ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ORTOREKSİYA NERVOZA YAYGINLIĞI VE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI İLE İLİŞKİSİ
Öz
Amaç: Gençlerde yeme bozuklukları sık görülmektedir. Henüz yeme bozukluğu olarak sınıflandırılmamış ortoreksiya nevroza sağlıklı beslenme takıntısı olarak bilinir. Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde ortoreksiya sıklığını saptamak ve sağlık okuryazarlığı ile ilişkisini tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte olan bu çalışma 1014 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Öğrenciler tabakalı küme örnekleme yöntemi ile seçilmiştir ve gözlem altında uygulanan anket; sosyodemografik bölüm, ORTO-15 ölçeği ve Sağlık Okuryazarlığı ölçeklerinden oluşmaktadır. Verilerin analizinde SPSS 22 kullanılmıştır.
Bulgular: Öğrencilerde ortoreksiya sıklığı %12.2 (erkelerde %12.6, kadınlarda 12.0) olarak bulunmuştur. Öğrencilerin %80’i yetersiz sağlık okuryazarıdır. Düşük düzeyde sağlık okuryazarlığı olanlar ORTO-15 ölçeğinden düşük puan almışlardır (p = 0.001). Düzenli spor yapanlarda ve beslenme konusunda uzmanlardan bilgi alan kişilerde ortoreksiya eğiliminin daha fazla olduğu görülmüştür.
Sonuç: Bu çalışmada ortoreksiya sıklığı %12 olarak bulunmuştur. Ortoreksiya düzenli spor yapanlarda, doktor ve diyetisyenlerden bilgi alanlarda daha fazladır. Ayrıca sağlık okuryazarlığının ortoreksiyadan düşük seviyede koruyucu olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Chaki B, Pal S, Bandyopadhyay A. Exploring scientific legitimacy of orthorexia nervosa: a newly emerging eating disorder. Journal of Human Sport and Exercise [Internet]. Journal of Human Sport and Exercise; 2013;8(4):1045–53. Available from: http://dx.doi.org/10.4100/jhse.2013.84.14
- 2. Varga M, Thege BK, Dukay-Szabó S, Túry F, van Furth EF. When eating healthy is not healthy: orthorexia nervosa and its measurement with the ORTO-15 in Hungary. BMC Psychiatry [Internet]. Springer Nature; 2014 Feb 28;14(1). Available from: http://dx.doi.org/10.1186/1471-244x-14-59
- 3. Ergin G. Sağlık personeli olan ve olmayan bireylerde ortoreksiya nervosa sıklığı araştırması. Yüksek lisans tezi, Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik anabilim Dalı, Ankara, 2014.
- 4. Freudenberg N. Priority actions for the non-communicable disease crisis. The Lancet [Internet]. Elsevier BV; 2011 Aug;378(9791):565. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/s0140-6736(11)61283-x
- 5. Kickbusch I, Kökény M. Global health diplomacy: five years on. Bulletin of the World Health Organization [Internet]. WHO Press; 2013 Mar 1;91(3):159–159A. Available from: http://dx.doi.org/10.2471/blt.13.118596
- 6. Donini LM, Marsili D, Graziani MP, Imbriale M, Cannella C. Orthorexia nervosa: Validation of a diagnosis questionnaire. Eating and Weight Disorders - Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity [Internet]. Springer Nature; 2005 Jun;10(2):e28–e32. Available from: http://dx.doi.org/10.1007/bf03327537
- 7. Arusoğlu G, Kabakçi E, Köksal G, Merdol T K, Turk Psikiyatri Dergisi 2008 Ortoreksiya Nervoza ve Orto-11'in Türkçeye Uyarlama Çalışması 19(3).
- 8. Okyay P, Abacıgil F, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçekleri Güvenilirlik Ve Geçerlilik Çalışması 1. Baskı ANKARA ISBN : 978-975-590-594-5 Sağlık Bakanlığı Yayın No : 1025 Baskı : 1 2016
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erkan Pehlivan
0000-0002-4361-3355
Türkiye
Burak Mete
*
0000-0002-0780-6176
Türkiye
Betül Fırıncı
Bu kişi benim
0000-0001-5685-4142
Esra Doğan
Bu kişi benim
0000-0001-7728-0037
Yayımlanma Tarihi
14 Mayıs 2019
Gönderilme Tarihi
21 Aralık 2018
Kabul Tarihi
11 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 4 Sayı: 2
Cited By
MALATYA BATTALGAZİ YURDUNDA KALAN KIZ ÖĞRENCİLERİN ORTOREKSİYA NERVOZA DÜZEYLERİ İLE SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi
https://doi.org/10.35232/estudamhsd.882155Health perceptions and orthorexia nervosa tendencies among academics
Perspectives in Psychiatric Care
https://doi.org/10.1111/ppc.13124Relationship Between Healthy Eating Fixation (Orthorexia) and Past Family Life, and Eating Attitudes in Young Adults
American Journal of Health Education
https://doi.org/10.1080/19325037.2022.2163010Hemşirelik öğrencilerinin sosyo-demografik özellikleri ve yeme tutumlarının ortoreksiya nevrozaya etkisi
Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1100149A Study of the Relationship between University Students’ Food Neophobia and Their Tendencies towards Orthorexia Nervosa
Behavioral Sciences
https://doi.org/10.3390/bs13120958Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinde Ortoreksiya Nervoza Eğilimi ve Etkileyen Faktörler
Sağlık Bilimlerinde Değer
https://doi.org/10.33631/sabd.1232719Beslenmenin Karanlık Yüzü: Üniversite Öğrencileri Arasında Ortoreksiya Nervoza Eğilimi ve İlişkili Değişkenler
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.38079/igusabder.1444118
