journal Of Educational, Health And Community Psychology, 4(3), 28-36.Işık, Ş. (2015). Eğitim psikolojisi. Ankara: Pegem Akademi.Jack, K. ve Miller, E. (2008). Exploring self-awareness in mental health practice. Mental Health Practice, 12 (3):31-35.Koltko-Rivera, M. E. (2006). Rediscovering the later version of maslow's hierarchy of needs: Self-transcendence and opportunities for theory, research, and unification. Review of General Psychology, 10(4), 302-317.Kuzgun, Y. (1972). Kendini gerçekleştirme. Araştırma Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi, 10(1), 162-178.Küçükerdoğan, R. G. (2005). Reklam söylemi. İstanbul: Es Yayınevi.Maslow, A. H. (1969). The farther reaches of human nature. The Journal of Transpersonal Psychology, 1(1), 1-9.Neisser, U. (1988). Five kinds of self‐knowledge. Philosophical psychology, 1(1), 35-59.Özmen, E. (2006). Kendini tanıma rehberi. İstanbul: Sistem Yayıncılık.Rogers, C. R. (1961). On becoming a person:A therapist`s view of psychotherapy. Boston: Houghton- Mifflin.Rothman, J. (1999). The self awareness workbook for social workers. Needham Heights: Allyn & Bacon. Schneider, K. J. ve Krug, O. T. (2010). Existential-humanistic therapy. Washington: American Psychological Association.Shoemaker, S. (1963) Self-knowledge and self-ıdentity. Ithaca: Cornell University PressShunk, D. H. (2009). Öğrenme teorileri eğitimsel bir bakışla (5. Basım) (Çev. M. Şahin). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.Skowron, E. A. ve Dendy, A. K. (2004). Differentiation of self and attachment in adulthood: Relational correlates of effortful control. Contemporary family therapy, 26(3), 337-357.Tekke, M. (2018).Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisinin En Son Düzeyi: Kendini Aşmışlık veya Kendini Gerçekleştirme? Değerlendirmede. Usluata, A . (1994). İletişim. İstanbul: İletişim Yayınları.Venter, H. ve Venter, E. (2010). Globalization and the psychology of the new world citizen: How the new global citizen compares to Maslow's level of self transcendence. International Journal of Interdisciplinary Social Sciences, 5(7), 29-36.Yanbastı, G. (1990). Kişilik kuramları ders kitabı, İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.