Bilinçli Farkındalık Uygulamalarının Öğretmen Değerlendirmelerine Göre Çocukların Öz Düzenleme Becerilerine Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönem çocuklarıyla yapılan bilinçli farkındalık uygulamalarının çocukların öz düzenleme becerileri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel araştırma modelinde tasarlanmış; çalışma grubunu 60-72 aylık çocuklar ve onların öğretmenleri oluşturmuştur. Değerlendirme, öğretmenler tarafından çocuklar adına doldurulan “Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği” ile toplanan veriler üzerinden yapılmıştır. Araştırma sonucunda; deney grubundaki çocukların düzenleme ve kontrol becerileri alt boyutları ile toplam öz düzenleme son test puanlarında ön test puanlarına göre artış olduğu saptanmıştır. Kalıcılık testi sonucunda ise uygulama etkisinin devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bilinçli farkındalık
• Öz düzenleme
• Okul öncesi eğitim

The Effect of Mindfulness Exercises on Children's Self-Regulation Skills According to Teachers' Evaluations

Öz

The purpose of this study is to investigate the effect of mindfulness exercises applied to preschool children on their self-regulation skills. The study was designed in a quasi-experimental research model with a pre-test-post-test control group; the study group consisted of children aged 60-72 months and their teachers. The evaluation was based on the data collected through the "Self-Regulation Skills Scale" completed by the teachers on behalf of the children. As a result of the study, it was determined that there was an increase in the regulation and control skills sub-dimensions and the total self-regulation post-test scores of the children in the experimental group compared to the pre-test scores. As a result of the follow-up test, it was concluded that the effect of mindfulness exercises continued after the implementation.

Anahtar Kelimeler

• Mindfulness
• Self-regulation
• Preschool education

Kaynakça

1. Atalay, Z. (2019). Mindfulness (Bilinçli farkındalık). İstanbul: İnkılap.
2. Bayındır, D. ve Ural, O. (2016). Development of the Self-Regulation Skills Scale. International Online Journal of Educational Sciences, 8(4), 119-132.
3. Blair, C. (2002). School readiness. American Psychologist, 57, 111-127.
4. Bockmann, J. O. ve Yu, S. Y. (2023). Using mindfulness-based interventions to support self-regulation in young children: A review of the literature. Early Childhood Education Journal, 51(4), 693-703.
5. Bozkurt, D. ve Levent, F. (2021). Öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki. OPUS International Journal of Society Researches, 18(44), 7968-8000.
6. Brown, K. W. ve Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822-848.
7. Campbell, D. T. (1968). Quasi-experimental design. International Encyclopedia of the Social Sciences içinde (c. 5, ss. 259-263) New York: Macmillan and Free.
8. Deniz, U. H. ve Aykar, A. N. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin çalışma koşulları üstüne karşılaştırmalı bir inceleme: Türkiye ve İrlanda örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 67-87.

