-

Öz

Water resources have become cannot meet the increasing demand in terms of quantity and quality. Water resources, as one of the limited natural resources are the common property of society. Therefore, one of the foremost task of the state to protect water resources effectively, develop, control and to make its distribution to everyone will benefit from it. Agricultural irrigations are the largest water consumer group, when compared with the other sectors. There is increasing pressure on more efficient use of water in irrigations. Pricing is located as a guiding and controlling tool in water management policies. Many countries uses water pricing as main tool in the regulations of irrigation water and for the water shortages. Water management and operations are extremely vital issue in terms of irrigation systems and their efficiencies, water pricing, conservation and development of water resources. The countries in order to have more efficient management of water resources, either to make reforms or have to find new solutions to meet their needs, according to new exchanges and opportunities in water resources management. DSI, began to withdraw from the operation of irrigation facilities and transferred majority the systems to water users associations (WUAs) and ratio has reached 96% in Turkey. The expected benefits from WUAs are not enough. The changes in the concept of public services towards to the market economy in the management of water services were observed in recent years. The process is progressing on the basis of the privatization. Water supply is one of the important services in an economy that never only to be left to the market economy

Anahtar Kelimeler

• Agricultural irrigations, Water management, Water users associations, Pricing, Privatization

TARIMSAL SU YÖNETİMİNDE DEĞİŞİMLER; SULAMA BİRLİKLERİ, FİYATLANDIRMA VE ÖZELLEŞTİRME SÜRECİ

Öz

Su kaynakları miktar ve kalite açısından artan talebi karşılayamaz hale gelmiş, sınırlı doğal kaynaklardan biri olarak toplumun ortak malıdır. Devletin başta gelen görevlerinden biride su kaynaklarını etkin bir şekilde korumak, geliştirmek, kontrol etmek ve herkesin faydalanacağı şekilde dağıtımını yapmaktır. En büyük su tüketim grubu tarımsal sulamalardır. Sulamada suyun daha verimli olarak kullanılması konusunda artan bir baskı vardır. Su yönetimi politikalarında fiyat, yönlendirici ve kontrol edici bir araç olarak yer almakta ve kullanılmaktadır. Suyun yönetimi ve işletilmesi, sulamalarda kullanılan sistemler ile bunların verimlilikleri, suyun fiyatlandırılması, su kaynaklarının korunması ve geliştirilmesi açısından önemli bir konudur. Su kaynakları yönetiminde yeni değişimler ve fırsatların kullanılması, kaynaklarının daha verimli olarak yönetilmesi için ülkeler ya reformlar yapmak, ya da yeni ihtiyaçları karşılayabilecek çözümler bulmak zorundadırlar. Ülkemizde DSİ, kamu sulama işletmeciliğinden çekilmeye başlamış ve çoğunluğu sulama birliklerine olmak üzere sulama tesislerini su kullanıcılarına devretmekte olup, oran %96’ya ulaşmıştır. Ülkemizde sulama birliklerinden beklenen faydaların yeterince sağlandığı söylenemez. Su hizmetlerinin yönetim anlayışında son yıllarda kamu hizmeti anlayışından pazar ekonomisi anlayışına doğru bir yönelim görülmektedir. Süreç özelleştirme temelinde ilerlemektedir. Bir ekonomide su sunumu sadece pazar araçlarına bırakılamayacak kadar önemli hizmetlerden biridir.

Anahtar Kelimeler

• Tarımsal sulamalar, Su yönetimi, Sulama Birlikleri, Fiyatlandırma, Özelleştirme

