DÜNYA VE TÜRKİYE’DE TRİYAJ SİSTEMLERİ VE ACİL SERVİS HEMŞİRELERİNİN TRİYAJ BİLGİ DÜZEYLERİ

Öz

Triyaj, acil birime başvuran bireylerde hastalık ya da travmanın şiddetini tanımlamak ve yaşamsal riski en fazla olanları belirlemek için kullanılan dinamik ve sürekli bir süreçtir. Acil birimdeki hasta ya da yaralılara kısa sürede en uygun tedavi ve bakım girişimlerinin başlatıldığı süreçte en etkin rolü oynayan ve bu anlamda sürecin ana bileşeni hemşirelerdir. Triyaj hemşiresi, acil hemşirelik triyajında, karar vermede ve acil hemşirelik bakımlarında uygun eğitim ve deneyime sahip olmalıdır. Triyajda sorumlu olan tüm hemşirelerin, yeterli tanılama beceri ve yeteneklerinin, sağlıklı bir görüşmecilik ve organizasyon yeteneğinin olması gerektiği gibi, hastalıklara ilişkili geniş kapsamlı temel bilgilerinin ve hastanın aciliyeti ile ilgili net bir şekilde görülmeyen noktaları belirleyebilme beceri ve yeteneğinde olması icap eder.

Anahtar Kelimeler

• Acil birim
• Bilgi düzeyi.
• Hemşirelik
• Triyaj

TRIAGE IN THE WORLD AND IN TURKEY AND THE TRIAGE KNOWLEDGE LEVELS OF EMERGENCY WARD NURSES

Öz

Triage is a dynamic and continuous process used to define the severity of illness or trauma and to identify those with the highest risk of life in individuals who apply to the emergency department. Nurses play the most active role in the process in which the most appropriate treatment and care interventions are initiated for the sick or wounded in the emergency unit in a short time, and therefore they constitute the main components of the process in this sense. The triage nurse should have appropriate training and experience in emergency nursing triage, decision making, and emergency nursing cares. Nurses who take responsibility for triage should have advanced diagnostic skills, good interviewing and organizational skills, comprehensive basic knowledge related to the diseases and the ability to identify the clues regarding the patient's urgency which are not seen obviously.

Anahtar Kelimeler

• Emergency unit
• Knowledge level
• Nursing
• Triage

Teşekkür

Dr. Gökhan AKBAY

Kaynakça

1. Faheim SS, Ahmed SS, Ally FAM, Hegazy MA. Effect of triage education on nurses’ performance in diverse emergency departments. Evid Based Nurs Res 2019;1(2).
2. Özhanlı Y, Akyolcu N. Acil birimlerde hastaların triyaj ve hemşirelik uygulamalarından memnun olma durumları. Florence Nightingale Journal of Nursing2020;28(1):49-60.
3. Aloyce R, Leshabari S, Brysiewicz P. Assessment of knowledge and skills of triage amongst nurses working in the emergency centres in Dar es Salaam, Tanzania. African Journal of Emergency Medicine 2014; 4(1):14-18.
4. Durmaz H, Cebeci, SP. Acil Serviste Görev Yapan Sağlık Profesyonellerinin Triyaj Tutumları. Anatolian Journal of Emergency Medicine 2021;4(2):72-78.
5. Almalahy AA. Samsun Kamu Hastaneleri Acil Servislerinde Çalışan Hemşirelerin Triyaj Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Acil Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Samsun, Doktora Tezi, 2022.
6. Karaçay P, Sevinç S. Acil servislerde triyaj uygulaması. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2007;4(2):9-15.
7. Çevik C, Tekir Ö. Acil Servis Başvurularinin Tani Kodlari, Triyaj Ve Sosyo-Demografik Açidan Değerlendirilmesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi 2014; 3(2):102-107.
8. Küçükoğlu S, Köse S, Aytekin A, Kılıç T. Acil birimlerde çalışan hemşirelerin triyaj konusundaki bilgi düzeylerinin ölçülmesi. J Pediatr Emerg Intensive Care Med 2017; 4:116-122.

