Girişimcilerin E-İhracat Eğilimleri: Engeller ve Çözüm Önerileri

Öz

Son yıllarda girişimciler, müşteri portföylerini genişletmek ve kârlarını artırmak amacıyla e-ihracata yönelmektedirler. Ancak, bu süreçte çeşitli engellerle karşılaşılabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, girişimci ve girişimci adaylarının e-ihracat sürecinde karşılaşabilecekleri ulusal ve uluslararası engelleri belirlemek ve çözüm önerileri sunmaktır. Araştırmada anket yöntemi kullanılmış ve e-ticaret gerçekleştiren girişimci ve gelecekte girişimcilik faaliyetinde bulunması muhtemel 1137 bireye internet aracılığıyla gönderilmiştir. Geri dönüş yapılan 436 anketten, 5'i analiz dışı bırakılmış ve 87 kişi girişimcilik yapmayı düşünmediğini belirtmiştir. Böylece 344 katılımcının yanıtları değerlendirilmiştir. Bulgular, girişimci adaylarının gerçekleştirmeyi planladıkları e-ihracat süreçlerinde pazarlama ve ürün, ülke kuralları, pazar ve lojistik faktörlerinden kaynaklanan engeller algıladıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; girişimci adaylarının algıladıkları e-ihracat engellerinin bağımsız değişkenlere göre faktör bazında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu bağımsız değişkenler arasında girişimci adaylarının cinsiyeti, yaşları, eğitim durumları, günümüzdeki meslekleri, girişimlerini kuracakları il ve faaliyet gösterecekleri sektör, girişimin büyüklüğü ve hedef uluslararası pazarlar bulunmaktadır. Bağımsız değişkenlerin genel e-ihracat engelleri algısı, pazarlama ve ürün, ülke kuralları, pazar ve lojistik alt boyutlarında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu araştırma, girişimcilerin e-ihracat süreçlerinde karşılaşabilecekleri engelleri anlamak ve bu engelleri aşmalarına yardımcı olacak stratejiler geliştirmek amacıyla önemli veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Girişimcilik
• E-ticaret
• E-ihracat
• E-ihracat engelleri

Entrepreneurs' E-Export Trends: Challenges And Solutions

Abstract

In recent years, entrepreneurs have increasingly turned to e-export to expand their customer base and increase profits. However, this process can encounter various obstacles. This study aims to identify the national and international barriers that entrepreneurs and potential entrepreneurs may face during the e-export process and to propose solutions to these challenges. The research employed a survey method, which was distributed via the internet to 1,137 individuals engaged in e-commerce or likely to engage in entrepreneurial activities in the future. Of the 436 responses received, 5 were excluded from the analysis, and 87 individuals indicated that they did not plan to engage in entrepreneurship. Thus, responses from 344 participants were evaluated. The findings revealed that potential entrepreneurs perceive barriers related to marketing and product, country regulations, market, and logistics in their planned e-export processes. The study also found that the perceived e-export barriers vary based on independent variables such as gender, age, education level, current occupation, the region where they plan to establish their business, the sector in which they will operate, the size of the enterprise, and the target international markets. The general perception of e-export barriers and sub-dimensions such as marketing and product, country regulations, market, and logistics also vary across these independent variables. This research provides valuable insights into understanding the obstacles entrepreneurs may face in e-export processes and developing strategies to overcome these challenges.

Keywords

• Entrepreneurship
• E-commerce
• E-export
• E-export barriers
• International trade

Kaynakça

1. Al-Weshah, G., Kakeesh, D. & Alhammad, F. (2022). "Entrepreneurial Marketing in Jordanian SMEs: Initiatives and Challenges". Sindakis, S. ve Aggarwal, S. (Ed.) Entrepreneurial Rise in the Middle East and North Africa: The Influence of Quadruple Helix on Technological Innovation, Emerald Publishing Limited, Leeds, 67-91. https://doi.org/10.1108/978-1-80071-517-220221005
2. Bafra, T. (2019). Türkiye’de e-ticaret ve e-ihracat: Gelişim potansiyeli ve lojistik süreçler. UTİKAD Yayınları.
3. Bilik, M. (2023). Analyzing challenges and opportunities in the e-commerce industry of Turkey. İzmir İktisat Dergisi, 38(4), 1138-1151. https://doi.org/10.24988/ije.1262286
4. Canpolat, Ö., (2001). E-Ticaret ve Türkiye’deki Gelişmeler, Ankara: T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Hukuk Müşavirliği.
5. Cheah, L. & Huang, Q. (2022). Comparative carbon footprint assessment of cross-border e-commerce shipping options. Transportation Research Record, 2676(1), 584-595. https://doi.org/10.1177/03611981211037249.
6. Chen, W. H., Lin, Y. C., Bag, A. & Chen, C. L. (2023). Influence factors of small and medium-sized enterprises and micro-enterprises in the cross-border e-commerce platforms. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 18(1), 416-440. https://doi.org/10.3390/jtaer18010022
7. Dallocchio, M., Lambri, M., Sironi, E. & Teti, E. (2024). The role of digitalization in cross-border e-commerce performance of Italian SMEs. Sustainability, 16(2). https://doi.org/10.3390/su16020508
8. Delibal, Ö. (2019). Türk girişimcilerin e-ihracat faaliyetlerinde global elektronik pazaryerlerinde karşılaştıkları sorunlar ve mikro ihracat uygulaması. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Eskişehir Anadolu Üniversitesi.

