Yıl 2020, Cilt 19 , Sayı 74, Sayfalar 838 - 852 2020-03-23

ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU

Burhan AKPUNAR [1] , Fatih Selim ERDAMAR [2]


Bireyin aldığı eğitime uygun olmayan, daha düşük statüdeki işlerde çalışmak zorunda kalması, aşırı eğitimlilik sorunu olarak ifade edilmektedir. Buna göre Eğitim Fakültesi/formasyon mezunu atanamayan öğretmenlerin, statülerine uygun olmayan işlerde çalışmak zorunda kalması aşırı eğitimliliktir. Atanamayan öğretmenlerin lisansta kazandığı bilgi ve becerilerinin, eğitim ve ekonomiye kazandırılmaması ciddi bir kayıptır. Bu araştırmada aşırı eğitimlilik sorunu, atanamayan öğretmenler bağlamında ele alınmıştır. Araştırma, çeşitli üniversitelerin eğitim fakültelerinde görev yapan toplam 154 öğretim elemanı üzerinde yürütülmüştür. Tarama modelindeki araştırmada veriler, anket ile elde edilmiş ve betimsel istatistiki tekniklerle analiz edilmiştir.

            Verilerin analizinde öğretim elemanlarının aşırı eğitimlilik sorununun kısmen farkında oldukları ve bunu bir planlama sorunu olarak gördükleri belirlenmiştir. Mezunları için aşırı eğitim riskini olası gören öğretim elemanlarına göre, bu problemin sorumluluğu MEB ve YÖK ile üniversitelere aittir. Sorunun sosyal ve psikolojik boyutları da olduğu görüşünde olan öğretim elemanları, problemin çözümü için Eğitim Fakültesi kontenjanların daraltılması görüşündedirler. Öğretim elemanları, mezunlarının, istihdam edilememesinden çok, bunların statülerine uygun olmayan işlerde çalışmasını sorun olarak görmektedirler. Araştırmada buna dayalı olarak, öğretmen istihdamı ve atanamayan öğretmenler sorununun, klasik işsizlikten ziyade, eksik istihdam ve aşırı eğitimlilik problemi olarak ele alınmasının daha doğru olduğu ve çözümün de, devlet, üniversite ve iş dünyası üçlemesine dayalı; işgücü ve istihdamla uyumlu eğitim planlaması ve uygulaması olduğu değerlendirilmiştir. 

