TÜRKİYE’DE UYGULANAN SOSYAL KISITLAMALARIN KORONAVİRÜS HASTALIĞI-19 (COVID-19) NEDENİYLE YATIRILAN HASTALARIN SONUÇLARINA ETKİSİ

Öz

Koronavirüs Hastalığı-19 (COVID-19) salgını sırasında Türkiye'de her alanda birçok önlemler alınmıştır. Yirmi bir Mart'ta 65 yaş ve üzeri kişilere, 3 Nisan'da 20 yaş altındaki kişilere sokağa çıkma yasakları başlamış olup 23 Nisan'da herkese sadece hafta sonları olan kısa süreli sokağa çıkma yasakları gelmiştir ve 1 Haziran’dan itibaren de normalleşme süreci başlamıştır. Bu çalışmada ülkemizde uygulanan sosyal kısıtlamaların ve normalleşmenin 15 Mart ile 21 Haziran 2020 tarihleri arasında COVID-19 tanısı ile hastaneye yatırılmış 953 hastanın medikal sonuçlarına etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Hastaların yaşı, cinsiyeti, semptomları, akciğer tomografi bulguları, yoğun bakım ve entübasyon durumları, ölüm oranları, laboratuvar parametreleri ve polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) sonuçları kaydedilmiştir. 65 yaş üstü ve 20 yaş altındaki kişilere gelen kısıtlamaların, kısa süreli herkese uygulanan sokağa çıkma kısıtlamalarının ve normalleşmenin başladığı zamanın 3 hafta öncesi ve 3 hafta sonrasındaki hastaların verileri karşılaştırılmıştır. Sosyodemografik özelliklerde 1. ve 2. periodda farklılık saptanmamıştır ancak 3. periyotta kadın hasta sayısında artış saptanmıştır. Dönemlerde semptomlarda ve laboratuvar değerlerinde bazı değişiklikler saptanmıştır. 1. periyotta ölümler, yoğun bakıma yatış, pozitif PCR vakalarının oranı, en az bir PCR pozitif veya bilgisayarlı tomografisi Covid-19 ile uyumlu olgu oranı artmıştır (p <0,05). 2. Periyotta klinik ve radyolojik özelliklerde farklılık saptanmamışken 3. periyotta ölümler azalmıştır (p:0,015). Çalışmamızın bulguları, pandeminin erken evresinde uygulanan kısıtlamalardan olumlu etkilenmiş gibi görünmese de, bu kısıtlamaların, uzun vadede hastaların sayısı ve ciddiyeti üzerinde olumlu bir etki yarattığını ve sağlık sisteminin yönetimi ve iyileştirilmesi için zaman kazandırdığını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• sosyal kısıtlamalar
• sokağa çıkma yasakları

EFFECTS OF SOCIAL RESTRICTIONS ON THE OUTCOMES OF INPATIENTS WITH CORONAVIRUS DISEASE-19 (COVID-19) IN TURKEY

Öz

During the Coronavirus Disease-19 (COVID-19) pandemic, many precautions have been taken in every field in Turkey. Curfews started for people aged 65 and over on March 21, and for people under the age of 20 on April 3 and also on April 23, short-term curfews were only introduced for everyone on weekends, and the normalization process began on June 1. The goal of this research was to evaluate the impact of the social restrictions and normalization applied in our country on the medical outcomes of 953 patients hospitalized with COVID-19 between 15 March and 21 June 2020. Patients' age, gender, symptoms, chest tomography, intensive care, and intubation status, mortality rates, laboratory parameters, and polymerase chain reaction (PCR) results were recorded. Patient results were compared in the period of 3 weeks before and 3 weeks after curfews applied to over the age of 65 and under the age of 20 years, curfews applied to everyone for weekends and the beginning of normalization. The sociodemographic characteristics in the 1st and 2nd periods were not different, but the number of female patients increased in the 3rd period. There were some changes in symptoms and laboratory values in all periods. Deaths, admission to intensive care unit, positive PCR, and at least one positive PCR or tomography compatible with COVID-19 increased for period 1 (p<0.05). While clinical and radiological characteristics didn’t vary in the 2nd period, deaths decreased in period 3 (p:0.015). Although the findings of our study don’t seem to be positively affected by the restrictions applied in the early phase of the pandemic, we think that these restrictions have a positive impact on the number and severity of patients in the long term and provide time for the management and improvement of the health system.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• social restrictions
• curfew

