-

Öz

Today, the Internet has become an important part of our lives with the increasing development of information and communication technologies (ICT). Teachers and students use the Internet in both daily life and academic life to meet their information needs. The purpose of this study was to investigate information search and commitment strategies of the pre-service teachers in using web-based learning environments. In addition, the research attempted to determine whether these strategies significantly varied according to gender, frequency of the Internet use, department and grade. The research sample consisted of a total of 431 first year and fourth year pre-service teachers from Faculty of Education, Kocaeli University in 2012 spring term. In the study, "Information Commitment Survey Scale" was employed as data gathering instrument. The research used descriptive statistics such as frequency (f), ratio (%) and arithmetic mean ( ) and t test, Manova and Bonferonni test were utilized. According to the research results, “information organizing” was the most widely used strategy among the entire search and commitment strategies. Arithmetic mean of “multiple sources” strategies of the pre-service teachers at social science based departments was found higher than that of the pre-service teachers who were attending science based departments. On the other hand, arithmetic mean of “technical” and “match” strategies of the pre-service teachers who were attending science based departments was higher than that of those who were attending social sciences based departments. When we consider the fact that all students from primary education to higher education levels currently and intensely benefit from the Internet, it might be suggested that a further implementation of the study with primary and secondary school students may help to determine their strategies. According to the results, training sessions are thought to be beneficial for students to gain better “advanced information search and commitment strategies”

Anahtar Kelimeler

• Information commitment, information searching strategies, pre-service teachers

ÖĞRETMEN ADAYLARININ WEB ORTAMINDA BİLGİ ARAMA-YORUMLAMA STRATEJİLERİNİN DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Öz

Çağımızda bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT)  alanındaki gelişmelerin hız kazanmasıyla beraber internet hayatımızın önemli bir parçası haline gelmiştir. Öğretmenler ve öğrenciler bilgi ile ilgili ihtiyaçlarını karşılamak üzere gerek okulda gerekse günlük yaşantılarında internetten yararlanmaktadırlar. Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının web ortamında araştırma yaparken kullandıkları bilgi arama-yorumlama stratejilerinin incelenmesidir. Ayrıca bu stratejilerin onların cinsiyetine, internet kullanma sıklıklarına, bölüm türüne ve okudukları sınıf düzeyine göre anlamlı bir değişiklik gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2012 bahar döneminde Kocaeli Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nin birinci ve dördüncü sınıfında okuyan 431 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak “Web Ortamında Bilgi Arama-Yorumlama Stratejileri Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada t- testi, Manova, Bonferenni testinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının web ortamında sıklıkla kullandıkları bilgi arama-yorumlama stratejisi “bilgiyi organize etme”dir. Sözel bölümde okuyan öğretmen adaylarının web ortamında “farklı kaynakları sorgulama” stratejilerine ait puanları sayısal bölümde okuyan öğretmen adaylarına göre daha yüksek çıkmıştır. Sayısal bölümde okuyan öğretmen adaylarının “teknik özellikler ve görsellik” ile “tek kaynak kullanımı” stratejilerine ait puanları ise sözel bölümde okuyan öğretmen adaylarına göre daha yüksektir. Günümüzde ilköğretimden üniversiteye kadar tüm öğrencilerin internetten yoğun bir şekilde yararlandıkları düşünüldüğünde, bu çalışmanın ilköğretim ve ortaöğretimde okuyan öğrencilerle de yapılması onların stratejilerinin belirlenmesine yardım edebilir. Ortaya çıkan sonuçlara göre öğrencilerin “gelişmiş bilgi arama ve yorumlama stratejileri”nin daha gelişmesi için eğitimler verilebilir.

