Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Engelli Bireylere Yönelik Tutumlarının Değerlendirilmesi

Öz

Çalışmada, sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin engelli bireylere yönelik tutumlarının değerlendirilmesi ve bu tutumlarla ilişkili etmenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tipteki bu araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Ege Üniversitesi Atatürk Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nda yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini sağlık hizmetleri meslek yüksekokulunun farklı programlarında öğrenim gören ikinci sınıf öğrenciler oluşturmuş, çalışmaya 222 gönüllü öğrenci dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik özellikler ve engellilikle ilgili deneyimleri sorgulayan anket formu ile Özürlülere Yönelik Tutumlar Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Öğrencilerin Özürlülere Yönelik Tutumlar Ölçeği toplam puan medyanı 179,5 (166,0–193,0) olarak bulunmuştur. Ailesinde sağlık çalışanı bulunan, engelli bireyle aynı evde yaşayan ve son bir ayda engellilikle ilgili bilgi ya da içerikle karşılaşan öğrencilerin toplam puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin engelli bireylere yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğu belirlenmiştir. Bu tutumların özellikle bireysel deneyim, temas ve engellilikle ilgili bilgilendirme ile ilişkili olduğu görülmüştür. Sağlık eğitimi sürecinde kapsayıcı eğitim içeriklerinin ve engelli bireylerle doğrudan temas fırsatlarının artırılması yararlı olabilir.

Anahtar Kelimeler

• Engelli bireyler
• tutum
• sağlık öğrencileri
• üniversite

Evaluation of Attitudes Toward Individuals with Disabilities Among Vocational School of Health Services Students

Öz

This study aimed to evaluate the attitudes of vocational school of health services students toward individuals with disabilities and to determine the factors associated with these attitudes. This cross-sectional study was conducted at Ege University Atatürk Vocational School of Health Services during the spring semester of the 2024–2025 academic year. The study population consisted of second-year students enrolled in different programs at the vocational school of health services, and 222 volunteer students were included in the study. Data were collected using a questionnaire prepared by the researchers to assess sociodemographic characteristics and disability-related experiences, together with the Attitudes Toward Disabled Persons Scale. The median total score on the Attitudes Toward Disabled Persons Scale was 179.5 (166.0–193.0). Students who had a family member working in healthcare, those living in the same household as an individual with a disability, and those who had encountered disability-related information or content within the last month were found to have higher total scores. In conclusion, vocational school of health services students were found to have generally positive attitudes toward individuals with disabilities. These attitudes were found to be particularly associated with personal experience, contact, and disability-related information. Increasing inclusive educational content and opportunities for direct contact with individuals with disabilities during health education may be beneficial.

Anahtar Kelimeler

• Disabled persons
• attitude
• healthcare students
• university

Kaynakça

1. World Health Organization. Disability [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023 Mar 7 [cited 2026 Apr 20]. Available from: https://www. who.int/news-room/fact-sheets/detail/disability-and-health
2. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. Engelliler Hakkında Kanun [Internet]. Ankara: T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı; [cited 2026 Apr 20]. Available from: https://www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat/ulusal-mevzuat/kanunlar/engelliler-hakkinda-kanun/
3. Sarantaki A, Datskovski A, Pechlivani M, Gourounti K, Diamanti A, Nanou C, et al. Health students’ attitudes towards disability. Int J Soc Sci Stud. 2021;9(6):68. DOI:10.11114/ijsss.v9i6.5373.
4. Centers for Disease Control and Prevention. Disability barriers to inclusion [Internet]. Atlanta (GA): Centers for Disease Control and Prevention; 2025 Apr 3 [cited 2026 Apr 20]. Available from: https://www.cdc.gov/disability-inclusion/barriers/index.html
5. Hashemi G, Wickenden M, Bright T, Kuper H. Barriers to accessing primary healthcare services for people with disabilities in low and middle-income countries, a meta-synthesis of qualitative studies. Disabil Rehabil. 2022;44(8):1207-20. DOI:10.1080/ 09638288.2020.1817984.
6. Satchidanand N, Gunukula SK, Lam WY, McGuigan D, New I, Symons AB, et al. Attitudes of healthcare students and professionals toward patients with physical disability: a systematic review. Am J Phys Med Rehabil. 2012;91(6):533-45. DOI:10.1097/PHM.0b013e3182555ea4.
7. American Psychological Association. Attitude [Internet]. Washington (DC): American Psychological Association; updated 2018 Apr 19 [cited 2026 Apr 20]. Available from: https://dictionary.apa.org/attitude
8. Çam F, Dost A, Gül T, Sarıdoğan B, Dalğıç N, Mütevelli B. Investigating the attitudes of health sciences faculty students towards people with disabilities. J Health Sport Sci. 2024;7(3):213-24. DOI:10.61150/jhss.2024070304.

