Üniversite öğrencilerinde deprem korkusu ile deprem bilgisi düzeyi arasındaki ilişki ve sosyodemografik özelliklerin etkisi
Öz
Türkiye gibi sismik olarak aktif bölgelerde yaygın olan depremler, bireylerin fiziksel ve psikolojik sağlığını önemli ölçüde etkiler ve genellikle korkuya neden olur. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencileri arasında deprem korkusu, bilgi düzeyleri ve sosyodemografik özellikler arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu kesitsel çalışma, 2025 yılı Şubat ve Nisan ayları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesinde kayıtlı 360 üniversite öğrencisi (ortalama yaş 21,2±2,2; %37,5’i erkek) ile yürütüldü. Katılımcılar Sağlık Bilimleri, Tıp, Eğitim ve Mühendislik fakültelerinden seçildi. Veriler, öğrencilere dağıtılan dokuz maddelik Sosyodemografik veri formu, yedi maddelik Deprem Korkusu Ölçeği ve 19 maddelik Deprem Bilgisi Düzeyi Ölçeği kullanılarak öz-bildirim yoluyla elde edildi. Deprem bilgisi açısından cinsiyetler arasında önemli bir fark gözlenmedi, ancak kadınlarda önemli ölçüde daha yüksek deprem korkusu saptandı (p<0,001). Sağlık Bilimleri ve Eğitim fakültelerinden öğrenciler, Tıp ve Mühendislik fakültelerinden öğrencilere kıyasla önemli ölçüde daha yüksek bilgi ve korku puanları sergiledi (sırasıyla p<0,001, p=0,047). Doğrudan deprem deneyimi korku veya bilgiyi önemli ölçüde değiştirmezken, depremde sevilen birini kaybetmek önemli ölçüde daha yüksek korku puanları ile ilişkiliydi (p=0,031). Deprem korkusu ile deprem bilgi düzeyleri arasında önemli bir korelasyon bulunamadı (r=0,08, p=0,128). Sonuçlarımız doğrultusunda üniversitelerin uygulamalı eğitimler ve tatbikatlar aracılığıyla bir “hazırlık kültürü” oluşturması, risk altındaki gruplara yönelik psikolojik destek stratejileri geliştirmesi ve eğitim müdahalelerinin uzun vadeli etkilerini incelemek için çok disiplinli boylamsal çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
The relationship between earthquake fear and earthquake knowledge level among university students and the effect of sociodemographic characteristics
Öz
Earthquakes, which are prevalent in seismically active regions such as Türkiye, significantly impact the physical and psychological well-being of individuals and frequently elicit fear. The objective of this study is to investigate the relationship between earthquake fear, knowledge levels, and sociodemographic characteristics among university students. This cross-sectional study was conducted with 360 university students (mean age: 21.2±2.2 years; 37.5% male) enrolled at Ondokuz Mayıs University between February and April 2025. Participants were drawn from Health Sciences, Medicine, Education, and Engineering faculties. Data were acquired using the nine-item sociodemographic form, seven-item Earthquake Fear Scale, and the 19-item Earthquake Knowledge Level Scale through self-reporting. No significant gender difference was observed in earthquake knowledge, but females reported significantly higher earthquake fear (p<0.001). Students from Health Sciences and Education faculties exhibited significantly higher knowledge and fear scores compared to those from Medicine and Engineering faculties (p<0.001, p=0.047, respectively). While direct earthquake experience did not significantly alter fear or knowledge, losing a loved one in an earthquake correlated with significantly higher fear scores (p=0.031). No significant correlation was found between earthquake fear and earthquake knowledge levels (r=0.08, p=0.128). Based on our findings, it is recommended that universities foster a “culture of preparedness” through practical training and drills, develop psychological support strategies for at-risk groups, and conduct multidisciplinary longitudinal studies to examine the long-term effects of educational interventions.
Anahtar Kelimeler
Çalışma için Ondokuz Mayıs Üniversitesi Klinik Araştırma Etik Kurulu'ndan (KAEK:2024/430) etik onay alınmıştır. Çalışma, 1964 Helsinki Bildirgesi ve sonraki değişikliklerinde belirtilen etik standartlara veya benzer etik standartlara uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır.