Yıl 2019, Cilt 18 , Sayı 72, Sayfalar 1942 - 1956 2019-10-15

SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI

PRESERVICE PRIMARY TEACHERS’ AWARENESS OF CHILDREN LITERATURE

Arzu ÇEVİK [1] , Merve MÜLDÜR [2]


Çocuk edebiyatı, bebeklikten başlayarak ilk gençlik dönemine kadar olan ve bu dönemde çocuğa sunulan tüm edebî ürünleri kapsamaktadır. Bu hususta çocuğun edebiyatla tanışması, okuma sevgi ve ilgisinin temellerinin atılması okula başlama dönemine rastlamaktadır. Çocuğa okuma sevgisi aşılamak, çocukta dil zevki ve bilinci uyandırmak, çocuğun kitaplarla bağ kurmasını sağlamak sınıf öğretmenlerinin temel görevleri arasında sayılmaktadır. Bu bağlamda bir sınıf öğretmeninin çocuk edebiyatına yönelik ilgisinin olması ve bu alanın özellikleri ile ilgili farkındalık düzeyinin gelişmiş olması önem taşımaktadır. Bu araştırmada sınıf öğretmeni adaylarının farkındalık düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasına göre desenlenmiştir. Çalışma grubu ölçüt örneklemeye göre oluşturulmuş, sınıf öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı dersini almamış olması ölçüt olarak belirlenmiştir. Veriler görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Çocuk edebiyatı farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla öğretmen adaylarına beş soru hazırlanarak araştırmacı tarafından sorular yöneltilmiştir. Veriler içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre çocuk edebiyatı dersini almamış olmalarına rağmen sınıf öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatının kapsamı, taşıması gereken özellikler, çocuk edebiyatı yazarında bulunması gereken özellikler, çocuk edebiyatının geliştirdiği alanlar ve çocuk edebiyatı tür ve ürünleri ile ilgili farkındalıklarının olduğu görülmüştür. Bununla birlikte öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı ürünleri ile ilgili olarak daha çok hikâye ve masala odaklandıkları, diğer edebî türlere yönelik farkındalıklarının olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca daha çok klasikleşmiş, çeviri eserleri bildikleri, yeni yazar ve ürünlere yönelik farkındalıklarının olmadığı görülmüştür. Son olarak çocuk edebiyatı ürünlerinde görsel ve yazı arasındaki tutarlığa dikkat etme, estetik unsurları barındırma, çocuk edebiyatının “sevdirme”, “eğlendirme” boyutunda öğretmen adaylarının farkındalıklarının olmadığı dikkati çekmektedir.

 