9. Yılmaz S, Kitiş Y. Nursing students’ attitudes towards disabled individuals: a descriptive study. Int J Caring Sci. 2024;17(3):1266-76.
10. Lorcu T, Özkahraman Koç Ş, Ersoy S. Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon Programı öğrencilerinin engellilere yönelik tutumlarının belirlenmesi. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi. 2025;8(2):61-73. DOI:10.71445/umbd.1703529.
11. Chardavoyne PC, Henry AM, Forté KS. Understanding medical students’ attitudes towards and experiences with persons with disabilities and disability education. Disabil Health J. 2022;15(2):101267. DOI:10.1016/j. dhjo.2021.101267.
12. T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı. Toplum özürlülüğü nasıl anlıyor? Ankara: T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Yayınları; 2009.
13. Çakıçer Çalbayram N, Aker MN, Akkuş B, Durmuş FK, Tutar S. Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin engellilere yönelik tutumları. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018;7(1):30-40. DOI:10.46971/ausbid.438859.
14. Gençtürk Z, Korkut G. Üniversite öğrencilerinin engelli bireylere yönelik tutumlarının incelenmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;10(19):105-26. DOI:10.29029/busbed.638308.
15. Keklicek İ, Ünsar A. Üniversite düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin engelli bireylere yönelik tutumlarının incelenmesi: Sağlık alanında eğitim görmenin pozitif bir etkisi var mıdır? Bir gözlemsel çalışma. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2021;6(3):149-57.
16. Seymour R, Scher C, Frasso R, Truong S, Ziring D, Ankam N. Exposing the disability-related hidden curriculum in case-based learning: a qualitative study. Disabil Health J. 2023;16(4):101483. DOI:10.1016/j.dhjo.2023.101483.
17. Shields N, Taylor NF. Contact with young adults with disability led to a positive change in attitudes toward disability among physiotherapy students. Physiother Can. 2014;66(3):298-305. DOI:10.3138/ptc.2013-61.
18. Stachura K, Garven F. A national survey of occupational therapy students’ and physiotherapy students’ attitudes to disabled people. Clin Rehabil. 2007;21(5):442-9. DOI:10.1177/0269215507073495.
19. Sahin H, Akyol AD. Evaluation of nursing and medical students’ attitudes towards people with disabilities. J Clin Nurs. 2010;19(15-16):2271-9. DOI:10.1111/j.1365-2702.2009.03088.x.
20. Freer JRR. Students’ attitudes toward disability: a systematic literature review (2012-2019). Int J Incl Educ. 2023;27(5):652-70. DOI:10.1080/13603116.2 020.1866688.
21. Dülger H, Yıldırım Gürkan D, Başar Kara B, Kitiş Y. Sağlık alanında önlisans düzeyinde eğitim gören ve engellilerle çalışan öğrencilerin engellilere yönelik tutumlarının belirlenmesi. JASSS. 2020;13(80):395- 406. DOI:10.29228/JASSS.37023.
22. Altunhan A, Bayer R, Açak MZ. Mardin Artuklu Üniversitesi öğrencilerinin engellilere yönelik tutumlarının incelenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2021;4(1):61-70.
23. Coban AI, Ozden SA, Tekindal MA, Polat G. Assessing health science students’ attitudes towards persons with disabilities in Turkey. Biomed Res. 2017;28(12):5370-7.
24. Tervo RC, Palmer G, Redinius P. Health professional student attitudes towards people with disability. Clin Rehabil. 2004;18(8):908-15. DOI:10.1191/0269215504cr820oa.
25. Bania TA, Gianniki M, Charitaki G, Giannakoudi S, Andreas VI, Farantou C, et al. Attitudes towards people with disabilities across different healthcare undergraduate students: a cluster analysis approach. Physiother Res Int. 2023;28(4):e2032. DOI:10.1002/pri.2032.