Araştırma Makalesi

PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER

Cilt: 7 Sayı: 3 20 Ekim 2022
PDF İndir
EN TR

PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER

Öz

Pandemi döneminde fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme, içilen sigara miktarında değişimi içeren sağlık davranışları değişimi ve kısıtlama önlemleri hakkındaki tutumlar ile bunların ilişkili oldukları faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bir üniversite hastanesi polikliniklerine başvuran 18 yaş üstü bireylerde yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanarak yürütülmüş, 1081(%86,4) kişiye ulaşılmıştır. Kısıtlama önlemleri hakkındaki tutumları değerlendirmek üzere oluşturulan sorulara verilen cevaplar, yüksek değerler daha çok desteklemeyi belirtecek biçimde puanlanarak tutum skoru elde edilmiştir. Katılımcıların %6,5’i fiziksel aktivite düzeyinin arttığını, %62,1’i azaldığını; %22’si daha sağlıklı beslendiğini, %17,9’u daha sağlıksız beslendiğini belirtmiştir. Sigara içenlerin %9,9’u içtikleri sigara miktarının azaldığını, %30’u arttığını belirtmiştir. Lojistik regresyon modeline göre, fiziksel aktivite düzeyinde azalma riski, en üst gelir grubunda (OR; %95 GA: 1,629; 1,013-2,619) ve COVID-19 geçirenlerde (1,451; 1,149-2,076) daha yüksektir. Bu risk, kısmen endişeli olanlar hariç, COVID-19 bulaşından endişeli olan gruplarda artmakta,18-25 yaş grubuna göre ise, 36-65 arasını içeren farklı yaş gruplarında daha azalmaktadır. Daha sağlıksız beslenme riski 46 yaş ve üzerini içeren farklı yaş gruplarında daha düşüktür. COVID-19 geçirme öyküsü olanlarda içilen sigara miktarında artış riski daha yüksektir (2,205; 1,318-3,689). Katılımcıların daha düşük oranda çok gerekli ya da gerekli olduklarını düşündükleri kısıtlama uygulamaları %61’le sokağa çıkma yasağı, %66’ıyla okulların kapatılmasıdır. İncelenen diğer kısıtlama önlemlerinin tümü için çok gerekli ya da kısmen gerekli olduğunu düşünenler %70’in üzerindedir. Tutum skoru COVID-19 bulaşından hiç endişesi olmayan gruptan, çok endişeli gruba doğru artmaktadır (p<0,001). Pandemi döneminde sağlık davranışlarında önemli derecede kötüleşme yaşandığı görülmektedir. Davranış değişimleri için daha yüksek riskli grupları öncelikle dikkate alan sağlığı geliştirme programları düzenlenmesi önerilebilir. Kısıtlama uygulamalarının yüksek oranda desteklenmesi, bu uygulamaların salgını baskılamada başarılı olmasında rol oynayan bir faktör olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Wikipedia contributors. Türkiye’de COVID-19 pandemisi zaman çizelgesi [Internet]. Wikipedia, The Free Encyclopedia. Available from: https://tr. wikipedia.org/w/index.php?title=T%C3% BCrkiye%27de_COVID-19_pandemisi_z aman_%C3%A7izelgesi&oldid=28528590
  2. 2. Ilhan MN, Tüzün H, Kiliç R, Yildirim N. Nonpharmaceutical interventions in Turkey and worldwide during COVID-19 pandemic. Turk J Med Sci [Internet]. 2021;51(SI-1):3207–14. Available from: http://dx.doi.org/10.3906/sag-2106-210
  3. 3. Herle M, Smith AD, Bu F, Steptoe A, Fancourt D. Trajectories of eating behavior during COVID-19 lockdown: Longitudinal analyses of 22,374 adults. Clin Nutr ESPEN [Internet]. 2021;42: 158–65. Available from: http://dx.doi. org/10.1016/j.clnesp.2021.01.046
  4. 4. Zvolensky MJ, Garey L, Rogers AH, Schmidt NB, Vujanovic AA, Storch EA, et al. Psychological, addictive, and health behavior implications of the COVID-19 pandemic. Behav Res Ther [Internet]. 2020;134(103715):103715. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.brat. 2020.103715
  5. 5. Knell G, Robertson MC, Dooley EE, Burford K, Mendez KS. Health behavior changes during COVID-19 pandemic and subsequent “Stay-at-Home” orders. Int J Environ Res Public Health [Internet]. 2020;17(17):6268. Available from: http://dx.doi.org/10.3390/ijerph17176268
  6. 6. Sidor A, Rzymski P. Dietary Choices and Habits during COVID-19 Lockdown: Experience from Poland. Nutrients [Internet]. 2020;12(6):1657. Available from: http://dx.doi.org/10.3390/nu 12061657
  7. 7. Rodríguez-Pérez C, Molina-Montes E, Verardo V, Artacho R, García-Villanova B, Guerra-Hernández EJ, et al. Changes in dietary behaviours during the COVID-19 outbreak confinement in the Spanish COVIDiet study. Nutrients [Internet]. 2020;12(6):1730. Available from: http://dx.doi.org/10.3390/ nu12061730
  8. 8. Volkow ND. Collision of the COVID-19 and addiction epidemics. Ann Intern Med [Internet]. 2020;173(1):61–2. Available from: http://dx.doi.org/10.7326/M20- 1212

