Rousseau'nun Toplumsal Düzeni Üzerine Dekonstrüktif Bir Okuma: İnsana Yönelik Şiddet (Hem Erkeklere Hem de Kadınlara)

Öz

Bu makale, Rousseau'nun ideal toplum düzeninde erkeklere ve kadınlara atfedilen konumları inceleyerek “uygun konumlar“ olarak öne sürülen yapının en nihayetinde her iki cinsiyete karşı şiddete yol açtığını göstermeyi amaçlamaktadır. Cinsiyete dayalı şiddetin devam etmesi göz önüne alındığında, Rousseaucu bu konudaki tartışmalar günümüzde bile önemini korumaktadır. İdeal düzende, bu çalışma toplumsal düzen, eğitim ve kısaca dini seçimi için cinsiyete dayalı önerileri inceleyecektir. Bu temalar bağlamında, toplumda kadınlara ve erkeklere verilen roller ve birbirlerine karşı sorumlulukları gerekçeleriyle birlikte belirlenecektir. Rousseau, her iki cinsiyetin de değerli olduğunu vurgulamakla birlikte, erkeklerin sosyal hayatta, kadınların ise evde daha yetkin olmaları gerektiğini savunmuş ve gerekçe olarak hem doğalarını hem tek erk ilkesini göstermiştir. Dolayısıyla, Rousseau'nun ütopik toplumsal düzeninin iki cinsiyetin birbirine uyguladığı şiddete sebebiyet verdiği, çünkü bu düzenin erkeklere erkek oldukları için ağır sorumluluklar yüklediği gibi kadınlara da kadın oldukları için hane içi etki hakkı tanıdığı ileri sürülecektir. Bu çerçevede, dekonstrüksiyon çalışmanın içeriğiyle ilgili olmayıp yalnızca bir strateji olarak kullanılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal Düzen
• Şiddet
• Erkekler
• Kadınlar

A Deconstructive Reading of Jean-Jacques Rousseau’s Social Order: Violence against Human being (Both Men and Women)

Öz

This article examines the positions assigned to men and women in Rousseau's ideal social order, demonstrating that the structure proposed as "proper positions" ultimately leads to violence against both genders. Given the persistence of gender-based violence, Rousseauian debates on this topic remain relevant even today. Within the ideal order, this study will examine gender-based proposals for social order, education, and, in short, religious choice. In the context of these themes, the roles assigned to women and men in society and their responsibilities to each other will be determined, along with their justifications. While emphasizing the value of both genders, Rousseau argued that men should be more competent in social life and women in the home, citing both their nature and the principle of single authority as justifications. Therefore, it will be argued that Rousseau's utopian social order gives rise to violence between the sexes. Within this framework, deconstruction is not relevant to the content of this study and will be used only as a strategy.

Anahtar Kelimeler

• Social Order
• Violence
• Men
• Women

Kaynakça

1. Adak, N. (2013). Madalyonun öteki yüzü: Erkeğe yönelik şiddet. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 16 (2), 1–28. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/117679
2. Akdeniz, L. (2025). İnsan sonrası sanat: Mekânın yapısal üretimi. Journal of Economic and Social Analysis (JESA), (1), 80-103. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5425928
3. Bakır, K. (2010). Jean-Jacques Rousseau’nun naturalist eğitim anlayışı. KKEFD/JOKKEF, 15, 103–122. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/31553
4. Dent, N. J. H. (2000). Rousseau sözlüğü (trans. B. Gözkan vd.). Sarmal Press.
5. Derrida, J. (2014). Gramatoloji (Trans. İ. Birkan). BilgeSU Press.
6. Çelikkan, Ş. G. (2012). J.J. Rousseau’da duyguları bozan katharsis olarak tiyatro. Özne Felsefe ve Bilim Yazıları Dergisi, 17, 39–46.
7. Genç, H. N. (2015). Jean-Jacques Rousseau’nun Emile’inde kadın eğitimi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (ERZSOSDE), 8 (1), 25–34. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/68590
8. Heater, D. (2007). Yurttaşlığın kısa tarihi (Trans. M. Delikara Üst). İmge Press.