9. Demirdöğmez, M., Gültekin, N. & Taş, H. Y. (2018). Türkiye’de e-ticaret sektörünün yıllara göre gelişimi. OPUS International Journal of Society Researches, 8(15), 2216-2236. https://doi.org/ 10.26466/opus.453147
10. ESCAP (2024). Cross-border e-commerce for SME exports: opportunities, challenges and policy recommendations. https://repository.unescap.org/bitstream/handle/20.500.12870/6918/ESCAP-2024-RP-Cross-border%20e-commerce-SME-export.pdf?sequence=1&isAllowed=y (17 Temmuz 2024).
11. Fan, Q. (2019a). An exploratory study of cross border e-commerce (CBEC) in China: opportunities and challenges for small to medium size enterprises (SMEs). International Journal of E-Entrepreneurship and Innovation (IJEEI), 9(1), 23-29. http://doi.org/10.4018/IJEEI.2019010103
12. Fan, Q. (2019b). Cross border e-commerce in China: What does this mean to Australian small to medium size enterprises (SMEs)? Journal of Economics, Business and Management, 7(2), 50-54. http://doi.org/10.18178/joebm.2019.7.2.580
13. Gaweł, A., Mroczek-Dąbrowska, K. & Pietrzykowski, M. (2023). “Digitalization and Its Impact on the Internationalization Models of SMEs”. Adams, R., Grichnik, D., Pundziene, A. ve Volkmann, C. (Eds.) Artificiality and Sustainability in Entrepreneurship, FGF Studies in Small Business and Entrepreneurship. Springer, Cham, 19-41. https://doi.org/10.1007/978-3-031-11371-0_2
14. Gedik, Y. (2021). E-ticaret: Teorik bir çerçeve. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 184-198.
15. Gupta, T. & Bansal, S. (2019). Cross-border E-commerce Growth: Challenges and Opportunities in Emerging Markets. European Journal of Advances in Engineering and Technology, 6(2), 74-82.
16. He, X. (2019). Digital entrepreneurship solution to rural poverty: Theory, practice and policy implications. Journal of Developmental Entrepreneurship, 24(01), 1950004. https://doi.org/10.1142/S1084946719500043
17. Hidiroglu, D. (2021). Entrance level business strategies in export for beginner exporters: a field study in Turkey. PressAcademia Procedia, 13(1), 84-90. http://doi.org/10.17261/Pressacademia.2021.1427
18. Irmak, E. (2023). Uluslararası Ticarette Dijitalleşme: E-Ticaret Kapsamında E-İhracat. The Journal of Social Science, 7(14), 180-200. http://doi.org/10.30520/tjsosci.1357354
19. Ji, M., Gao, X. & Liang, Y. (2023). Opportunities and challenges of cross-border e-commerce development cooperation between China and Southeast Asian countries—Based on the perspective of the entry into force of RCEP. Academic Journal of Business & Management, 5(13), 133-139. https://doi.org/10.25236/AJBM.2023.051319.
20. Jiang, L., Liu, S. & Zhang, G. (2022). Digital trade barriers and export performance: Evidence from China. Southern Economic Journal, 88(4), 1401-1430. https://doi.org/10.1002/soej.12572
21. Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39(1), 31-36.
22. Kalinić, Z., Ranković, V. & Kalinić, L. (2018). Challenges in cross-border e-commerce in the European Union. Krakow Review of Economics and Management, 5(977), 159-170. https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2018.0977.0510
23. Kantarcı, Ö., Özalp, M., Sezginsoy, C., Özaşkınlı, O. & Cavlak, C. (2017). Dijitalleşen dünyada ekonominin itici gücü: E-ticaret. Tüsiad Yayınları: TÜSİAD-T/2017, 04-587
24. Kara, A. (2022). Türk kadın girişimcilerin uluslararası girişimci olma yönünde karşılaştıkları engeller ve fırsatlar: Malatya ili örneği. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Malatya İnönü Üniversitesi.
25. Kara, M. & Coşkun, A. (2012). E-dış ticarette karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri: Gıda sektörü örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33, 183-192.
26. Karaboğa, K. & Güngör, M. A. (2021). “Cross-Border E-Commerce (E-Export) methods and problems encountered”. Selda Ene (Ed.) Current Marketing Studies and Digital Developments, Lyon: Livre de Lyon, 73-96.
27. Karlovskaya, S., & Chelombitko, A. (2024). Prospects for the development of cross-border e-commerce between Russia and China. BRICS Journal of Economics, 5(2), 45-63. https://doi.org/10.3897/brics-econ.5.e119490
28. Katsikeas, S. C. & Morgan, R. E. (1994). Differences in perceptions of exporting problems based on firm size and export market experience. European Journal of Marketing, 28(5), 17-35.
29. Kim, K., & Lim, G. G. (2021). Supporting cross-border e-commerce of micro entrepreneurs in developing countries: Export marketing strategy. J. Theor. Appl. Electron. Commer. Res., 17(1), 199-211. https://doi.org/10.3390/jtaer17010010