Kaynakça

1. AB, 2009. Avrupa Birliği web sitesi, http://www.eea.europa.eu/tr/articles/the-water-we-eat, 29.09.2009
2. AÇA, 2009. Avrupa Çevre Ajansı, http://www.eea.europa.eu/tr/pressroom/newsreleases/ avrupa 2019da-kuraklik-ve-asiri-su-kullanimi, 05.11. 2009
3. Anonim, 2005. 1995–2004 50. Yılında DSI, DSI Genel Müdürlüğü 84s. Ankara
4. Anonim, 2010a, www.cases.justia.com/us-court-of-appeals/F2/785/ .../275805/ -2010.
5. Anonim, 2010b. www.scripophily.net/sarivawausas.html.2010
6. Anonim, 2010c. www.usbr.gov/newsroom/speech/detail.cfm?RecordID...2010.
7. Anonim, 2014a, http://www.theguardian.com/science/2007/apr/22/food.foodanddrink, 10.7.2014
8. Anonim, 2014b, http://tr.wikipedia.org/wiki/Tarim, 10.7.2014

9. Anonymous, 1992. Environmental Policies in Turkey, OECD, Paris, France.
10. Atalık A., 2007. Su Sorunu ve Tarımda Sulama Suyu Kullanımı. Tarım ve Mühendislik, sayı 81–2007, s, 58 Ankara
11. Avcı, İ., 1998. Su Kaynaklarının Geliştirilmesinde İnşaat Mühendisinin Rolü ve Sorumluluğu. TMMOB, Türk Mühendislik Haberleri Dergisi, sayı:393, Ankara, 111s.
12. Aydoğdu, M., Aydoğdu, M.H. and Cullu, M.A., 2014a. “The Impact Determination On Cotton Yields Of Soils Which Have Different Salt Levels And Its Relation With Satellite Data (Şanlıurfa İmambakır Harran Plain Irrigation Association)”, Turkish Studies, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(2), 231-250.
13. Aydoğdu, M., Aydoğdu, M.H. and Cullu, M.A., 2014b. “The Determination Of The Cotton Productivity And Losses Under The Effect Of Salinity By Using Geographical Information System (GIS) And Remote Sensing (RS) (GAP Region, Akçakale Sampling) Turkey”, JASS, The Journal of Academic Social Science Studies, 24, 617-630.
14. Balaban, A., 1964. Türkiye’de Su Kaynaklarının Geliştirilmesi ve Problemleri, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, Mars Matbaası, Ankara.
15. Barlow, M. and Clarke, T., 2005. “Who Owns the Water?” The Nation http://www.thenation.com./docPrint.mhtml?i=20020902&s=barlow,17.11. 2005.
16. Barlow, M., 2001, “Commodification of Water – The Wrong Prescription, Water Science and Technology, vol. 43, no. 4, 2001, p. 79-84.
17. Brown, J. R., 2005. “Understanding and Responding to the Commodification of Water” Amigos Bravos/Somos Vecinos- Commodification Project, Review Draft, http://www.amigosbravos.org/projects/ABCommodificationofwater.pdf, 22.11.2005.
18. Çakmak, C., 1998. Türkiye’de Su Kaynakları Potansiyeli ve Developmanı. TMH, 391:34-39.
19. DSİ, 2013, www.dsi.gov.tr, 2013
20. Erdoğan, F. C., 2000. Türkiye'de Katılımcı Sulama Yönetimi Çalışmaları, İdari ve Mali Mevzuat Dergisi, Ekim 2000, Cilt 1, Sayı 1. Ankara
21. FAO, 2006. http://www.fao.org/ag/AGL/aglw/watermanagement/default. htm. 17.04.2006
22. GAP İdaresi, 1994. GAP- İBY Çalışması, GAP Sulama Sistemlerinin İşletme, Bakım ve Yönetimi. Tanımlama Raporu, 456s
23. Gleick, P., Wolffi G., Chalecki, E. L., and Reyes, R.,2005. “The New Economy of Water: The Risks and Benefits of Globalization and Privatization of Fresh Water”, Pacific Institute in Development, Environment, and Security, California, 2002, www.pacinst.org, 15.11. 2005.
24. Halcrow-Dolsar RWC, JV., 1993a. Hydrology and Water Resource Modelling. Technical Discussion. 48p.