9. Işık, M. F. (2022). Dünden bugüne feminizm ve tartışmalar. In M. F. Işık (Ed.), Toplumsal cinsiyete farklı yaklaşımlar (pp. 43–61). DBY Press.
10. Işık, M. F. & Çelebi, E. (2023). Judith Butler’ın queer feminizminin felsefi analizi. Beytulhikme International Journal of Philosophy, 13 (2), 211–230. https://beytulhikme.org/?mod=tammetin&makaleadi=&makaleurl=a712cb8e-0dcf-448b-bfed-8b3ee54c1882.pdf&key=65717
11. Kale, N. (1992). Felsefiyat (Felsefeye dair). İmaj Press.
12. Kateb, G. (1961). Aspects of Rousseau’s political thought. Political Science Quarterly, 76 (4), 519–543. https://www.jstor.org/stable/pdf/2146539.pdf
13. Küken, G. (1996). Felsefe açısından eğitim. Alfa Basım Yayım Dağıtım Press.
14. Kukla, R. (2002). The coupling of human souls. In L. Lange (Ed.), Feminist interpretations of Jean-Jacques Rousseau (pp. 346–383). The Pennsylvania State University Press. https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9780271030555-017/html?srsltid=AfmBOooPo7ZaLS-0nLt9AStZc2OKsL2B_oi0svOOhJr2deylPIR7ByPN
15. Kumar, A. (2012). Domestic violence against men in India: A perspective. Journal of Human Behavior in the Social Environment, 22 (3), 290–296. https://doi.org/10.1080/10911359.2012.655988
16. Migliaccio, A. T. (2002). Abuse husbands: A narrative analysis. Journal of Family Issues, 23 (1), 26–52. https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/0192513X02023001002
17. Noddings, N. (2016). Eğitim felsefesi (Trans. R. Çelik). Nobel Press.
18. Okin, S. M. (1979). Rousseau’s natural women. The Journal of Politics, 41 (2), 393–416. https://doi.org/10.2307/2129771
19. Öz, R., Serra, H., & Durmuş, A. (2024). Judith Butler’a göre kadının özneliği problemi. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18, 128–139. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2934576
20. Öztürk, C. M. (2021). Mülkiyet ve özgürlüğe dair iki görüş: Rousseau ve Hegel. FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 31, 193–210. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1596593
21. Parageau, S. (2016). Rousseau’s Emile (1762): The patriarchal family and the education of the republican citizen. Patriarchal Moments, 107–117. https://doi.org/10.5040/9781472589163.ch-014
22. Pateman, C. (2004). Kardeşler arası toplumsal sözleşme. In J. Der. Keane (Ed.), Sivil toplum ve devlet. (Trans. A. Bora), (pp. 119–146). Yedi Kıta Press.
23. Reuter, M. (2017). Jean-Jacques Rousseau and Mary Wollstonecraft on the imagination. British Journal for the History of Philosophy, 25(6), 1138–1160. https://doi.org/10.1080/09608788.2017.1334188
24. Rousseau, J.-J. (1991). İtiraflar II (Trans. R. N. Güntekin). Milli Eğitim Bakanlığı Press.
25. Rousseau, J. J. (2008). Siyasal fragmanlar (Trans. İ. Yerguz). Say Press.
26. Rousseau, J. J. (2011). Ekonomi politik üzerine söylem (Trans. A. Yardımlı). İdea Press.
27. Rousseau, J.J. (2012). Toplum sözleşmesi (Trans. İ. Yerguz). Say Press.
28. Rousseau, J.J. (2015). İnsanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı (Trans. R. N. İler). Say Press.
29. Rousseau, J. J. (2016). Bilimler ve sanatlar üstüne söylev (Trans. S. Eyüboğlu). Türkiye İş Bankası Kültür Press.
30. Rousseau, J.J. (2020). Emile (Trans. Y. Avunç). Türkiye İş Bankası Kültür Press.
31. Şahin, B. (2023). Flört şiddetinde bir neden olarak erkeklik normları. BELGÜ, 8, 104–116. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3040689
32. Şahin, B. (2024). Erkeklere yönelik şiddet. In M. ve B. G. V. Öztürk (Ed.), Pandora’nın kutusu açılıyor: Gölgedeki sosyal sorunlar 2 (pp. 321–343). Nobel Akademik Press.
33. Sancar, S., & Göç-Bilgin, M. (2021). Erkekler, erkeklikler ve toplumsal cinsiyet eşitliği. CEİD Yayınları. https://ceidizler.ceid.org.tr/dosya/erkeklikpdf.pdf
34. Spring, J. (2014). Özgür eğitim (Trans. A. Ekmekçi). Ayrıntı Press.
35. Thomack, A. K. (2006). Countering men’s experience: Norah Vincent’s self-made man complicates feminist legal theories views of gender. Buffalo Women’s Law Journal, 15, 1–31. https://digitalcommons.law.buffalo.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1012&context=bwlj
36. Timuçin, A. (2012). Rousseau’da toplum sorunları. Özne Felsefe ve Bilim Yazıları Dergisi, 17, 77–84.
37. Uslu, C., & Kancı, T. (2022). Rousseau’nun Emile’inde ideal kadın ve erkek kurgularının eleştirisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24 (4), 1630–1655. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2404146
38. Vincent, N. (2006). Self-made man. Viking Penguin Press.
39. Weiss, A. P. (1987). Rousseau, antifeminizm and woman’s nature. Political Theory, 15 (1), 81–88. https://doi.org/10.1177/0090591787015001005
40. Wokler, R. (2001). Rousseau: A very short introduction. Oxford University Press.