Anahtar Kelimeler

• bilgi yorumlama, bilgi arama stratejileri, öğretmen adayları

Kaynakça

1. Akdağ, M. ve Karahan, M. (2004). Üniversite öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, Educational Sciences, 34 (29), 19-27.
2. Akkoyunlu, B., ve Yılmaz, M. (2005). Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık düzeyleri ile internet kullanım sıklıkları ve internet kullanım amaçları. Eğitim Araştırmaları, 19, 1-14.
3. Büyüköztürk, Ş.(2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: PegemA Yayıncılık.
4. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
5. Esgin, E., Baba, Z., Aytaç, N. ve Turan, E. (2011). İnternet tabanlı kaynakların doğruluğu ve güvenilirliği hakkındaki farkındalığın incelenmesi. 5 th International Computer & Instructional Technologies Symposium, 22-24 September 2011, Fırat University, Elazığ- Turkey.
6. Hsieh, H.Y. ve Tsai, C.C.(2011). The relationships among science-related major students’ information commitment, mental load and mental effort. Proceedings of the 19th International Conference on Computers in Education. Chiang Mai, Thailand.
7. Kaptan, S. (1995). Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri. Ankara: Tekışık Yayıncılık.
8. Kurbanoğlu, S.(2002). Bilgi kaynaklarının değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 19(1), 11-25.

9. Kurulgan, M. ve Argan, M.(2007) “Anadolu üniversitesi öğrencilerinin ınternet üzerinden bilgi arama davranışları” Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 9, Sayı 1, 291-304.
10. Liang, J. C. & Tsai, C.-C. (2009). The information commitments toward web information among medical students in Taiwan. Educational Technology and Society, 12(1), 162-172.
11. Olcay, N.E., Koçberber, S., Soydal, İ. ve Alır ve G. (2008).
12. OPAC kullanıcılarının bilgi arama stratejilerinin analizi. Edebiyat Fakültesi Dergisi. Cilt. 25 Sayı. 2 (Aralık).
13. Oliver, B., & Goerke, V. (2007). Australian undergraduates’ use and ownership of emerging technologies: Implications and opportunities for creating engaging learning experiences for the Net Generation. Australasian Journal of Educational Technology, 23(2), 171-186. Erişim tarihi: 12.04.2013. Erişilen yer: http://www.ascilite.org.au/ajet/ajet23/oliver.html
14. -
15. Olkun, S. ve Çakıroğlu, E. (2000). Yurtdışında eğitim alanlarinda lisansüstü çalişma yapan türk öğretmen adayları arasinda bilgisayar ve İnternet kullanimi üzerine bir çalişma. IV. Fen Bilimleri Eğitimi Kongresi, 689-695.
16. Şahin, A., Doğan, B. ve Çermik, H.(2009). Öğretmen adaylarının arama motorlarını kullanırken karşılaştıkları temel sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. (1). Sayı 25.
17. Tavşancı, S. (2004). Güvenilir ve sağlıklı internet bilgisini nasıl anlarız? Erişim tarihi: 04 Ocak 2011,
18. http://www.tavsanci.com/index.php?option=com_content&task=view&id=67&Itemid=55.
19. Tekin, H. (1996). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. 9. Baskı, Ankara: Yargı Yayınları.
20. Tsai, C.-C. (2004). Information commitments in web-based learning environments. Innovations in Education and Teaching International, 41, 105-112.
21. Tsai, C. C. (2008). The preferences toward constructivist internet-based learning environments among university students in Taiwan. Computers in Human Behavior, 24 (1), 16-31.
22. Usluel, Y. K. (2006). Öğretmen adayları ve öğretmenlerin bilgi okuryazarlığı öz-yeterliklerinin karşılaştırılması.
23. Eğitim Araştırmaları, 22, 233-243.
24. Wu, Y.-T., & Tsai, C. -C. (2005). Information commitments: evaluative standards and information searching strategies in web-based learning environments. Journal of Computer Assisted Learning, 21, 374-385.
25. Wu, Y.T. & Tsai, C.C. (2007). Developing an information commitment survey for assessing students’ web
26. information searching strategies and evaluative standards for web materials. Educational Technology & Society. 10,
27. -132.
28. Yalçınalp, S., ve Aşkar, P. (2003). Öğretmen adaylarının bilgi arama amacıyla İnterneti kullanım biçimlerinin incelenmesi. Erişim tarihi: 03.09.2012. TheTurkish Online Journal of Educational Technology TOJET, 2(4). Retrieved from http://www.tojet.net/articles/2415.htm
29. -
30. Yolal, M. & Kozak, R. (2008). Bilgiye erişim aracı olarak öğretmen adaylarının internete yaklaşımı. Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 116-128.