BİR İLÇEDEKİ 15 YAŞ VE ÜZERİ KİŞİLERDE OBEZİTE, BEDEN AĞIRLIĞI ALGISI VE İLİŞKİLİ ETMENLER

Öz

Ciddi bir morbidite ve mortalite nedeni olan obezite yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiler. Sıklığı giderek artmaktadır. Fazla kilolu kişilerin beden ağırlıkları konusundaki yanlış algıları sağlıklı tutum ve davranışların benimsenmesini engelleyebilir. Çalışmadaki amacımız, bir ilçede yaşayan 15 yaş ve üzeri kişilerdeki obezite ile beden ağırlığı algısı ve ilişkili etmenleri saptamaktır. Aksaray ili Ağaçören ilçesinde yapılan araştırma, kesitsel tiptedir. 418 kişi katılımıyla yapılmıştır. Araştırmada kullanılan anket formu kişilere evleri ziyaret edilerek yüz yüze
uygulanmıştır. Katılımcıların boy uzunluğu ve vücut ağırlığı ölçümleri yapılıp vücut kitle indeksleri hesaplanmıştır. Araştırmaya katılanların %34,9’unun pre-obez, %33,8’inin obez olduğu görülmüştür. Zayıfların %87,5’inin, normal kategorisindekilerin %84,6’sının, pre-obezlerin %30,8’inin, obezlerin ise %8,5’inin beden ağırlığı algısının doğru olduğu tespit edilmiştir. Yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, çalışma durumu ve aylık gelire göre obezite açısından anlamlı fark vardır (p<0,05). Toplumda obeziteye karşı bilinçlenmenin bir an önce başlaması gerektiği görülmektedir. Tüm bireyler obezite ve risk faktörleri açısından değerlendirmeli, sağlık eğitimleri yoluyla farkındalıkları artırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Obezite
• beden algısı
• prevalans

OBESITY, BODY WEIGHT PERCEPTION AND RELATED FACTORS AMONG PEOPLE OVER 15 YEARS OLD IN A DISTRICT

Öz

Obesity, which causes serious morbidity and mortality, negatively affects the quality of life. Its frequency is gradually increasing. The false perceptions of overweight people about body weights can cause unhealthy attitudes and behaviors. Our aim in the study is to determine obesity, body weight perception, and related factors in people aged 15 and over living in a district. The cross-sectional research carried out in the district of Ağaçören in Aksaray. It was realized with the participation of 418 people. The questionnaire of the research was applied face to face by visiting houses. Body mass indexes were calculated by measuring the height and body weight of the participants. It was observed that 34.9% of the participants were pre-obese and 33.8% were obese. Body weight perception of 87.5% of the thins, 84.6% of the normal category, 30.8% of the pre-obese, and 8.5% of the obese were correct. There were statistically significant differences in prevalance of obesity between groups of age, gender, marital status, educational background, employment status, and monthly income (p<0.05). It is seen that awareness of obesity in society should start as soon as possible. All individuals should be evaluated in terms of obesity and risk factors, their awareness could be increased through health education.

Anahtar Kelimeler

• Obesity
• body image
• prevalance

Kaynakça

1. 1. World Health Organization. Obesity and Overweight. Erişim tarihi: 08.11.2020 http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs311/en/
2. 2. Baltacı G. Obezite ve Egzersiz. Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Sağlık Bakanlığı, Ankara, 2008.
3. 3. Yıldırım M, Akyol A, Ersoy G.. Şişmanlık (Obezite) ve Fiziksel Aktivite - Enerji dengesinin aktivite yönüne bir bakış. Türkiye Halk Sağlğı Kurumu. Sağlık Bakanlığı, Ankara, 2012.
4. 4. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Obezite Tanı ve Tedavi Kılavuzu, Ankara, 2019.
5. 5. Molarius A, Seidel JC, Sans S, Tuomilehto J, Kuulasmaa K. Varying Sensitivity of Waist Action Levels to Identify Subjects with Overweight or Obesity in 19 Populations of the WHO MONICA Project. Journal of Clinical Epidemiology. 1999; 52(12):1213-24.
6. 6. Wadden TA, Stunkard AJ. Obezite Tedavi El Kitabı. Türkçesi: And Yayıncılık, 1. Baskı, İstanbul, 2003.
7. 7. Satman İ, Ömer B, Tütüncü Y, Kalaca S, Gedik S, Dinççağ N et al. Twelve-year trends in the prevalence and risk factors of diabetes and prediabetes in Turkish adults. European Journal of Epidemiolology. 2013. 28(2):169-80.
8. 8. Türkiye İstatistik Kurumu. Türkiye Sağlık Araştırması 2019. Erişim tarihi: 08.11.2020. https://tuikweb.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do;jsessionid=f912fmrT8GPHHQw9RplyyqLDhf5tJVs2PNRZBMMMlhn4W1Y8phmX!913810341?id=33661