Aşırı eğitimlilik, Öğretmen istihdamı, Atanamayan öğretmenler.
  • Adam, G. (2016). Türkiye'de Eğitimin Ekonomik Etkileri ve Eğitim-İstihdam İlişkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Ana Bilim Dalı.
  • Ağıralioğlu, N. (2013). Postgraduate Education in Turkey. Journal of Higher Education and Science, 3 (1), 1-9.
  • Akad, İ. (2012). Kalkınma Sürecinde Büyüme ve İstihdam İlişkisi: Türkiye Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı.
  • Akça, F. (2014). Beşeri Sermayenin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı.
  • Akçacı, T. (2013). Eğitim Harcamalarının İktisadi Büyümeye Etkisi. Kafkas Üniversitesi IIBF Dergisi, 4(5), 65-79.
  • Alaçam, B. ve Altuntaş, S. (2015). Kadın Akademisyenlerin Kariyer Engelleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi. Sağlık ve Hemşirelik Dergisi, 1(2), 1-11.
  • Bayram, G. (2009). Öğretmenlerin İstihdam Biçimi Farklılıkları ve Yarattığı Sorunlar: Ankara’da Çalışan Sözleşmeli ve Ücretli Öğretmenlerin Görüşlerine Dayalı Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Yönetimi ve Politikası Anabilim Dalı.
  • Baysan, S., Ercan, B. ve Öztürk, A. (2011).Türkiye’de Öğretmen Yetiştirmede İstihdam Sorunu: Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Örneği. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 131-154
  • Çınkır, Ş. ve Kurum, G. (2017). Atanmak ya da Atanamamak: Ücretli Öğretmenlerin Yaşadıkları Sorunlar. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 5(3), 9-35.
  • Demirer, D. K. (2012). Eğitimde Piyasalaşma ve Öğretmen Emeğinde Dönüşüm. Çalışma ve Toplum, 1, 167-186.
  • Doğan, T. ve Çoban, A.E.(2009). Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları ile Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 34(153), 157-168.
  • Ergen, H. (2013). Türkiye’de Eğitimde Planlama Yaklaşımları ve Kullanılan Eğitim Göstergeleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 151-167.
  • Eskici, M. (2016). Öğretmen Adaylarının Atanamama Kaygılarının Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Turkish Studies, 11(19), 361-378.
  • Eşme, İ. (2014).Türkiye'de Eğitimci İstihdamı ve 'Atanamayan Öğretmenler'. http://www.aljazeera.com.tr/gorus/turkiyede-egitimci-istihdami-ve-atanamayan-ogretmenler
  • Gökçe, T. A. (2014). Atanamama Nedeniyle Farklı Bir Mesleğe Yönelen İşsiz Aday Öğretmenleri Üzerine Bir Çalışma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1), 191-208.
  • Gölpek, F. (2011). Yükseköğretimin Getirileri ve Etkinlik Sorunu. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25 (3-4),77-95.
  • Güçlü, A. (2018). MEB Müsebbibi Olmadığı Atanamayan Öğretmen Sorununu Nasıl Çözer? https://www.egitimajansi.com
  • Günay, D. (2018). Graduate Education in Turkey and a Philosophical View on Graduate Education. Journal of University Research, 1(2), 71-88.
  • Gür, B.S., Çelik, Z. ve Yurdakul, S. (2018). Yükseköğretime bakış 2018: İzleme ve değerlendirme raporu. Ankara: Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi.
  • Karakuş, H. (2016). Delik Boru: Türkiye’deki Akademisyen Kadınlar Üzerine Bir Analiz. The Journal of Academic Social Science Studies. 53, 533-556.
  • Kıcır, B. (2010). Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinde İşsizlik Kaygısı: Psikolojik Etmenler Açısından Bir İnceleme. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Kılınç, M., Sıvacı, S. Y. ve Çöplü, F. (2017). Türkiye’de Üniversite Yerleştirmelerinde Kontenjan Krizi: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri ve Fen Bilgisi Öğretmenliği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44,564-580.
  • Kiraz, Z. ve Kurul, N. (2018). Türkiye’de Öğretmen İşsizliği ve Ataması Yapılmayan Öğretmenler Hareketi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 270-302.
  • Kurnaz, I. (2015). İşgücü Piyasasında Nitelik Uyumsuzluğu: Düşük Nitelikli İşlerde Yüksek Nitelikli İşgücü. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, Özel sayı, 83-121.
  • Memur-Sen (2018). https://forum.memurlar.net.
  • Ömür, Y. E. (2016). İstihdam İçin Eğitimi Yeniden Düşünmek. International Journal of Social Science, 50, 29-447.
  • Örnek, Y. (2015). Türkiye’de Adı Üniversite Olan Ezberci Liseler Vardır. https://www.sabah.com.tr.
  • Özder, H., Birinci, M., Zaifoğlu, P. ve Işıktaş, S. (2018). Okulöncesi ve Sınıf Öğretmeni Adaylarının İşsizlik Kaygılarına İlişkin Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. "İş, Güç" Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 20 (2), 39-56.
  • Özen, Ş., Akman, B., Güler, T. ve Metin, Ö. (2010). Okul Öncesi Öğretmenliği Mezunlarının İstihdam Durumlarının İncelenmesi. II. Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Politikaları ve Sorunları Sempozyumu, 16-18 Mayıs 2010 Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Özyakışır, D. (2011). Beşeri Sermayenin Ekonomik Kalkınma Sürecindeki Rolü: Teorik Bir Değerlendirme. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi,6(1), 46-71.
  • Saraç, Y. M. A. (2018). YÖK Başkanı, Sunuş. YÖK Yükseköğretim Dergisi, 2018, sayı 7.
  • SETA (2012). Türkiye’nin İnsan Kaynağının Belirlenmesi. Ankara: SETA Yayınları, XX.
  • Şahin, İ. (2011). Öğretmen Adaylarının Öğretmen İstihdamı ve Mesleki Geleceklerine İlişkin Görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(3),1167-1184.
  • Taş, H.Y., Küçükoğlu, M. ve Demirdöğmez, M. (2018). Türkiye’de Genç İşsizliği Sorunu ve Alternatif Çözüm Önerileri. HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 7 (18), 279-294.
  • TEDMEM, (2014). Öğretmen İstihdam politikaları. https://tedmem.org/etkinlikler/ogretmen-istihdam-politikalari-sorunlar-ve-guncel-tartismalar
  • TÜSİAD (2017). 2023’e Doğru Türkiye’de STEM Gereksinimi. https://tusiad.org/tr/yayinlar/raporlar/item/9735-2023-e-dog-ru-tu-rkiye-de-stem-gereksinimi
  • Uysal, D. ve Aydemir, E. E. (2016). Türkiye’de Yükseköğretim Kavramı ve Yükseköğretimin İstihdam ve Ekonomiye Etkisinin Analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35, 275-284.
  • Ünal, I. (1990). Üniversite Mezunlarının İstihdam Sorunları. Eğitim ve Bilim, 76, 37-45.
  • Yenilmez, F. ve Kılıç, E. (2018).The Relationship between Labor Force Participation Rate and Unemployment Rate in Turkey: An Analysis Based on Gender and Education Level. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 13(2), 55-76.
Birincil Dil tr
Konular Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3509-0475
Yazar: Burhan AKPUNAR
Kurum: HARRAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-7449-1437
Yazar: Fatih Selim ERDAMAR (Sorumlu Yazar)
Kurum: ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 14 Kasım 2019
Kabul Tarihi : 24 Şubat 2020
Yayımlanma Tarihi : 23 Mart 2020