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

14 Aralık 2021

Kabul Tarihi

25 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Tüzün, H., Özçelik, M. A., Korkmaz Öner, F. S., & Baran Aksakal, F. N. (2022). PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 7(3), 405-421. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1036620
AMA
1.Tüzün H, Özçelik MA, Korkmaz Öner FS, Baran Aksakal FN. PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2022;7(3):405-421. doi:10.35232/estudamhsd.1036620
Chicago
Tüzün, Hakan, Mehmet Alperen Özçelik, Fatma Semanur Korkmaz Öner, ve F. Nur Baran Aksakal. 2022. “PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 7 (3): 405-21. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1036620.
EndNote
Tüzün H, Özçelik MA, Korkmaz Öner FS, Baran Aksakal FN (01 Ekim 2022) PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 7 3 405–421.
IEEE
[1]H. Tüzün, M. A. Özçelik, F. S. Korkmaz Öner, ve F. N. Baran Aksakal, “PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER”, ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, c. 7, sy 3, ss. 405–421, Eki. 2022, doi: 10.35232/estudamhsd.1036620.
ISNAD
Tüzün, Hakan - Özçelik, Mehmet Alperen - Korkmaz Öner, Fatma Semanur - Baran Aksakal, F. Nur. “PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 7/3 (01 Ekim 2022): 405-421. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1036620.
JAMA
1.Tüzün H, Özçelik MA, Korkmaz Öner FS, Baran Aksakal FN. PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2022;7:405–421.
MLA
Tüzün, Hakan, vd. “PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, c. 7, sy 3, Ekim 2022, ss. 405-21, doi:10.35232/estudamhsd.1036620.
Vancouver
1.Hakan Tüzün, Mehmet Alperen Özçelik, Fatma Semanur Korkmaz Öner, F. Nur Baran Aksakal. PANDEMİ DÖNEMİNDE BİR HASTANE POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN KİŞİLERDE SAĞLIK DAVRANIŞLARI DEĞİŞİMİ VE KISITLAMA ÖNLEMLERİ HAKKINDAKİ TUTUMLAR İLE İLİŞKİLİ OLDUKLARI FAKTÖRLER. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 01 Ekim 2022;7(3):405-21. doi:10.35232/estudamhsd.1036620

Uluslararası Hakemli Dergi

Crossref Content Registration logo

Dergimiz Açık Erişim Politikasını benimsemiş olup dergimize gönderilen yayınlar için gerek değerlendirme gerekse yayınlama dahil yazarlardan hiçbir ücret talep edilmemektedir. 

by-nc.eu.png

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.