Araştırma Makalesi

BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

Cilt: 7 Sayı: 1 31 Ocak 2022
PDF İndir
EN TR

BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

Öz

Tarama programları ve bağışıklama hizmetleri morbidite ve mortaliteyi azaltmanın ve sağlığı geliştirmenin anahtarıdır. Bu araştırmada bir üniversitedeki akademisyenlerinin sağlık davranışlarını, yaş ve cinsiyetlerine uygun tarama hizmetlerine katılımlarını ve ilişkili etkenleri saptamak amaçlanmıştır. Araştırma kesitseldir ve tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Hedeflenen örnek büyüklüğünün %82,7’sine (n=197) ulaşılmıştır. Veriler anket ile gözlem altında toplanmıştır. Akademisyenlerin üçte biri düzenli kan basıncı ölçümü, yarısına yakını düzenli lipid profili takibi ve yaklaşık %60’ı düzenli açlık kan şekeri takibi yaptırmaktadır. Kolon kanseri taramasına uyum oranı %5’in altındadır. Kadınların üçte biri düzenli Pap-smear testi yaptırmaktadır; mamografi için bu oran %43,8’dir. Pnömokok aşısı en yüksek oranda hiç yaptırılmayan aşıdır (%95). Kadın olmak, sağlıkla ilişkili bir fakültede çalışıyor olmak, kronik hastalık sahibi olmak, ileri yaşta olmak koruyucu sağlık davranışları ve taramalara katılımı etkileyen olası faktörler olarak saptanmıştır. Akademisyenler sigara içme, dengeli beslenme ve emniyet kemeri kullanımı açısından toplum geneline göre daha iyi, fiziksel hareketlilik ve ilaç tedavisine uyum açısından ise daha kötü değerlere sahiptir. Bu araştırmada genel olarak akademisyenlerin yarısından fazlasının, sağlıklı yaşam biçimini yansıtan davranışları yaptığı görülmektedir. Akademisyenler, toplum sağlığını geliştirmenin önemli bir adımı olan birincil koruma için daha çok desteklenmelidirler.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi ( BAPKO) tarafından desteklenmiştir.

Proje Numarası

SAG-C-TUP-120309-0039 protokol nolu proje

Kaynakça

  1. 1- Healthy People 2020. Washington, DC: US Department of Health and Human Services, Office of Disease Prevention and Health Promotion. [cited 2021 Jun 22] Available from: https://www.healthypeople.gov/2020/leading-health-indicators/2020-lhi-topics/Clinical-Preventive-Services.
  2. 2- WHO. EPHO5: Disease Prevention, Including Early Detection of Illness. [cited 2021 Agu 29] Available from: https://www.euro.who.int/en/health-topics/Health-systems/public-health-services/policy/the-10-essential-public-health-operations/epho5-disease-prevention,-including-early-detection-of-illness2
  3. 3- Adepoju OE, Preston MA, Gonzales G. Health care disparities in the post-affordable care act era. Am J Public Health. 2015;105(5):665–7. doi:10.2105/AJPH.2015.302611.
  4. 4- Borsky A, Zhan C, Miller T, Ngo-Metzger Q, Bierman AS, Meyers D. Few Americans receive all high-priority, appropriate clinical preventive services. Health Affairs (Project Hope). 2018;37(6): 925-8. doi:10.1377/hlthaff.2017.1248.
  5. 5- Lantz PM, Evans WD, Mead H, Alvarez C, Stewart L. Knowledge of and attitudes toward evidence-based guidelines for and against clinical preventive services: Results from a national survey. The Milbank Quarterly. 2016;94:51-76. doi:10.1111/1468-0009.12181.
  6. 6- Song S, White A, Kucik JE. Use of selected recommended clinical preventive services - behavioral risk factor surveillance system, United States, 2018. MMWR. 2021;70(13):461–6. doi:10.15585/mmwr.mm7013a1.
  7. 7- Levine S, Malone E, Lekiachvili A, Briss P. Health care ındustry ınsights: why the use of preventive services ıs still low. Prev Chronic Dis. 2019;16:E30. doi:10.5888/pcd16.180625
  8. 8- Aile Hekimliği Uygulamasında Önerilen Periyodik Sağlık Muayeneleri ve Tarama Testleri, Ankara 2015. [cited 2021 Jun 20] Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/Toplum_Sagligi_Hizmetleri_ve_Egitim_Db/Dokumanlar/rehberer/psm_2019.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

8 Kasım 2021

Kabul Tarihi

31 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
İkiışık, H., & Sakarya, S. (2022). BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 7(1), 98-111. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1018584
AMA
1.İkiışık H, Sakarya S. BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2022;7(1):98-111. doi:10.35232/estudamhsd.1018584
Chicago
İkiışık, Hatice, ve Sibel Sakarya. 2022. “BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 7 (1): 98-111. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1018584.
EndNote
İkiışık H, Sakarya S (01 Ocak 2022) BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 7 1 98–111.
IEEE
[1]H. İkiışık ve S. Sakarya, “BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA”, ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, c. 7, sy 1, ss. 98–111, Oca. 2022, doi: 10.35232/estudamhsd.1018584.
ISNAD
İkiışık, Hatice - Sakarya, Sibel. “BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 7/1 (01 Ocak 2022): 98-111. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1018584.
JAMA
1.İkiışık H, Sakarya S. BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2022;7:98–111.
MLA
İkiışık, Hatice, ve Sibel Sakarya. “BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, c. 7, sy 1, Ocak 2022, ss. 98-111, doi:10.35232/estudamhsd.1018584.
Vancouver
1.Hatice İkiışık, Sibel Sakarya. BİR ÜNİVERSİTE AKADEMİSYENLERİNİN SAĞLIK DAVRANIŞLARINA VE TARAMA PROGRAMLARINA UYUMU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 01 Ocak 2022;7(1):98-111. doi:10.35232/estudamhsd.1018584

Cited By

Uluslararası Hakemli Dergi

Crossref Content Registration logo

Dergimiz Açık Erişim Politikasını benimsemiş olup dergimize gönderilen yayınlar için gerek değerlendirme gerekse yayınlama dahil yazarlardan hiçbir ücret talep edilmemektedir. 

by-nc.eu.png

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.