9. 9. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Birinci Basamak Hekimler İçin Obezite İle Mücadele El Kitabı. Sağlık Bakanlığı, Ankara, 2013.
10. 10. Eker E, Şahin M. Birinci Basamakta Obeziteye Yaklaşım. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. 2002; 11(7): 246-9.
11. 11. World Health Organization. BMI Classification. Erişim tarihi: 08.11.2020. http://apps.who.int/bmi/index.jsp?introPage=intro_3.html
12. 12. Burns CM, Tijhuis MAR, Seidel J. The Relationship Between Quality of Life and Perceived Body Weight and Dieting History in Dutch Men and Women. International Journal of Obesity. 2001; 25(9): 1386-92.
13. 13. Dorsey RR, Eberhardt MS, Ogden CL. Racial/ethnic differences in weight perception. Obesity (Silver Spring) 2009;17(4):790-5.
14. 14. Hamurcu P, Öner C, Telatar B, Yeşildağ Ş. Obezitenin benlik saygısı ve beden algısı üzerine etkisi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2015; 19(3):122-9.
15. 15. Bora Başara B, Soytutan Çağlar İ, Aygün A, Özdemir TA, Kulali B, Uzun SB et al. T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2017. Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü. Sağlık Bakanlığı, Ankara, 2018.
16. 16. Altun B, Arıcı M, Nergizoğlu G, Derici U, Karatan O, Turgan C, et al. Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension in Turkey (the PatenT study). Journal of Hypertension. 2005;23(10):1817–23.
17. 17. Şengül Ş, Akpolat T, Erdem Y, Derici Ü, Arıcı M, Sindel Ş et al. Changes in hypertension prevalence, awareness, treatment, and control rates inTurkey from 2003 to 2012. Journal of Hypertension. 2016, 34(6):1208-17.
18. 18. Moon K, Krems C, Heuer T, Roth A, Hoffmann I. Predictors of BMI Vary along the BMI Range of German Adults - Results of the German National Nutrition Survey II. Obesity Facts. 2017; 10(1):38-49.
19. 19. NCD Risk Factor Collaboration. Trends in Adult Body-Mass Index in 200 Countries from 1975 to 2014: A Pooled Analysis of 1698 Population-Based Measurement Studies with 19,2 Million Participants. The Lancet. 2016; 387:1377-96.
20. 20. Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. Türkiye Beden Ağırlığı Algısı Araştırması. Sağlık Bakanlığı, Ankara, 2012.
21. 21. Noh JW, Kim J, Yang Y, Park J, Cheon J, Kwon YD. Body mass index and self-rated health in East Asian countries: Comparison among South Korea, China, Japan, and Taiwan. PLoS ONE. 2017, 12(8):e0183881.
22. 22. Aranceta-Bartrina J, Pérez-Rodrigo C, Alberdi-Aresti G, Ramos-Carrera N, Lázaro-Masedo S. Prevalence of General Obesity and Abdominal Obesity in the Spanish Adult Population (Aged 25–64 Years) 2014–2015: The ENPE Study. Revista Española de Cardiología. 2016; 69(6):579-87.
23. 23. Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü. Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2010 - Beslenme Durumu ve Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi Sonuç Raporu. Sağlık Bakanlığı, Ankara, 2014.
24. 24. World Health Organization. Nutrition, Physical Activity and Obesity-Turkey. Erişim Tarihi: 08.11.2020 http://www.euro.who.int/en/health-topics/disease-prevention/nutrition/country-work/turkey2
25. 25. Doğan N, Toprak D, Demir S. Afyonkarahisar İlinde Obezite Prevalansı ve İlgili Risk Faktörleri, Türkiye Klinikleri. 2011; 31(1):122-32.
26. 26. Lemon SC, Rosal MC, Zapka J, Borg A, Andersen V. Contributions of Weight Perceptions to Weight Loss Attempts: Differences by Body Mass Index and Gender, Body Image. 2009; 6(2):90-6.
27. 27. Çayır A, Atak N, Köse SK. Beslenme ve Diyet Kliniğine Başvuranlarda Obezite Durumu ve Etkili Faktörlerin Belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 2011; 64(1):13-9.
28. 28. Ata A, Vural A. Beden Algısı ve Obezite, Ankara Medical Journal. 2014; 14(3): 74-84.
29. 29. Engür S, Karagöl A. Comparison of obese and non-obese patients in terms of self-esteem, body perception, body weight perception and sociodemographic components. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2019; 20(5):485-90.
30. 30. Gutierrez-Fisac JL, Lopez Garcia E, Rodriguez-Artalejo F, Banegas Banegas JR, Guallar-Castillon P. Self-Perception of Being Overweight in Spanish Adults. European Journal of Clinical Nutrition. 2002; 56(9): 866-72.
31. 31. Duncan DT, Wolin KY, Scharoun-Lee M, Ding EL, Warner ET, Bennett GG. Does Perception Equal Reality - Weight Misperception in Relation to Weightrelated Attitudes and Behaviors Among Overweight and Obese US Adults. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2011; 8(20): 1-9.
32. 32. Kim DS, Kim HS, Cho Y, Cho S. The Effects of Actual and Perceived Body Weight on Unhealthy Weight Control Behaviors and Depressed Mood Among Adult Women in Seoul, Korea. Journal of Preventive Medicine and Public Health. 2008; 41(5): 323-30.