YARALANMALARI ÖNLEMEDE OKUL TEMELLİ EĞİTİM PROGRAMLARI: SİSTEMATİK DERLEME / SCHOOL BASED TRAINING PROGRAMS FOR PREVENTING INJURIES: SYSTEMATIC REVIEW
Öz
Çalışma öğrencilerde yaralanmaları önlemeye yönelik okul
temelli eğitim programlarının etkililiğini değerlendirmek ve öğrencilerin
güvenlik önlemi almaları, kendini koruma becerileri, davranışları ve bilgileri
üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Sistematik
derlemede; “Pubmed, Wiley Interscience, Sciencedirect, Cochrane Library ve
EBSCOhost olmak üzeri 5 veri tabanından ulaşılabilen, 2000-2019 yılları
arasında yapılan araştırmalar incelenmiştir. Çalışmada Türkçe ve İngilizce
olarak “Okul temelli yaralanma önleme programları" "Çocuk ve
adolesanlarda yaralanmaları önleme", "Çocuk ve adolesanlarda istemsiz
yaralanmalar", "Okul yaralanmaları" anahtar kelimeleri
kullanılmıştır. Bu bağlamda; araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 7
çalışma sistematik derleme kapsamında değerlendirilmiştir. Sistematik derlemeye
dahil edilen araştırmaların 5’i randomize kontrollü deneysel, 2’si yarı
deneysel araştırma tasarımına sahiptir. Eğitim programları, akran öğretimi,
birden fazla eğitim oturumları, çeşitli yaklaşımlar (örneğin, güvenlik
ekipmanlarının sağlanması, ailelere güvenlik ile ilgili mektup gönderilmesi,
öğrencilere güvenlik konulu ev ödevi verilmesi ve ders müfredatına güvenlik
konularının eklenmesi) yer almıştır. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre
okul temelli uygulanan eğitim programlarının farklı kültürlerde ve eğitim
sistemlerinde yapılmış olmasına rağmen yaralanmaları önlemede etkili olduğu
saptanmıştır. Çalışmaların etkili olduğu alanlar trafik, spor, yangın ve yaya
güvenliğidir. Bu sistematik derlemede incelenen çalışmalar yaralanmaları
önlemede bize rehber olsa da okul temelli yaralanma önleme programlarının
yaralanma olayları üzerindeki etkisini değerlendirmek için daha yüksek kaliteli
çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. WHO. Injuries and violence the facts [Internet]. Geneva, Switzerland. 2014 [cited 2018 Oct 20]. Avaiable from: http://www.who.int/violence_injury_prevention/en/
- 2. Sethi D, Towner E, Vincenten J, Segui-Gomez M, Racioppi F. European report on child injury prevention [Internet]. Italy: Stabilimenti Tipografici Carlo Colombo; 2008 [cited 2018 May 24]. Avaiable from: https://www.who.int/violence_injury_prevention/child/injury/world_report/European_report.pdf
- 3. Forum on Child and Family Statistics. [Internet]. Adolescent injury and mortality. [Internet]; 2017 [cited 2018 Dec 24]. Avaiable from: https://www.childstats.gov/americaschildren/phys8.asp
- 4. Santoro K, Schoenman J. Preventing adolescent injury: the role of health plans. [Internet]; 2018 [cited 2018 Dec 1]. Avaiable from: https://www.childrenssafetynetwork.org/resources/preventing-adolescent-injury-role-health-plans
- 5. CDC. Accidents or unintentional injuries. [Internet]; 2018 [cited 2019 Sep 10]. Avaiable from: https://www.cdc.gov/nchs/fastats/accidental-injury.htm
- 6. Haagsma JA, Graetz N, Bolliger I, et al. The global burden of injury: incidence, mortality, disability-adjusted life years and time trends from the Global Burden of Disease study 2013. Injury prevention 2016; 22(1): 3-18. http://dx.doi.org/10.1136/ injuryprev-2015-041616.
- 7. Khan UR, Bhatti JA, Zia N, Farooq U. School-based injury outcomes in children from a low-income setting: results from the pilot injury surveillance in Rawalpindi city, Pakistan. BMC Research Notes, 6(86): 1-6, 2013. https://doi.org/10.1186/1756-0500-6-86.
- 8. Apostolico AA, Shendell DG. Apostolico AA, Shendell DG. Injury surveillance and associations with socioeconomic status indicators among youth/young workers in New Jersey secondary schools. Environmental health, 15(22): 1-9, 2016. https://doi.org/10.1186/s12940-016-0118-z 2016
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Asiye Kartal
0000-0001-7475-0013
Türkiye
Eda Kılınç
*
Bu kişi benim
0000-0003-1857-4953
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
16 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
14 Kasım 2019
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 5 Sayı: 1
Cited By
The Epidemiology of Students Injuries in a Private Primary School in Turkey from 2012 to 2018
Clinical and Experimental Health Sciences
https://doi.org/10.33808/clinexphealthsci.649682