Çocuk edebiyatı, çocuk metinleri, farkındalık
  • Ayrancı, B. B. & Aytaş, G. (2017). Okul öncesi öğretmen adaylarının çocuk edebiyatının eğitimde işlevselliği üzerine görüşleri. International Journal of Human Sciences, 14(4), 4226-4240.
  • Akçay, S. & Baş, B. (2015). Samed Behrengi’nin hikâyelerindeki eğitsel iletiler üzerine bir araştırma. Ana DiliEğitimi Dergisi, 3(3), 77-90
  • Baş, B. (2015). Türkçe öğretimi açısından çocuk edebiyatı. Ankara: Pegem A.
  • Yener M. (2007). Masal öykü ve şiirlerle duygu eğitimi. II. Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu, AÜ Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları.
  • Esmer, Ö. (2017). Üst bilişsel farkındalık ölçeği öğretmen formunun geçerlilik ve güvenirlik analizi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(3), 955-966.
  • Gelen, İ. (2004). Bilişsel farkındalık stratejilerinin Türkçe dersine ilişkin tutum, okuduğunu anlama ve kalıcılığa etkisi. XIII Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, Malatya.
  • Gönen, M. (1993). Anaokulu öğretmenlerinin beş altı yaş çocukları için kullandıkları masal ve hikâye kitaplarının niteliklerinin incelenmesi. Türk Kütüphaneciliği, 7(2), 83-88
  • Hasırcı, S. (2017). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla analizi. Journal of International Social Research, 10(51), 717-728.
  • Karatay, H. (2007). Dil edinimi ve değer öğretim sürecinde masalın işlevi ve önemi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(3), 463-475.
  • Kuran, Ş. B. & Ersözlü, Z. N. (2009). Sınıf öğretmenlerinin çocuk edebiyatına ilişkin görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 1-17.
  • Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için rehber (Çev. S. Turan). Ankara: Nobel.
  • Nikolajeva, M. (1995). Aspects and issues in the history of children’s literature. London: Greenwood Press.
  • Oğuzkan, F. (2010). Çocuk edebiyatı. Ankara: Anı.
  • Sever S. (2003). Çocuk ve edebiyatı. Ankara: Kök.
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
  • Şirin, M. R. (2007). Çocuk edebiyatı kültürü. Ankara: Kök.
  • Şirin, M. R. (2016). Çocuk, çocukluk ve çocuk edebiyatı. İstanbul: Kapı.
  • Temizyürek, F. (2003). Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatının önemi. TÜBAR-XIII-/2003-Bahar/
  • Temizyürek, F., Şahbaz, N. K. ve Gürel, Z. (2016). Çocuk Edebiyatı. Ankara: PegemA.
  • Turan, L. & Gerez Taşgın, F. (2018). Çocuk edebiyatında “şiddet dili” farkındalık ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Rumeli’de Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (12), 232-248
  • Ulusoy, M. & Altun D. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı ve resimli çocuk kitapları ile ilgili metaforları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 17(67), 1206-1221.
  • Veziroğlu, M. & Gönen, M. (2012). Resimli çocuk kitaplarının MEB okul öncesi eğitim programı’ndaki kazanımlara uygunluğunun incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 37(163), 226-238.
  • Yağcı, Y. (2007). Çocuk ve gençlerin kitaba ulaşmasındaki köprüler. Türk Kütüphaneciliği. 21(1), 62-71.
  • Yalçın, A. & Aytaş, G. (2005). Çocuk edebiyatı. Ankara: Akçağ.
Birincil Dil tr
Konular Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Yayımlanma Tarihi Güz
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-9673-847X
Yazar: Arzu ÇEVİK (Sorumlu Yazar)
Kurum: BARTIN ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-2595-5749
Yazar: Merve MÜLDÜR
Kurum: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TÜRKÇE EĞİTİMİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 13 Mayıs 2019
Kabul Tarihi : 30 Eylül 2019
Yayımlanma Tarihi : 15 Ekim 2019

Bibtex @araştırma makalesi { esosder564082, journal = {Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-0278}, address = {}, publisher = {Özel Akademi}, year = {2019}, volume = {18}, pages = {1942 - 1956}, doi = {10.17755/esosder.564082}, title = {SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI}, key = {cite}, author = {ÇEVİK, Arzu and MÜLDÜR, Merve} }
APA ÇEVİK, A , MÜLDÜR, M . (2019). SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi , 18 (72) , 1942-1956 . DOI: 10.17755/esosder.564082
MLA ÇEVİK, A , MÜLDÜR, M . "SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 18 (2019 ): 1942-1956 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/47063/564082>
Chicago ÇEVİK, A , MÜLDÜR, M . "SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 18 (2019 ): 1942-1956
RIS TY - JOUR T1 - SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI AU - Arzu ÇEVİK , Merve MÜLDÜR Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.17755/esosder.564082 DO - 10.17755/esosder.564082 T2 - Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1942 EP - 1956 VL - 18 IS - 72 SN - 1304-0278- M3 - doi: 10.17755/esosder.564082 UR - https://doi.org/10.17755/esosder.564082 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI %A Arzu ÇEVİK , Merve MÜLDÜR %T SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI %D 2019 %J Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-0278- %V 18 %N 72 %R doi: 10.17755/esosder.564082 %U 10.17755/esosder.564082
ISNAD ÇEVİK, Arzu , MÜLDÜR, Merve . "SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 18 / 72 (Ekim 2019): 1942-1956 . https://doi.org/10.17755/esosder.564082
AMA ÇEVİK A , MÜLDÜR M . SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 18(72): 1942-1956.
Vancouver ÇEVİK A , MÜLDÜR M . SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ ÇOCUK EDEBİYATI FARKINDALIĞI. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 18(72): 1956-1942.