30. Kim, T. K. (2015). T test as a parametric statistic. Korean Journal of Anesthesiology, 68(6), 540-546. https://doi.org/10.4097/kjae.2015.68.6.540.
31. Kim, T. K. (2017). Understanding one-way ANOVA using conceptual figures. Korean Journal of Anesthesiology, 70(1), 22-26. https://doi.org/10.4097/kjae.2017.70.1.22.
32. Kimberlin, C. L. & Winterstein, A. G. (2008). Validity and reliability of measurement instruments used in research. American Journal of Health-System Pharmacy, 65(23), 2276-2284. https://doi.org/10.2146/ajhp070364.
33. Kline, P. (2014). An easy guide to factor analysis. London: Routledge.
34. Lakens, D. (2013). Calculating and reporting effect sizes to facilitate cumulative science: A practical primer for t-tests and ANOVAs. Frontiers in Psychology, 4, 863. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2013.00863.
35. Maku, O. A., Ishioro, B. O. & Asagba, V. E. (2023). Exchange rates and macroeconomic fundamentals in a small-commodity-export-dependent economy. Innovations, 72(02), 361-369.
36. Mkenda, B. K. & Rand, J. (2020). Examining the ability of Tanzanian small and medium enterprises (SMEs) to increase their penetration into export markets. Business Management Review, 23(1), 79-102.
37. Öksüz, M. S., Önden, A. & Eker, M. (2023). Türkiye’deki KOBİ'lerin Uluslararası E-Ticaret Pazarlarına Erişim Engelleri ve E-İhracatın Geleceği Üzerine Bir Araştırma. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 8(2), 327-347.
38. Özbek, T. (2017). Türkiye’de e-ticaret yapan işletmelerin sınır ötesi faaliyetlerini etkileyen faktörlerin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
39. Qi, X., Chan, J. H., Hu, J. & Li, Y. (2020). Motivations for selecting cross-border e-commerce as a foreign market entry mode. Industrial Marketing Management, 89, 50-60. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2020.01.009
40. Rusachenko, J. (2020). Challenges of cross border e-commerce. Oulu University of Applied Sciences International Business, Business Administration.
41. Saydam, S. G., & Civelek, M. E. (2022). Problems in cross-border e-commerce and development of cross-border e-commerce performance scale. Journal of International Trade, Logistics and Law, 8(1), 133-140.
42. Satıcı, N. (2019). E-ihracatta lojistik uygulama ve modelleri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Bahçeşehir Üniversitesi.
43. Shrestha, N. (2021). Factor analysis as a tool for survey analysis. American Journal of Applied Mathematics and Statistics, 9(1), 4-11. https://doi.org/10.12691/ajams-9-1-2.
44. Şahbaz, U., Sökmen, A. & Aytaç, A. (2014). Türkiye’de E-İhracat Fırsatlar ve Sorunlar. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV).
45. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
46. Taber, K. S. (2018). The use of Cronbach’s Alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in Science Education, 48, 1273-1296. https://doi.org/10.1007/s11165-016-9602-2.
47. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) (2019). E-İhracat ortak akıl çalıştayı. https://tim.org.tr/files/downloads/Strateji_Raporlari/E-ihracat_ortak_akil_calıştay_raporu.pdf (17 Temmuz 2024)
48. Valarezo, Á., Pérez-Amaral, T., Garín-Muñoz, T., García, I. H., & López, R. (2018). Drivers and barriers to cross-border e-commerce: Evidence from Spanish individual behavior. Telecommunications Policy, 42(6), 464-473. https://doi.org/10.1016/j.telpol.2018.03.006
49. Vlachos, I. P. & Gutnik, S. (2016). Together we e-export: Horizontal cooperation among Austrian food companies in global supply chains and the role of electronic business tools. International Journal of Information Systems and Supply Chain Management (IJISSCM), 9(1), 17-40. https://doi.org/10.4018/IJISSCM.2016010102
50. Yalçın, Ö. (2016). Uluslararası pazarlara açılma yöntemleri ve e-ihracat uygulamaları. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Gedik Üniversitesi.
51. Yılmaz, Ö. & Bayram, Ö. (2020). COVID-19 pandemi döneminde Türkiye’de e-ticaret ve e-ihracat. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 37-54. https://doi.org/10.51177/kayusosder.777097
52. Zaheer, H., Breyer, Y. & Dumay, J. (2019). Digital entrepreneurship: An interdisciplinary structured literature review and research agenda. Technological Forecasting and Social Change, 148, 119735. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2019.119735