Bibtex @araştırma makalesi { esosder647029, journal = {Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-0278}, address = {}, publisher = {Özel Akademi}, year = {2020}, volume = {19}, pages = {838 - 852}, doi = {}, title = {ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU}, key = {cite}, author = {AKPUNAR, Burhan and ERDAMAR, Fatih Selim} }
APA AKPUNAR, B , ERDAMAR, F . (2020). ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi , 19 (74) , 838-852 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/53245/647029
MLA AKPUNAR, B , ERDAMAR, F . "ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 19 (2020 ): 838-852 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/53245/647029>
Chicago AKPUNAR, B , ERDAMAR, F . "ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 19 (2020 ): 838-852
RIS TY - JOUR T1 - ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU AU - Burhan AKPUNAR , Fatih Selim ERDAMAR Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 838 EP - 852 VL - 19 IS - 74 SN - 1304-0278- M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU %A Burhan AKPUNAR , Fatih Selim ERDAMAR %T ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU %D 2020 %J Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-0278- %V 19 %N 74 %R %U
ISNAD AKPUNAR, Burhan , ERDAMAR, Fatih Selim . "ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 19 / 74 (Mart 2020): 838-852 .
AMA AKPUNAR B , ERDAMAR F . ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2020; 19(74): 838-852.
Vancouver AKPUNAR B , ERDAMAR F . ÖĞRETMEN İSTİHDAMI ve ATANAMAYAN ÖĞRETMENLER BAĞLAMINDA AŞIRI EĞİTİMLİLİK SORUNU. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2020; 19(74): 852-838.