9. Güneş ÇAP. Bir triyaj kanununa ihtiyaç var mı? Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 2022; (49):265-288.
10. Iserson KV, Moskop JC. Triage in medicine, part I: concept, history, and types. Annals of emergency medicine 2007; 49(3):275-281.
11. Bal S, Gürkan A. Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin triyaj bilgilerinin ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 2018;3(1):1-12.
12. Ali SAS, Taverner BC, Ghani M, Kussor Z, Naz S. Knowledge of triage among nurses in emergency units. Biomedica 2013; 29(4):240-243.
13. Tarhan M, Akın S. Hemşirelik öğrencilerinin triyaj uygulamalarına ilişkin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. Sağlık ve Toplum 2018.
14. Sherafat A, Vaezi AA, Vafaeenasab M, et al. Evaluation of emergency nurses’ knowledge and performance about hospital triage. Journal of Pharmaceutical Research International 2019;27(5):1-7.
15. Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ. http://www.resmigazete.gov.tr/ eskiler/2009/10/20091016-16.htm. Erişim Tarihi: 31, Ekim, 2017.
16. Rahmati H, Azmoon M, Meibodi MK, Zare N. Effects of triage education on knowledge, practice and qualitative index of emergency room staff: A quasi-interventional study. Bulletin of Emergency and Trauma 2013;1(2):69.
17. Evans CA, Veenema TG. The role of the nurse in reverse triage: A review of the literature. Health Emergency and Disaster Nursing 2017;4(1):5-11.
18. Özhanlı Y. Acil Birimlerde Hastaların Triyaj ve Hemşirelik Uygulamalarından Memnun Olma Durumları. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2015.
19. Yıldırım AÖ, Bozbek M, Urfa S. Afet durumunda triyaj ve acil servis yönetimi 2022;21:260-267.
20. Bal S. Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Triyaj Bilgisi. Yakın Doğu Üniversitesi. Yüksek Lisans Tezi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, K.K.T.C, 2016.
21. Şimşek DÖ. Triaj Sistemlerine Genel Bakış ve Türkiye’de Acil Servis Başvurularını Etkileyen Faktörlerin Lojistik Regresyon İle Belirlenmesi. Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği 2018; (13):84-115.
22. Tarhan M, Akın S. Triyaj uygulamalarında hemşirelerin rolleri. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2016;3(2):170-174.
23. T.C. Sağlık Bakanlığı. Resmi Gazete. Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ. 16 Ekim 2009, Sayı: 27378,Ankara.https://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=9.5.13494&MevzuatIliski=0& sourceXmlSearch=yatakl%C4%B1%20sa.
24. Beydilli H. Acil serviste triyaj ve çalışan güvenliği. IX. Ulusal Acil Tıp Kongresi, 23-26 Mayıs, Antalya 2013.
25. Duran L, Koç Z, Baydın A, ve ark. Acil Hemşireliği İlkeleri ve Uygulaması. 6. Baskı, Ankara: Palme yayınları; 2019;1727:59-72.
26. T.C. Sağlık Bakanlığı. (8/3/2010 tarihli ve 27515 sayılı Resmî Gazete Hemşirelik Yönetmeliği).http://nphemsirelik.com/assets/uploads/file/NPistanbulhemsirelikyasasi.pdf.
27. Aslan R, Şahinöz S, Şahinöz T. Determination of START triage skill and knowledge levels of Prehospital Emergency Medical Staff: A cross sectional study. International Emergency Nursing 2021;56:101004.
28. Althunayyan S, Alhalybah A, Aloudah A, Samarkandi OA, Khan AA. The knowledge of triage system in disaster among emergency medical service personnel at Saudi Red Crescent Authority in Riyadh city stations. International Journal of Emergency Services 2021; 10(3):340-350.
29. Kerie S, Tilahun A, Mandesh A. Triage skill and associated factors among emergency nurses in Addis Ababa, Ethiopia 2017: a cross-sectional study. BMC research notes 2018;11(1):1-6.
30. Fry M, Burr G. Current triage practice and influences affecting clinical decision-making in emergency departments in NSW, Australia. Accident and emergency nursing 2001;9(4):227-234.
31. Göransson KE, Ehrenberg A, Ehnfors M. Triage in emergency departments: national survey. Journal of clinical nursing 2005;14(9):1067-1074.
32. Lin GX, Yang YL, Kudirka D, et al. Implementation Of A Pediatric Emergency Triage System İn Xiamen, China. Chinese Medical Journal 2016;129(20):2416.
33. Twagirayezu I, Busisiwe B, Cishahayo EU. Knowledge and skills on triage among nurses working in emergency departments in Referral Hospitals in Rwanda. Rwanda Journal of Medicine and Health Sciences 2021;4(3):398-405.
34. Faheim SS, Ahmed SS, Ally FAM, Hegazy MA. Effect of Triage Education on Nurses’ Performance in Diverse Emergency Departments. Evidence-Based Nursing Research 2019;1(2):53-63
35. Ebrahimi M, Mirhaghi A, Mazlom R, et al. The Role Descriptions of Triage Nurse in Emergency Department: a Delphi study. Hindawi Publishing Corporation Scientifica Scientifica 2016;5269815:1-6
36. Awwad K, Ng YG, Lee K, Lim PY, Rawajbeh B. Advanced Trauma Life Support/Advanced Trauma Care for Nurses: A systematic review concerning the knowledge and skills of emergency nurse related to trauma triage in a community. International Emergency Nursing 2021;56:100994.
37. Phukubye TA, Mbombi MO, Mothiba TM. Strategies to enhance knowledge and practical skills of triage amongst nurses working in the emergency departments of rural hospitals in South Africa. International journal of environmental research and public health 2021;18(9):4471.
38. Duko B, Geja E, Oltaye Z, et al. Triage knowledge and skills among nurses in emergency units of Specialized Hospital in Hawassa, Ethiopia: cross sectional study. BMC research notes 2019;12(1):1-4.
39. AlMarzooq AM. Emergency department nurses’ knowledge regarding triage. International Journal of Nursing 2020;7(2):29-44.
40. AlShatarat M, Rayan A, Eshah NF, et al. Triage Knowledge and Practice and Associated Factors Among Emergency Department Nurses. SAGE Open Nursing 2022;8:23779608221130588.
41. Malak MZ, Al-Faqeer NM, Yehia DB. Knowledge, Skills, and Practices of Triage among Emergency Nurses in Jordan. International Emergency Nursing 2022;65:101219.