Kaynakça

1. 1. Liu SL, Saif L. Emerging viruses without borders: the Wuhan coronavirus. Viruses 2020;12(2):130.
2. 2. World Health Organization. WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19 - 11 March 2020 [cited 2020 Aug 1]. Available from: https://www.who.int/director-general/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-COVID-19---11-march2020.
3. 3. Nicola M, Alsafi Z, Sohrabi C, Kerwan A, Al-Jabir A, Iosifidis C, et al. The socio-economic implications of the coronavirus pandemic (COVID-19): A review. Int J Surg. 2020 Jun;78:185-93.
4. 4. Ucar A, Arslan S, Ozdemir MY. Nowcasting and forecasting the spread of COVID-19 and healthcare demand in Turkey, a modeling study. medRxiv 2020.04.13.20063305
5. 5. Şeker M, Özer A, Tosun Z, Korkut C, Doğrul M. COVID-19 pandemic assessment report (English version). Ankara: Turkish Academy of Sciences 2020:43-8.
6. 6. Demirbilek Y, Pehlivantürk G, Özgüler ZÖ, Alp Meşe E. COVID-19 outbreak control, example of ministry of health of Turkey. Turk J Med Sci 2020;50(Suppl_1):489-94.
7. 7. Sancak M, Çöl M. Türkiye’de COVID 19 Pandemisinin Kronolojik Olarak İncelenmesi. COVID-19. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Basımevi, Mayıs 2020.
8. 8. Eldin C, Lagier JC, Mailhe M, Gautret P. Probable aircraft transmission of COVID-19 in-flight from the Central African Republic to France. Travel Med Infect Dis. 2020 May-Jun;35:101643.

9. 9. Jin YH, Cai L, Cheng ZS, Cheng H, Deng T, Fan YP et al. A rapid advice guideline for the diagnosis and treatment of 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) infected pneumonia (standard version). Military Medical Research 2020 Feb 6; 7(1):4.
10. 10. Acaps. COVID-19 government measures dataset. 2020. Available from: https://www.acaps.org/covid-19-government-measures-dataset
11. 11. Durmuş H, Gökler ME, Metintaş S. The Effectiveness of Community-based Social Distancing for Mitigating the Spread of the COVID-19 Pandemic in Turkey. J Prev Med Public Health. 2020 Nov;53(6):397-404.
12. 12. WHO. Coronavirus disease (COVID19) Pandemic. Available from:https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019
13. 13. Worldometer. Coronavirus cases [Internet]. Available from: https:// www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-cases/
14. 14. Tian H, Liu Y, Li Y, Wu CH, Chen B, Kraemer MUG, et al. An Investigation of Transmission Control Measures During the First 50 Days of the COVID-19 Epidemic in China. Science 2020; May 8;368(6491):638-42.
15. 15. Kuitunen I, Ponkilainen VT, Launonen AP, Reito A, Hevonkorpi TP, Paloneva J et al. The effect of national lockdown due to COVID-19 on emergency department visits. Scand J Trauma Resusc Emerg Med 2020 Dec 4;28(1):114.
16. 16. Pascarella G, Strumia A, Piliego C, Bruno F, Del Buono R, Costa F, et al. COVID-19 diagnosis and management: a comprehensive review. J Intern Med 2020 Aug;288(2):192-206.
17. 17. Guan WJ, Ni ZY, Hu Y, Liang WH, Ou CQ, He JX, et al. Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China. N Engl J Med 2020 Apr 30;382(18):1708-20.
18. 18. Richardson S, Hirsch JS, Narasimhan M, Crawford JM, McGinn T, Davidson KW, et al. Presenting Characteristics, Comorbidities, and Outcomes Among 5700 Patients Hospitalized With COVID-19 in the New York City Area. JAMA 2020 May 26;323(20):2052-9.
19. 19. Alıcılar HE, Güneş G, Çöl M. Toplumda COVID-19 Pandemisiyle İlgili Farkındalık, Tutum ve Davranışların Değerlendirilmesi. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2020;5(COVID-19 Özel Sayısı):1-16.
20. 20. Zhong B-L, Luo W, Li H-M, Zhang Q-Q, Liu X-G, Li W-T, et al. Knowledge, attitudes, and practices towards COVID-19 among Chinese residents during the rapid rise period of the COVID-19 outbreak: a quick online cross-sectional survey. Int J Biol Sci. 2020;16(10):1745–52.
21. 21. Duruk G, Gümüşboğa ZŞ, Çolak C. Investigation of Turkish dentists’ clinical attitudes and behaviors towards the COVID-19 pandemic: a survey study. Braz Oral Res. 2020;34:e054.
22. 22. Yakar B, Öztürk Kaygusuz T, Pirinçci E,Önalan E, Ertekin YH. Tıp fakültesi öğrencilerinin Türkiye’deki mevcut COVID-19 salgını hakkında bilgi, tutum ve kaygıları. Fam Pract Palliat Care. 2020;5(2):36–44.
23. 23. Kalem S. COVID 19 Döneminin Getirdiği Kısıtlamalara Uyma/Uymama Davranışlarını Belirleyen Etmenler Üzerine, Hukuk Kuramı, 2020 Ocak-Ağustos;7(1-2):77-89.