9. Dereli, E. (2023). Erken çocukluk döneminde önemli kavram: Öz düzenleme. S. Sönmez (Ed.), Eğitim bilimleri alanında gelişmeler içinde (s. 200-219). Ankara: Platanus.
10. Diamond, A.ve Lee, K. (2011). Interventions shown to aid executive function development in children 4 to 12 years old. Science, 333(6045), 959-964.
11. Durmuşoğlu, M. C. (2018). Çocukta gelişim ve öğrenme. F. Temel ve N. Aral (Ed.), Gelişimsel destek programları: Tanımlar ve programlar içinde (s. 136-176). Ankara: Hedef CS.
12. Eisenberg, N. (2010). Empathy-related responding: Links with self-regulation, moral judgment, and moral behavior. M. Mikulincer ve P. R. Shaver (Ed.), Prosocial motives, emotions, and behavior: The better angels of our nature içinde (s. 129–148). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/12061-007.
13. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS. (3. Baskı). London: Sage.
14. Flook, L., Goldberg, S. B., Pinger, L. ve Davidson, R. J. (2015). Promoting prosocial behavior and self-regulatory skills in preschool children through a mindfulness-based Kindness Curriculum. Developmental Psychology, 51(1), 44.
15. Florez, I. R. (2011). Developing young children's self-regulation through everyday experiences. Young Children, 66(4), 46-51.
16. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. ve Hyun, H. H. (2023). How to design and evaluate research in education (11. Baskı). New York: McGraw Hill.
17. Gün, R. Ş., Özaslan, H. ve Gültekin Akduman, G. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin aile özellikleri açısından incelenmesi, Trakya Eğitim Dergisi, 13(2), 843- 855.
18. Hadwin, A. F., Järvelä, S. ve Miller, M. (2011). Self-regulated, co-regulated, and socially shared regulation of learning. B. J. Zimmerman ve D. H. Schunk (Ed.), Handbook of self-regulation of learning and performance içinde (s. 65–84. ). New York, NY: Routledge.
19. Jackman, M. M., Nabors, L. A., McPherson, C. L., Quaid, J. D. ve Singh, N. N. (2019). Feasibility, acceptability, and preliminary effectiveness of the OpenMind (OM) program for pre-school children. Journal of Child and Family Studies, 28, 2910-2921.
20. Johnson, R. B. ve Christensen, L. (2020) Educational research: Quantitative, qualitative, and mixed approaches (7. Baskı). Thousand Oaks: Sage.
21. Kabat-Zinn, J. (1994). Wherever you go there you are. New York: Hyperion.
22. Kabat-Zinn, J. (2019). Yeni başlayanlar için farkındalık (S. S. Tezcan, Çev.). İstanbul: Pegasus.
23. Kopp, C. B. ve Neufeld, S. J. (2003). Emotional development during infancy. R. J. Davidson, K. R. Scherer ve H. H. Goldsmith (Ed.), Handbook of affective sciences içinde (s. 347–374). USA: Oxford University.
24. Körükcü, Ö. ve Kukulu, K. (2015). Beden-zihin-ruh bütünlüğünü korumaya yönelik bir program: farkındalık temelli stres azaltma programı/A program to protect integrity of body-mind-spirit: Mindfulness based stress reduction program. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(1), 68-80.
25. Mendelson, T., Greenberg, M. T., Dariotis, J. K., Gould, L. F., Rhoades, B. L. ve Leaf, P. J. (2010). Feasibility and preliminary outcomes of a school-based mindfulness intervention for urban youth. Journal of Abnormal Child Psychology, 38(7), 985-994.
26. Millî Eğitim Bakanlığı (2013). Okul Öncesi Eğitim Programı. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195712275243-okuloncesi_egitimprogrami.pdf sayfasından erişilmiştir.
27. Moreno-Gómez, A. J.ve Cejudo, J. (2018). Efectiveness of a mindfulnessbased social– emotional learning program on psychosocial adjustment and neuropsychological maturity in kindergarten children. Mindfulness, 10(1), 111–121.
28. Noble, K. ve Macfarlane, K. (2005). Romance or reality?: Examining burnout in early childhood teachers. Australasian Journal of Early Childhood, 30(3), 53-58.
29. Ogelman, H. G., Sarac, S. ve Özbilen, A. E. (2023). Okul öncesinde sosyal becerilerin öğrenmede öz düzenleme düzeyini yordayıcı etkisi. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 9(2), 1-11.
30. Özen, Y. (2017). Farkında mıyız? Bilişsel farkındalık ile psikolojik iyi oluşun içselleşmesi. Kesit Akademi Dergisi, 3(7), 167-189.
31. Polat, D., Seçer, F., Mormenekşe, S. ve Minerel, B. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin psikolojik sağlamlıklarının incelenmesi. Ulusal Özgün Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 71-87.
32. Posner, M. I. ve Rothbart, M. K. (2000). Developing mechanisms of self-regulation. Development and Psychopathology, 12(3), 427-441.
33. Rothbart, M. K. ve Jones, L. B. (1998). Temperament, self-regulation, and education. School Psychology Review, 27(4), 479-491.
34. Rovai, A. P, Baker, J. D. ve Ponton, M. K. (2014). Social science research design and statistics: A practitioner's guide to research methods and ıbm spss analysis. Chesapeake, VA: Watertree.
35. Schaack, D. D., Le, V. N. ve Stedron, J. (2020). When fulfillment is not enough: Early childhood teacher occupational burnout and turnover intentions from a job demands and resources perspective. Early Education and Development, 31(7), 1011-1030.
36. Senemoğlu, N. (2018). Gelişim, öğrenme ve öğretim. Kuramdan uygulamaya. Ankara: Anı.
37. Siegel, R. D., Germer, C. K. ve Olendzki, A. (2009). Mindfulness: What is it? Where did it come from? Clinical handbook of mindfulness. New York: Springer.
38. Snel, E. (2016). Bir kurbağa gibi sakin ve dikkatli. İstanbul: Pegasus.
39. Şahin, H. ve Dursun, A. (2009). Okul öncesi öğretmenlerinin iş doyumları: Burdur örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (18), 160-179.
40. Temel, Z. F. ve İmir, H. M. (2019). Erken çocukluk eğitiminde yaklaşımlar ve programlar. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi.
41. Thierry, K. L., Bryant, H. L., Nobles, S. S. ve Norris, K. S. (2016). Two-year impact of a mindfulness-based program on preschoolers’ self-regulation and academic performance. Early Education and Development, 27(6), 805–821. https://doi.org/10.1080/10409289.2016.1141616.
42. Viglas, M. ve Perlman, M. (2018). Effects of a mindfulness-based program on young children’s self- regulation, prosocial behavior and hyperactivity. Journal of Child and Family Studies, 27, 1150-1161. Vohs, K. D. ve Baumeister, R. F. (2004). Understanding self-regulation: An introduction. R. F. Baumeister ve K. D. Vohs (Ed.), Handbook of self-regulation: Research, theory, and applications içinde (s. 1-9). New York: The Guilford.
43. Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 41(2), 64-70. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4102_2.