25. Halcrow-Dolsar RWC, JV., 1999. Urfa Ana Kanal İşletme İhtiyaçları. 53s.
26. Hassal and Associates, 2005. http:// www.ozcotton.net /services / drainage.html.
27. İç işleri Bakanlığı, 2009. http://w3.icisleri.gov.tr/ortak_icerik/w3.icisleri/_TR_mahalli _idare.doc
28. Karataban, A. Y.,1976, Su Kaynaklarının Planlama ve İdaresinde Ekonomik ve Mali Fizibilite, DSİ, Ankara
29. Kartal F., 2007., Suyun Metalaşması, Suya Erişim Hakkı Ve Sosyal Adalet. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü. Ankara
30. Khalfan, A., 2005. “Implementing General Comment No. 15 on the Right to Water in National and International Law and Policy” discussion paper, Right to Water Programme, Center on Housing Rights and Evictions, www.menschen_recht_wasser.de/downloads/Artikel_Ashfaq_zum_GC_15_03_05.pdf 15.11. 2005.
31. Khatibi, R.H. and Suter S.N., 1994. Sulama Sistemlerinin Hidrolik Modellemesi. Teknik Tartışma Raporu. 95s.
32. Kıral T., 1995. 1995 Yılı Sulama Etkinlikleri, Tarımda Su Yönetimi ve Çiftçi Katılımı Sempozyumu
33. Kibaroğlu, A., 2005. http:// www.idrc.ca/en/ev-42840-201-1-DO_TOPIC. Html.
34. Koç, C., 1998., Büyük Menderes Havzası Sulama Şebekelerinde Organizasyon-Yönetim Sorunları ve Araştırmalar. İzmir
35. Laifungbam, D. R. 2003. “The Human Right to Water: Necessity for Action and Discourse” poseted on December 12 2003
36. MOCA Study: Turkey, 2005. http://www.Agrifish.jrc.it/marsstat/Crop_Yield_Forecasting /MOCA /16031000.htm.
37. Öztürk M., 2009., Havza Esaslı Entegre Su Yönetimi, TBMM Çevre Komisyonu . ANKARA
38. Scanlon, J., Cassar, A., and Nemes, N. 2004. Water as a Human Right? IUCN, Gland, Switzerland and Cambridge, 2004, p. 1.
39. Southernland Association, 2006. http:// www. Terredelsud.Org / risidriceng .php.
40. Şahin A., 2007., Türkiye’de Tarımsal Su Kullanımında Fiyatlama Politikaları., Kamu-İş; C:9, S:3. Ankara
41. TMMOB İMO, 2006. Su Politikası Kongresi Sonuç Bildirisi. 527s.
42. TMMOB, 2009., Türk Mühendis Ve Mimar Odaları Birliği, Su Raporu, Mart 2009.
43. TODAİE, 2009. Yerel Yönetimler Araştırma Ve Eğitim Merkezi. www.yerelnet.com. 03.10.2009
44. Türkiye Sulama Raporu, 2001, Tarım ve Köy işleri Bakanlığı Yayını, Ankara.
45. UN, 2003. Press Release, “International Year of Freshwater 2003: UN International Year of Freshwater to Galvanize Action on Critical Water Problems”, http://www.un.org/events/water/launchrelease.pdf
46. UNESCO-WWAP, 2003. Water for People Water for Life, The United Nations World Water Development Report, March 2003, http://www.unesco.org/water/wwap/wwdr/ex_ summary / ex_summary_en.pdf
47. UNITED NATIONS, 2003. The Right to Water: 20/1/2003. E/C.12/2002/11 (General Comments), Substantive Issues Arising in the Implementation of the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights, General Comment No. 15 www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/a5458d1d1bbd713fc1256cc400389e94?Opendocument
48. WCA, 2006. http://www.wca.infonet.org/servlet/CDSServlet?status=ND0xMjE5Ljk0MTQ4Jj Y9ZW4mMzM9ZG9jdW1lbnRzJjM3PwluZm8~.
49. Yenigün, K. and Aydogdu, M.H., 2010, "Evaluation of Irrigation and Drainage Systems of GAP, the Turkey’s Largest Integrated Water Resource Development Project", Scientific Research and Essays, Vol.5 (21), pp.3237-3253.